منطق راهبرد «نبرد تا پیروزی» جمهوری اسلامی در گفتوگو با رضا علیجانی
در حالیکه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران وارد پنجمین هفته شده است، مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه درگیری تا تحقق آنچه «پیروزی» میخوانند تأکید دارند؛ رویکردی که هم در ادبیات رسمی و هم در اقدامات میدانی قابل مشاهده است. این سیاست در شرایطی دنبال میشود که فشارهای اقتصادی، تلفات انسانی و آسیب به زیرساختها رو به افزایش است.
در چنین فضایی، این پرسش مطرح است که منطق راهبردی تهران برای ادامه جنگ چیست و «پیروزی» در این چارچوب چگونه تعریف میشود.
رضا علیجانی، تحلیلگر سیاسی ساکن فرانسه، ابتدا به این پرسش پاسخ داده که شعار ادامه جنگ تا پیروزی، از سوی کدام بخش از حاکمیت برگزیده شده است؟
آموزش و پرورش اعلام کرد کلاسها کماکان غیرحضوری برگزار میشود
روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش ایران روز دوشنبه دهم فروردین اعلام کرد کلیه کلاسهای مدارس کشور تا رسیدن به آنچه «وضعیت پایدار» خوانده شده، کماکان غیرحضوری خواهند بود.
در بیانیه آموزش و پرورش درباره برگزاری آزمونهای تحصیلی هم آمده است: «در صورتی که شرایط کشور بهگونهای باشد که امکان برگزاری آزمونها بهصورت حضوری وجود نداشته باشد، سناریوهای جایگزین برای برگزاری آزمونها ارائه خواهد شد.»
پیشتر وزارت علوم هم از برگزاری مجازی آموزش در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ایران تا اطلاع ثانوی خبر داده بود.
فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی ایران کشته شد
رسانهها در ایران از کشتهشدن مجید زکریایی، فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، خبر میدهند.
آنطور که خبرگزاری ایسنا نوشته، زکریایی در حملات شنبه هشتم فروردین به سازمان منابع طبیعی زخمی شده بود.
بر اساس این گزارش، فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، یکشنبه شب درگذشت.
مجید زکریایی به مدت یک سال فرمانده یگان حفاظت این سازمان بود و پیش از این فرماندهی یگان حفاظت سازمان امور اراضی کشور را بر عهده داشت.
قوه قضاییه ایران دو نفر را به اتهام انجام اقدامات «تروریستی» اعدام کرد
قوه قضاییه جمهوری اسلامی از اعدام دو نفر در ایران به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق خبر داد.
هویت این دو نفر که بامداد دوشنبه، دهم فروردین، اعدام شدند، اکبر دانشورکار و محمد تقوی سنگدهی معرفی شده و هر دو به انجام «اقدامات متعدد تروریستی» در تهران متهم شدهاند.
خبرگزاری فارس در این زمینه نوشته «از منازل تیمی که متهمین در اختیار داشتند، اقلام مرتبط با انجام عملیات و لانچرهای انفجاری کشف شده است.»
رسانهها در ایران به نقل از منایع قضایی و امنیتی، این دو نفر را به تلاش برای «سرنگونی» حکومت ایران و «رویارویی با نیروهای حافظ امنیت در ایران» از طریق ارتباط با «سرپل» سازمان مجاهدین خلق و ورود به «فاز عملیاتی» متهم کردهاند.
حکم اعدام این دو زندانی سیاسی همراه چهار نفر دیگر به اسامی بابک علیپور، پویا قبادی بیستونی، وحید بنیعامریان و ابوالحسن منتظر در آذرماه سال ۱۴۰۳ صادر شد.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران آبان ماه سال ۱۴۰۴ گفته بود روند دادرسی این افراد با اصول دادرسی عادلانه سازگار نبوده و شامل دسترسی دیرهنگام به وکیل انتخابی، اتکای دادگاه به اعترافات گرفتهشده تحت شکنجه، و بیتوجهی به شکایات مربوط به شکنجه بوده است.
او نگرانیاش را نسبت به وضعیت این زندانیان سیاسی ابراز و اعلام کرده بود که مجازات اعدام برای این اتهام، طبق میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران هم عضو آن است، غیرقانونی است.
استرالیا مالیات سوخت و گازوئیل را برای سهماه به نصف کاهش داد
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، اعلام کرد که دولت برای کمک به خانوارها در مقابله با افزایش هزینهها ناشی از جنگ ایران، مالیات غیرمستقیم بر بنزین و گازوئیل را به نصف کاهش میدهد و عوارض سنگین استفاده از جاده را به مدت سه ماه حذف میکند.
آلبانیزی افزود که نصف شدن این مالیات باعث میشود قیمت سوخت به میزان ۲۶.۳ سنت استرالیا در هر لیتر کاهش یابد.
جیم چالمرز، وزیر خزانهداری استرالیا، نیز در یک کنفرانس خبری مشترک با نخستوزیر و کریس بوون، وزیر انرژی، اعلام کرد که هزینه کلی این اقدام برای دولت حدود ۲.۵۵ میلیارد دلار استرالیا (۱.۷۵ میلیارد دلار آمریکا) خواهد بود.
پیش از جنگ ایران، حدود ۲۰ درصد نفت جهان از طریق تنگه هرمز منتقل میشد. قیمت نفت برنت در ماه مارس ۵۹ درصد افزایش یافته است که بیشترین رشد ماهانه در تاریخ محسوب میشود و هنگام باز شدن بازار در روز دوشنبه به ۱۱۵.۶۶ دلار در هر بشکه رسید.
این اقدامات، جدیدترین مورد از مجموعه تدابیر امنیت سوخت است که کانبرا از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه اتخاذ کرده است. پیشتر نیز آزادسازی بنزین و گازوئیل از ذخایر داخلی و کاهش موقت استانداردهای کیفیت سوخت اعلام شده بود.
بر اساس گزارش ۲۹ مارس مؤسسه نفت استرالیا، میانگین قیمت خردهفروشی هر لیتر گازوئیل در هفته گذشته به بیش از سه دلار استرالیا و بنزین به ۲.۵۰ دلار استرالیا رسید.
آلبانیزی در کنفرانس خبری در کانبرا گفت: «ما درک میکنیم که فشار هزینهها برای مردم بسیار واقعی است، زیرا تأثیرات جنگ در آن سوی جهان، اینجا نیز احساس میشود.»
نگران از افزایش تورم در نیوزیلند
وزیر دارایی نیوزیلند روز دوشنبه گفت که اگر درگیری در خاورمیانه ادامه پیدا کند، احتمالاً تورم در سال جاری «بسیار بیشتر» افزایش خواهد یافت و خارج از محدوده هدف بانک مرکزی باقی میماند.
نیکولا ویلیس افزود که جدیدترین مدلسازیهای وزارت خزانهداری نشان میدهد تورم در سناریویی با «درگیری طولانیتر همراه با اختلال عمیقتر در زنجیرههای تأمین»، به سطحی بالاتر از پیشبینیهای قبلی خواهد رسید.
ویلیس به خبرنگاران گفت: «آنها معتقدند تورم امسال بسیار بیشتر افزایش خواهد یافت و خارج از محدوده هدف ما باقی خواهد ماند.»
دادههای منتشرشده در ماه ژانویه نشان داد که تورم سهماهه چهارم به ۳.۱ درصد رسیده و از محدوده هدف یک تا سه درصدی بانک مرکزی فراتر رفته است. با افزایش قیمت انرژی، بازارها بهطور فزایندهای احتمال اتخاذ سیاستهای انقباضی در کوتاهمدت را در نظر میگیرند.
ویلیس از ارائه ارقام مشخص خودداری کرد و گفت که وزارت خزانهداری هنوز به یک سناریوی نهایی نرسیده است.
ترامپ: ایران «بیشتر شروط» آمریکا برای پایان جنگ را پذیرفته است
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که ایران «بیشتر» ۱۵ شرطی را که واشینگتن برای پایان جنگ مطرح کرده، پذیرفته است.
او روز یکشنبه در هواپیمای ریاستجمهوری به خبرنگاران گفت: «آنها بیشتر موارد را به ما دادهاند؛ چرا که نه؟ ما قرار است چند چیز دیگر هم بخواهیم.» او از توضیح دربارۀ امتیازات احتمالی که طرف ایرانی پیشنهاد داده است خودداری کرد.
در مقابل، ایران بهطور علنی فهرست ۱۵گانه شروط آمریکا را که از طریق میانجیها در پاکستان منتقل شده، رد کرده و پنج شرط خود را مطرح کرده است، از جمله حفظ حاکمیت بر تنگه هرمز.
همزمان، مقامهایی از پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در پایان هفته برای یافتن راهی جهت پایان دادن به درگیریها دیدار کردند، اما مشخص نیست این مذاکرات به پیشرفتی انجامیده باشد.
اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، پس از دیدار با همتایان خود گفت که «هم ایران و هم ایالات متحده برای میزبانی گفتگوهای آینده به پاکستان ابراز اطمینان کردهاند»، هرچند هیچیک از دو طرف هنوز نشانهای مبنی بر آمادگی برای دیدار مستقیم بروز ندادهاند.
ترامپ: هم مستقیم و هم غیرمستقیم با ایران گفتوگو میکنیم
دونالد ترامپ روز یکشنبه گفت ایالات متحده هم بهصورت مستقیم و هم از طریق میانجیها با ایران در حال گفتوگو است.
او در مسیر پرواز از وست پالم بیچ در ایالت فلوریدا به واشینگتن، به خبرنگاران گفت: «ما هم مستقیم و هم غیرمستقیم با آنها مذاکره میکنیم.» ترامپ افزود که «فرستادگانی» در این گفتوگوها نقش دارند، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد و گفت: «ما همچنین بهطور مستقیم در حال تعامل هستیم.»
رئیسجمهور آمریکا این مذاکرات را «بسیار موفق» توصیف کرد.
ترامپ پس از گذراندن تعطیلات آخر هفته در اقامتگاه خود در مارالاگو در نزدیکی وست پالم بیچ، در حال بازگشت به کاخ سفید بود.
والاستریت جورنال: ترامپ در حال بررسی عملیات نظامی برای خارج کردن اورانیوم از ایران است
روزنامه والاستریت جورنال به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال بررسی یک عملیات نظامی برای خارج کردن نزدیک به ۱۰۰۰ پوند اورانیوم از ایران است.
به نوشته این روزنامه، چنین مأموریتی احتمالاً مستلزم حضور نیروهای آمریکایی در داخل خاک ایران برای چندین روز یا حتی مدتی طولانیتر خواهد بود.
این مقامها اظهار داشتند که ترامپ هنوز در مورد صدور این فرمان تصمیمی نگرفته است و مخاطرات احتمالی برای سربازان آمریکایی را میسنجد. با این حال، به گفتۀ این منابع، رئیسجمهور آمریکا به طور کلی نسبت به این ایده نظر مساعدی دارد، زیرا این اقدام میتواند به تحقق هدف اصلی او، یعنی جلوگیری همیشگی ایران از دستیابی به جنگافزار هستهای، کمک کند.
ترامپ میگوید «گرفتن نفت ایران» یکی از گزینهها است
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده روز یکشنبه نهم فروردین (به وقت آمریکا) در گفتوگو با فایننشال تایمز اعلام کرد با وجود ادامۀ مذاکرات، تصرف جزیرۀ راهبردی خارک را در دست بررسی دارد.
رئیسجمهور ایالات متحده در این مصاحبه با فایننشال تایمز گفت که ترجیح خود او «در اختیار گرفتن نفت است». او این اقدام احتمالی را با ونزوئلا مقایسه کرد؛ جایی که ایالات متحده قصد دارد پس از بازداشت نیکولاس مادورو، رهبر مقتدر آن کشور در ماه ژانویه، صنعت نفت را برای «مدتی نامعلوم» تحت کنترل داشته باشد.
سخنان رئیسجمهور آمریکا در حالی بیان میشود که جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، بهای نفت را تنها در یک ماه بیش از ۵۰ درصد افزایش داده است. بهای نفت خام برنت صبح دوشنبه در بازار آسیا به بیش از ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسید که نزدیک به بالاترین سطح خود از زمان آغاز درگیری است.
ترامپ گفت: «اگر بخواهم با شما صادق باشم، کار مورد علاقۀ من گرفتن نفت در ایران است، اما برخی افراد نادان در داخل ایالات متحده میگویند: "چرا این کار را میکنی؟" اما آنها آدمهای نادانی هستند.»
در همین حال، دونالد ترامپ فرمان اعزام چند هزار نیروی هوابرد و تفنگدار تازهنفس به منطقه را صادر کرده است؛ موضوعی که به گمانهزنیها مبنی بر احتمال صدور فرمان آغاز عملیات زمینی برای تحت کنترل گرفتن داراییها و تأسیسات نفتی ایران از جمله در جزیرۀ خارک، یا اقدام برای تأمین امنیت کشتیرانی در تنگۀ هرمز دامن زده است.
ترامپ به فایننشال تایمز گفت: «شاید جزیرۀ خارک را بگیریم، شاید هم نه. گزینههای زیادی داریم. این کار همچنین به این معنی است که باید برای مدتی در آنجا [خارک] بمانیم.»
او در پاسخ به پرسشی دربارۀ وضعیت دفاعی ایران در جزیرۀ خارک گفت: «فکر نمیکنم آنها هیچ دفاعی داشته باشند. میتوانیم خیلی راحت آن را بگیریم.»
موضوع «گفتوگوها با ایران»؛ «قالیباف مجوز کشتیها را برای من صادر کرد»
با این حال، با وجود تهدیدها برای تصرف تولید نفت ایران، ترامپ در این گفتوگو تأکید کرد که گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایالات متحده و ایران از طریق «فرستادگان» پاکستانی به خوبی پیش میرود.
دونالد ترامپ ضربالاجلی تا ۶ آوریل تعیین کرده است تا ایران توافقی برای پایان دادن به جنگ را بپذیرد، در غیر این صورت با حملات ایالات متحده به بخش انرژی خود روبرو خواهد شد.
زمانی که از او پرسیده شد آیا ممکن است در روزهای آینده توافق آتشبسی حاصل شود که منجر به بازگشایی تنگۀ هرمز شود، ترامپ از ارائۀ جزئیات مشخص خودداری کرد.
او در مورد بمبارانها در ایران گفت: «ما حدود ۳،۰۰۰ هدف دیگر داریم — ۱۳،۰۰۰ هدف را بمباران کردهایم — و چند هزار هدف دیگر باقی مانده است. توافق میتواند خیلی زود به دست آید.»
هفته گذشته او گفت که ایران اجازه عبور ۱۰ نفتکش با پرچم پاکستان را از تنگۀ هرمز به عنوان «هدیهای» به کاخ سفید داده است. او به فایننشال تایمز گفت که شمار این نفتکشها اکنون به ۲۰ فروند افزایش یافته است، ادعایی که تأیید فوری آن ممکن نبود.
رئیس جمهوری آمریکا افزود: «آنها ۱۰ فروند به ما دادند. حالا ۲۰ فروند میدهند و این ۲۰ فروند حرکت خود را آغاز کردهاند و درست از میانۀ تنگه عبور میکنند.»
ترامپ اضافه کرد که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و یکی از رهبران ارشد دوران جنگ، مجوز عبور نفتکشهای اضافی را صادر کرده است.
او گفت: «او کسی است که مجوز کشتیها را برای من صادر کرد. یادتان هست گفتم آنها به من هدیه میدهند؟ و همه گفتند: "هدیه چیست؟ مزخرف است." وقتی در این باره شنیدند، دهانشان را بستند و مذاکرات خیلی خوب پیش میرود.»
این سخنان درحالی بیان میشود که محمدباقر قالیباف روز یکشنبه در یک سخنرانی گفت که دولت آمریکا «در عیان، پیام مذاکره میفرستد و در پنهان برای حمله زمینی نقشه میکشد».
او در ادامه تهدید کرد: «مردان ما منتظر ورود زمینی سربازان آمریکایی هستند تا آتش به جان آنها بیندازند.»
قالیباف همچنین تهدید کرد که نیروهای مسلح ایران قرار است «شرکای منطقهایشان را برای ابد تنبیه کنند».
جنگ در ایران در حالی وارد پنجمین هفته خود میشود که جمهوری اسلامی تاکنون بخش قابل توجهی از نیروی موشکی و دریایی خود را از دست داده و بسیاری از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در حملات اسرائیل کشته شدهاند.
ترامپ در بخش دیگر مصاحبه با فایننشال تایمز همچنین اینگونه اظهارنظر کرد که ایران الان هم دچار «تغییر حکومت» شده است، چرا که علی خامنهای، و بسیاری دیگر از مقامات ارشد در ابتدای جنگ و حملات پس از آن کشته شدهاند.
ترامپ گفت: «افرادی که ما با آنها سر و کار داریم، گروهی کاملاً متفاوت هستند... آنها بسیار حرفهای عمل میکنند.»
آقای ترامپ همچنین اظهارات خود را تکرار کرد که مجتبی خامنهای، پسر خامنهای و رهبر جدید ایران، ممکن است کشته یا به شدت مجروح شده باشد.
او گفت: «پسر یا مرده است یا در وضعیت بسیار بدی قرار دارد. ما اصلاً خبری از او نداریم. او غیبش زده است.»
گسترش حملات منطقهای؛ کشته شدن یک کارگر در کویت و رهگیری پهپادها در عراق و اسرائیل
در ادامه تنشهای منطقهای، کویت اعلام کرد در حمله ایران به یک تأسیسات برق و آبشیرینکن، یک کارگر هندی کشته و بخشی از ساختمان خدماتی آسیب دیده است. وزارت دفاع کویت همچنین از زخمی شدن ۱۰ نظامی در حمله به یک پایگاه نظامی خبر داد و گفت در ۲۴ ساعت گذشته ۱۴ موشک بالستیک و ۱۲ پهپاد در حریم هوایی این کشور رهگیری شدهاند.
در عراق، منابع امنیتی از سرنگونی یک پهپاد در نزدیکی فرودگاه اربیل در اقلیم کردستان خبر دادند.
ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد دو پهپاد پرتابشده از یمن را رهگیری کرده است. همزمان، در پی شلیک موشک از سوی ایران، اصابت ترکش به یک مجتمع صنعتی در جنوب اسرائیل موجب آتشسوزی شد. مقامهای اسرائیلی گفتند شش نفر در این حادثه بهطور سطحی زخمی شدهاند و به ساکنان اطراف هشدار داده شده در خانه بمانند.
سپاه پاسداران پیشتر اعلام کرده بود یک مجتمع صنعتی در جنوب اسرائیل را هدف قرار داده است.
نتانیاهو دستور گسترش عملیات نظامی در جنوب لبنان را صادر کرد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دستور گسترش عملیات نظامی در جنوب لبنان را برای مقابله با حملات موشکی حزبالله صادر کرد.
به گزارش رویترز، نتانیاهو روز یکشنبه اعلام کرد این تصمیم در پی ادامه شلیک راکت از سوی حزبالله اتخاذ شده و هدف آن «گسترش منطقه امنیتی» و دور کردن تهدید موشکهای ضدتانک از مرزهای اسرائیل است.
اسرائیل پیشتر از ایجاد منطقه حائل تا رود لیتانی خبر داده بود، اما مشخص نیست دستور جدید شامل پیشروی بیشتر در خاک لبنان نیز میشود یا نه. دفتر نخستوزیر اسرائیل جزئیات بیشتری ارائه نکرده و این موضوع هنوز در کابینه امنیتی بررسی نشده است.
در هفتههای اخیر، همزمان با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، حزبالله نیز حملات راکتی به اسرائیل را افزایش داده است. به گفته منابع آگاه، از آغاز دور جدید درگیریها در دوم مارس، بیش از ۴۰۰ نیروی حزبالله کشته شدهاند.
وزارت بهداشت لبنان نیز اعلام کرده است که حملات هوایی و عملیات زمینی اسرائیل تاکنون بیش از ۱۱۰۰ کشته، از جمله زنان و کودکان، برجای گذاشته است. ارتش اسرائیل نیز از کشته شدن چهار سرباز خود در این درگیریها خبر داده است.
تصویب بودجه ۲۰۲۶ اسرائیل؛ دولت نتانیاهو از انتخابات زودهنگام گریخت
پارلمان اسرائیل بودجه سال ۲۰۲۶ این کشور را تصویب کرد و بدین ترتیب دولت بنیامین نتانیاهو از خطر برگزاری انتخابات زودهنگام گریخت.
به گزارش رویترز، سخنگوی پارلمان اسرائیل بامداد دوشنبه اعلام کرد این بودجه ۶۹۹ میلیارد شِکِل است و بخش قابلتوجهی از آن به هزینههای نظامی اختصاص دارد، در حالی که اسرائیل همزمان درگیر جنگ با ایران و نیز درگیری با حزبالله در لبنان است.
بر اساس این گزارش، هزینه جنگ برای اقتصاد اسرائیل حدود ۱.۶ میلیارد دلار در هفته برآورد شده است. در صورت عدم تصویب بودجه، احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام ظرف ۹۰ روز وجود داشت؛ انتخاباتی که نظرسنجیها نشان میداد نتانیاهو ممکن است در آن شکست بخورد.
هاآرتص، از رسانههای اسرائیلی، روز یکشنبه از یک نظرسنجی جدید در این کشور خبر داد که میگوید میزان حمایت از ادامه جنگ اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران «تا اواخر ماه مارس به ۶۸ درصد رسیده، در حالی که این رقم در آغاز عملیات در ۲۸ فوریه حدود ۸۱ درصد بود.»