حالوهوای بازار تجریش تهران در آستانه نوروز
ایرانیان امسال در حالی به استقبال نوروز ۱۴۰۵ میروند که جنگ هوایی بر سال نو و آغاز بهار سایهای سنگین افکنده است.
با وجود فشارها و نگرانیهای عمومی و همچنین مشکلات اقتصادی، جنبوجوش در بازار تجریش تهران نمونهای است از شور و شوق ایرانیان برای پاسداشت آیین نوروز؛ با این حال برخی کاربران شبکههای اجتماعی حال و هوای این روزها را متفاوت و کمرمقتر از سالهای پیش ارزیابی کردهاند.
جنگ ۱۲ روزه، سرکوب خونبار اعتراضات دیماه و حمله آمریکا و اسرائیل در روزهای پایانی سال که همچنان ادامه دارد، از مهمترین وقایعی بوده که در سال ۱۴۰۴ در ایران رخ داده است.
علی محمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، کشته شد
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از کشته شدن علی محمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، در بامداد جمعه ۲۹ اسفند خبر داد.
در بیانیه سپاه که این خبر را اعلام کرد، به جزئیات بیشتری از حملهٔ منجر به کشته شدن این فرمانده ارشد سپاه اشارهای نشده است.
ساعتی پس از انتشار این خبر، ارتش اسرائیل اعلام کرد علی محمد نائینی را هدف قرار داده و افزود «به ضربات خود علیه رهبران و فرماندهان» حکومت ایران ادامه خواهد داد.
کشته شدن سخنگوی سپاه در حالی است که خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، تنها ساعاتی پیش، خبری را بهنقل از او منتشر کرد و نوشت علی محمد نائینی اعلام کرد «ما در شرایط جنگی هم تولید موشک داریم و در ذخیره هم هیچ مشکل خاصی وجود ندارد».
سردار سرتیپ علی محمد نائینی که در دو سال اخیر مسئولیت سخنگویی سپاه را بر عهده داشت، در بیانیه سپاه چهرهای «برجسته» توصیف شده که «نظریات تحولی و الگوهای کارآمد در عرصههای جنگ نرم داشت».
علی محمد نائینی ۶۸ ساله، پیش از رسیدن به این سمت، در حوزههای سیاسی-امنیتی و رسانهای سپاه فعالیت داشت و از جمله مسئولیتهایی مانند معاونت روابط عمومی و تبلیغات سپاه نیز بر عهده بود. نائینی بهعنوان یکی از چهرههای نزدیک به ساختار فرماندهی سپاه شناخته میشد.
آمار استانداری لرستان از تلفات انسانی حملات به این استان
معاون امنیتی استاندار لرستان به رسانههای ایران گفته است در ۲۰ روز حملات آمریکا و اسرائیل به این استان، دستکم «۸۰ نفر از نیروهای نظامی و ۶۴ نفر از شهروندان غیرنظامی» کشته شدهاند.
بهگفتهٔ این مقام دولتی، در این مدت حدود دو هزار و ۴۰۰ نفر نیز در لرستان مجروح شدهاند که بهگفتهٔ او «۲۶۶ نفر نظامی» و مابقی غیرنظامی هستند.
رادیو فردا مستقلاً قادر به راستیآزمایی این آمار و ارقام نیست.
معاون امنیتی استاندار لرستان در گزارش خود از آمار اهداف حملات به این استان را «۶۴ نقطه در ۱۲ شهرستان و در مجموع ۱۰۱ بار مورد اصابت» طی ۲۰ روز گذشته اعلام کرده است.
پایگاه حقوق بشری هرانا مستقر در آمریکا مجموع شمار کشتهشدگان تا روز ۲۷ اسفند را سه هزار و ۱۳۴ نفر اعلام کرد. هرانا میگوید دستکم یک هزار و ۳۶۹ نفر از جانباختگان غیرنظامی بودهاند، از جمله دستکم ۲۰۷ کودک.
حمله پهپادی به پالایشگاه مینا الاحمدی کویت
شرکت نفت کویت اعلام کرد که پالایشگاه مینا الاحمدی این کشور صبح جمعه ۲۹ اسفند هدف چند حمله پهپادی قرار گرفت و بخشهایی از آن دچار آتشسوزی شده است.
مقامهای کویت با تأیید توقف فعالیتها در چند واحد این پالایشگاه گفتند این حمله تلفات جانی نداشته است و گروههای امدادی در تلاش برای مهار آتشسوزی هستند.
این چندمین حمله به پالایشگاه مینا الاحمدی در کویت از زمان آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران است.
بیانیه مشترک اروپا، ژاپن و کانادا درباره آمادگی برای تأمین امنیت تنگه هرمز
چند کشور اروپایی به همراه ژاپن و کانادا در بیانیهای مشترک اعلام کردند آمادهاند برای تضمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز مشارکت کنند و اقداماتی برای ثبات بازارهای انرژی انجام دهند.
در این بیانیه که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، ژاپن و کانادا منتشر شد، حملات اخیر ایران به کشتیهای تجاری و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز، محکوم و نسبت به «بسته شدن عملی» تنگه هرمز ابراز نگرانی شده است.
این بیانیه مینویسد که «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب بهمنظور تضمین عبور امن از تنگه اعلام میکنیم و از تعهد کشورهایی که در حال انجام برنامهریزیهای مقدماتی هستند استقبال میکنیم. همچنین برای ارائه حمایت به کشورهایی که بیشترین آسیب را دیدهاند، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و نهادهای مالی بینالمللی، همکاری خواهیم کرد.»
این کشورها از ایران خواستند فوراً حملات موشکی و پهپادی، مینگذاری و هرگونه اقدام برای مسدود کردن این گذرگاه حیاتی را متوقف کند و به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل پایبند باشد.
در این بیانیه تأکید شده است که آزادی کشتیرانی از اصول بنیادین حقوق بینالملل است و اختلال در جریان انرژی جهانی میتواند امنیت بینالمللی را تهدید کند. این کشورها همچنین از آزادسازی هماهنگ ذخایر راهبردی نفت استقبال کرده و اعلام کردند برای افزایش تولید و حمایت از کشورهای آسیبپذیر همکاری خواهند کرد.
آمریکا چهار وبسایت مرتبط با نهادهای اطلاعاتی ایران را توقیف کرد
وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد چهار دامنه اینترنتی مرتبط با وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی را که به گفته مقامهای این کشور برای حملات سایبری، عملیات روانی و تهدید مخالفان استفاده میشد، توقیف کرده است.
بر اساس این بیانیه، وبسایتهای Justicehomeland.org, Handala-hack.to, Karmabelow80.org و Handala-redwanted.to در چارچوب حکم قضایی مسدود شدهاند. مقامهای آمریکایی میگویند این دامنهها که دو مورد آن نام «حنظله» را در خود دارد، برای انتشار دادههای سرقتشده، ادعای مسئولیت حملات سایبری و فراخوان برای خشونت علیه روزنامهنگاران، مخالفان حکومت و برخی اهداف دیگر به کار میرفتهاند.
به گفته افبیآی، این شبکه همچنین در مواردی اطلاعات شخصی افراد را منتشر کرده و حتی تهدید به قتل برخی منتقدان جمهوری اسلامی در داخل و خارج از آمریکا کرده بود. در برخی موارد نیز پیشنهاد پاداش مالی برای انجام این حملات مطرح شده است.
مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند این اقدام بخشی از تلاش برای مقابله با «عملیات سرکوب فرامرزی» و فعالیتهای سایبری ایران است و تحقیقات برای شناسایی عاملان این اقدامات ادامه دارد.
کشورهای خلیج فارس از مقابله با حملات موشکی و پهپادی خبر دادند
مقامهای امارات، کویت و عربستان سعودی اعلام کردند بامداد جمعه با حملات موشکی و پهپادی مقابله کردهاند.
در کویت، ارتش اعلام کرد سامانههای پدافندی در حال پاسخ به «تهدیدهای موشکی و پهپادی» هستند و در امارات نیز از وجود «تهدید موشکی» خبر داده شد. عربستان سعودی نیز اعلام کرد در مدت کوتاهی ۱۰ پهپاد را در مناطق مختلف رهگیری و منهدم کرده است.
در بحرین نیز وزارت کشور اعلام کرد ترکشهای ناشی از آنچه «حمله ایران» خوانده، باعث آتشسوزی در یک انبار شده که بدون تلفات مهار شده است.
این حملات در ادامه تشدید درگیریها و هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی در کشورهای منطقه صورت گرفته است.
گزارش ایلنا: کارگران بدون درآمد و بدون پشتوانه رها شدهاند
یک مقام صنفی کارگران ساختمانی میگوید با توقف پروژههای عمرانی، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد کارگران این بخش بیکار شدهاند و بسیاری از کارگاهها تعطیل شدهاند.
به گزارش خبرگزاری کار ایران، ایلنا، میکائیل صدیقی، عضو هیئتمدیره کانون انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی، روز پنجشنبه ۲۸ اسفند در گفتوگو با ایلنا، از نبود حمایتهای دولتی انتقاد کرده و گفته در شرایط جنگی، کارگران بدون درآمد و بدون پشتوانه رها شدهاند.
او همچنین به افزایش ۶۰ تا ۷۰ درصدی هزینه بیمه و تورم شدید اشاره کرده و هشدار داده که کارگران ساختمانی با بحران معیشتی جدی روبهرو هستند.
میکائیل صدیقی در ادامه نیز گفت: «امروز با توجه به قیمتهای سرسامآور اقلام اساسی مانند برنج و روغن و تورم ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی، بخش اعظم همین دریافتیهای ناچیز صرف اجارهبها میشود. واقعاً مشخص نیست یک کارگر با این دستمزد چگونه باید در این شرایط دوام بیاورد. ما صراحتاً مخالفت خود را با این سطح از دستمزد اعلام کردهایم.»
در دوره اخیر انتقادات متعددی متوجه دولت بوده که برای حفاظت از شهروندان در دوره جنگی، چه در سطح ارائه سامانههای آژیر هوایی و پناهگاه، و چه در سطح برنامهریزی اضطراری اقتصادی، عملکردی نداشته است.
قیمت نفت روز جمعه دو درصد کاهش یافت
خبرگزاری فرانسه خبر داد که قیمت نفت خام روز جمعه بیش از دو درصد کاهش یافت.
این خبرگزاری افزود که این کاهش قیمت از نظر زمانی پس از آن رخ داد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران «بهشدت تضعیف شده» و اسرائیل از حملههای بیشتر به تأسیسات انرژی ایران خودداری خواهد کرد.
همچنین اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر خودداری اسرائیل از هدف قرار دادن تأسیسات انرژی ایران، به آرامتر شدن بازار کمک کرد.
با این حال، با ادامه جنگ در هفته چهارم و اختلال در تنگه هرمز، نگرانیها درباره بازار انرژی همچنان پابرجاست و قیمت نفت در محدوده حدود ۱۰۰ دلار باقی مانده است.
خبرگزاری رویترز هم گزارش میدهد که مقامهای نفتی عربستان سعودی پیشبینی کردهاند اگر اختلالات ناشی از جنگ ایران تا اواخر ماه آوریل ادامه یابد، قیمت نفت میتواند از هر بشکه ۱۸۰ دلار فراتر رود.
در حال کلی، قیمت نفت نیز از زمان آغاز جنگ ایران حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. خبرگزاری رویترز هم خبر داد که روز جمعه، ارزش دلار آمریکا پس از رسیدن به بالاترین سطح چندماهه، در پی افزایشهای شدید قیمت انرژی در دوره اخیر و تغییر چشمانداز نرخهای بهره کاهش یافت. همزمان، یورو، ین و پوند در برابر دلار تقویت شدهاند.
شنیده شدن صدای انفجار در مناطق غرب، مرکز و شرق تهران
در ادامه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، بامداد جمعه ۲۹ اسفند سامانههای پدافند هوایی در نقاطی از تهران فعال شدند و به گفته رسانههای حکومتی، برای مقابله با «اهداف متخاصم» وارد عمل شدند.
خبرگزاری میزان مدعی شد ارتش و سپاه چهار «هواگرد متخاصم» را رهگیری و منهدم کردهاند. همزمان خبرگزاری مهر و رسانههای دیگر از فعالیت پدافند در آسمان تهران و شنیده شدن صدای انفجار در مناطق غرب، مرکز و شرق پایتخت خبر دادند.
نورنیوز، نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، نیز گزارش داد همزمان با فعال شدن آتشبارهای پدافندی، صدای انفجاری در شرق تهران شنیده شده و یک ساختمان مسکونی در منطقه مجیدیه هدف قرار گرفته است.
ارتش اسرائیل نیز بامداد جمعه در کانال تلگرامی خود نوشت که «اکنون موج گستردهای از حملات را علیه زیرساختهای رژیم» در تهران آغاز کرده است.
حمله هوایی به «پایگاههای نظامی» در بوشهر و «دو نقطه نظامی» در یزد
همزمان گزارشهایی از حملات به مناطق دیگر ایران نیز منتشر شده است. به نوشته نورنیوز، در بوشهر مقامهای محلی از هدف گرفته شدن «پایگاههای نظامی» و وارد شدن خسارت به برخی مکانهای اطراف «در پی موج انفجار» خبر دادند.
روزنامه هممیهن نیز از قول معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد نوشت: که در بامداد جمعه، در حملات آمریکا و اسرائیل، دو نقطه نظامی واقع در محدوده خارج از شهر یزد مورد تعرض هوایی قرار گرفت.
بر اساس گزارش هرانا، حملات نظامی، یک روز پیشتر، یعنی بیستمین روز آغاز جنگ، شهرهای متعددی را هدف قرار داده و مواردی از تلفات غیرنظامی و تخریب مناطق مسکونی گزارش شده بود.
هرانا مینویسد که «بر اساس گزارشها و تصاویر منتشرشده، از نخستین ساعات بامداد امروز پنجشنبه ۲۸ اسفند، شهرهایی از جمله تهران، خرم آباد، اصفهان، کرج، بندر انزلی، ری، شیراز، تبریز، بهارستان، میناب، اهواز، گرمدره، دماوند، بمپور، ملکان، بندر لنگه، سمیرم و هشتبندی هدف حملات قرار گرفتهاند.»
در شبکههای اجتماعی نیز تصاویری از آتشسوزی گسترده در بندر لنگه و انفجار در مناطقی مانند پارچین و اصفهان منتشر شده که بهطور مستقل قابل تأیید نیست.
ساعاتی پیشتر پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، با تأکید بر ادامه عملیات ارتش این کشور در جنگ با ایران مطابق اهداف اعلامشده از روز نخست، گفته بود که «امروز شدیدترین حملات علیه ایران انجام خواهد شد».