زنده مذاکرات «مستقیم» ایران و آمریکا؛ سنتکام از عبور دو ناو آمریکا از تنگه هرمز خبر داد

وزیر امور خارجه اسپانیا روز جمعه خبر داد که در گفت‌وگو با همتای ایرانی خود به او توصیه کرده است که ایران «با حسن نیت» وارد مذاکرات اسلام‌آباد شود.

در آستانه آغاز مذاکرات تهران و واشینگتن برای دائمی کردن احتمالی آتش‌بسی که دو روز پیش آغاز شد، خوزه مانوئل آلبارِس خبر داد که دو روز پیش یعنی در روز نخستین آتش‌بس با عباس عراقچی گفت‌وگویی داشته و از جمله از او خواسته است که ایران به «حملات موشکی و پهپادی خود پایان دهد».

اسپانیا تنها کشور اروپایی بود که دولتش به‌صراحت با شراکت در جنگ در کنار آمریکا مخالفت کرد و به دولت دونالد ترامپ اجازه استفاده از پایگاه‌هایش را نداد.

این تصمیم و اقدام مادرید حکومت جمهوری اسلامی و حامیانش را بسیار خوش آمد، تا آنجا که بارها در تجمع‌ها و رسانه‌های خود از این کشور تقدیر کرده و سوگند یاد کرده‌اند که این تصمیم را از یاد نبرند.

این در حالی است که دولت اسپانیا همزمان بارها از نقض حقوق بشر در ایران و به‌ویژه توسل به خشونت در برابر معترضان در ایران انتقاد و به آن اعتراض کرده است. رسانه‌های حکومتی در ایران هرگز به این وجه از سیاست دولت اسپانیا اشاره نکرده‌اند.

آلبارس روز جمعه همچنین بار دیگر از اسرائیل به دلیل حملاتش به لبنان انتقاد کرد و «سطح خشونت و نقض قوانین بین‌الملل» توسط اسرائیل را «غیر قابل قبول» خواند.

پس از آن که دولت پاکستان در آستانه مذاکرات ایران و ایالات متحده دو روز پنج‌شنبه و جمعه را در این کشور تعطیل اعلام کرد و خبری منتشر شد از این که آغاز مذاکرات روز جمعه خواهد بود، چند رسانه غربی خبر دادند که مذاکره دو طرف روز شنبه، ۲۲ فروردین، صورت خواهد گرفت.

به نوشته خبرگزاری فرانسه، این مذاکرات هم به روال اخیرا معمول دو کشور غیرمستقیم خواهد بود؛ یعنی دو طرف در اتاق‌های جدا خواهند نشست و پاکستانی‌ها پیغام‌ها را بین دو اتاق منتقل خواهند کرد.

در آستانه این گفت‌وگوها، پاکستان نیروهای ارتش را به خیابان آورده تا امنیت را در کشور برقرار کنند.

توافق بر سر آتش‌بس دوهفته‌ای میان ایران و آمریکا که با میانجی‌گری پاکستان حاصل شد تنها ساعاتی پیش از آن اعلام شد که ضرب‌الاجل دونالد ترامپ داشت به پایان می‌رسید، ضرب‌الاجلی همراه با این تهدید که «تمدن ایران نابود خواهد شد».

همگام با ادامه قطعی اینترنت در ایران برای مردم عادی کشور و بی‌اعتنایی مقامات حکومتی به خواسته اکثر مردم، اعتراض به این سیاست جمهوری اسلامی، دست‌کم در شبکه‌های اجتماعی هم ادامه دارد.

به نوشته نت‌بلاکس،‌ سایت رصد دسترسی جهانی به اینترنت، قطعی این شبکه جهانی در ایران روز جمعه، ۲۱ فروردین، وارد چهل و دومین روز خود شد، نزدیک به هزار ساعت قطعی که از روابط عادی انسانی تا کسب و کار میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داده است.

در پی آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، مقامات جمهوری اسلامی اولین کاری که کردند این بود که دسترسی مردم عادی کشور به ارتباط اینترنتی با دوستان و آشنایان و کسب و کارها را به طور کامل قطع کردند.

ایران روز یک‌شنبه، ۱۶ فروردین، پس از ۳۶ روز یا ۸۶۴ ساعت قطعی مداوم ارتباط اینترنتی برای مردم عادی کشور از تمام نمونه‌های مشابه از نظر شدت جلو زده و به مقام «طولانی‌ترین قطعی کشوری» رسید.

جلوگیری از دسترسی مردم به اینترنت در میانه جنگ در حالی است که توانایی برقراری ارتباط و خبردار شدن از جهان پیرامون از حقوق بنیادی بشر به شمار می‌رود و با حق آزادی بیان ارتباط تنگاتنگ دارد.

همزمان، نت‌بلاکس در تمام گزارش‌های خود درباره وضعیت اینترنت در ایران اشاره کرده است که تنها مردم عادی از اینترنت جهانی محرومند و در مقابل افراد نزدیک به حکومت یا کسانی که حکومت خود انتخاب می‌کند هم‌چنان به اینترنت جهانی دسترسی دارند.

این نکته‌ای است که از چشم شهروندان عادی در کشور دور نمانده و با فرارسیدن آتش‌بس دو هفته‌ای که دو روز پیش آغاز شد بلافاصله اعتراض آنها را به دنبال داشته که اگر جنگ بهانه قطع اینترنت بود، اکنون دیگر این بهانه وجود ندارد.

اعتراض و انتقاد از ادامه قطعی اینترنت در کشور که در ۴۰ روز جنگ جسته و گریخته مطرح می‌شد، در دو روز گذشته بیش از پیش خود را در شبکه‌های اجتماعی به رخ کشیده است.

در حالی که پرسش همگان این است که قطعی اینترنت چرا ادامه دارد و تا کی و کجا قرار است ادامه پیدا کند، مقامات حکومتی که به گفت‌وگو با رسانه‌های خارجی از طریق همین اینترنت ادامه می‌دهند در مقابل پرسش‌گران و منتقدان سکوت اختیار کرده‌اند.

بیشتر در این باره:

خاموشی اینترنت به بهانهٔ جنگ؛ از سانسور سنگین تا هزاران میلیارد تومان خسارت

ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، روز جمعه در پیامی در شبکه ایکس خبر داد که کارشناسان نظامی کشورش «در چند کشور خاورمیانه» پهپادهای ایرانی را سرنگون کرده‌اند.

در پی آغاز حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی علیه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، کی‌یف چند ده کارشناس نظامی خود را که در شناسایی و سرنگونی پهپادهای ایرانی شاهد تخصص پیدا کرده‌اند به دست‌کم چهار کشور اعزام کرد.

امارات متحده عربی و عربستان سعودی از جمله این کشورها بودند.

زلنسکی در گفت‌وگویی با خبرنگاران خارجی که روز جمعه منتشر شد و متن آن در شبکه‌های اجتماعی نیز به اشتراک گذاشته شد گفت: «ما در چند کشور چگونگی کار با تکنولوژی رهگیری پهپادها را نمایش دادیم. آیا پهپادها را نابود هم کردیم؟ بله کردیم. آیا این کار را فقط در یک کشور کردیم؟ نه در چند کشور.»

او در گفت‌وگوی خود از پهپاد ایرانی شاهد نام برده و هدف از اعزام نیرو به کشورهای عربی را «حمایت از یک سامانه دفاع موشکی مدرن» توصیف کرده است.

رئیس جمهور اوکراین در هفته جاری اعلام کرده بود که واحدهای پهپادی اوکراین حتی پس از پایان آتش‌بس دوهفته‌ای ایران و آمریکا در منطقه خاورمیانه خواهند ماند.

نخست‌وزیر ژاپن از تصمیم توکیو برای آزاد کردن بخش دیگری از ذخایر استراتژیک نفتی‌اش در ماه آینده خبر داد.

به گفتۀ سانائه تاکائیچی، نفتی که قرار است وارد بازار شود، معادل ۲۰ روز نیاز ژاپن خواهد بود.

نخست‌وزیر ژاپن در نشست ویژه‌ای که در واکنش به تبعات اقتصادی جنگ خاورمیانه برگزار شده بود، گفت: «برای حصول اطمینان از ثبات در زمینۀ‌ موجودی نفت خام، از آغاز ماه مه [سه هفتۀ دیگر]، معادل ۲۰ روز از نفت موجود در انبارهای ملی کشور را وارد بازار می‌کنیم».

ژاپن که بیشترین موجودی استراتژیک نفت خام را در اختیار دارد، از ماه قبل با هدف مقابله با جهش قیمت در بازار‌های جهانی، آزاد کردن بخشی از منابع راهبردی خود را آغاز کرد.

وزیر خارجۀ بریتانیا می‌گوید وضع تعرفه بر آبراه‌های بین‌المللی، با قانون دریاها در تضاد است.

ایوِت کوپر با تأکید بر اهمیت گشایش تنگۀ هرمز، گفت هیچ کشوری نمی‌تواند چنین آبراهی را ببندد؛‌ چراکه چنین اقدامی با اصول بنیادین قانون دریاها مغایرت خواهد داشت.

خانم کوپر همچنین وضع تعرفه بر عبور و مرور از آبراه‌های بین‌المللی را هم خلاف قانون دریا دانست و تأکید کرد که «معنای آزادی دریانوردی این است که کشتی‌رانی باید آزاد و بدون هزینه باشد».

وزیر خارجۀ بریتانیا در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد که در صورت ادامۀ شرایط بحرانی در لبنان، نمی‌توان به توافق صلحی پایدار در خاورمیانه دست یافت یا امید بست.

کی‌یر استارمر نخست‌وزیر بریتانیا و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده در گفت‌وگویی تلفنی، گام‌های بعدی برای بازگشایی تنگۀ هرمز را به بحث گذاشتند.

به گفتۀ دفتر نخست‌وزیری بریتانیا، کی‌یر استارمر که قرار است امروز جمعه پس از دیدار از چهار کشور حوزۀ خلیج فارس به بریتانیا بازگردد، غروب پنجشنبه از دوحۀ قطر با دونالد ترامپ صحبت کرده است.

در بیانیۀ خانۀ شمارۀ ۱۰ داونینگ‌استریت آمده که آقای استارمر، تلاش‌های لندن برای گردهم آوردن شرکا در راستای توافق بر سر یک برنامۀ واقع‌بینانه جهت بازگشایی تنگۀ هرمز را تشریح کرده است.

بر اساس این بیانیه، دو رهبر توافق کرده‌اند که با توجه به برقرار بودن آتش‌بس و وجود توافقی برای گشودن تنگۀ‌ هرمز، حالا به گام بعدی در راه یافتن راه حلی واقعی در این زمینه رسیده‌ایم.

در پی شلیک یک یا چند موشک از لبنان به سمت اسرائیل در ساعات پایانی پنجشنبه‌شب، ارتش اسرائیل مواضع مرتبط با گروه حزب‌الله را در لبنان زیر آتش گرفت.

بر اساس بیانیۀ ارتش اسرائیل که در شبکۀ ایکس منتشر شده، در این حملات، نزدیک به ۱۰ موضع حزب‌الله که از آن برای برای شلیک پرتابه به سمت شمال اسرائیل استفاده می‌شد، هدف قرار گرفته‌اند. در ادامۀ این بیانیه تأکید شده که ارتش اسرائیل به «شناسایی و نابودی لانچرهای حزب‌الله ادامه خواهد داد».

حزب‌الله لبنان گروهی سیاسی-نظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی است که در برخی کشورها همچون آمریکا و اسرائیل به شکل کامل نهادی تروریستی شناخته می‌شود. برخی کشورهای دیگر از جمله اعضای اتحادیه اروپا اما صرفاً شاخۀ نظامی آن‌را تروریستی می‌دانند.

شاخۀ سیاسی حزب‌الله، در پارلمان و حتی دولت لبنان هم حضور دارد.

در آستانۀ گفت‌وگوهای برنامه‌ریزی‌شدۀ ایران و آمریکا برای پایان‌دادن به جنگ، که قرار است به میزبانی اسلام‌آباد برگزار شود، اسرائیل به تندی از نظرات وزیر دفاع پاکستان انتقاد کرد.

خواجه آصف در شبکۀ ایکس، اسرائیل را «شر»، «نفرینی برای بشریت» و «دولتی سرطانی» خوانده و این کشور را به «کشتار در غزه، ایران و لبنان»‌ متهم کرد. وزیر دفاع پاکستان در ادامه ابراز امیدواری کرده بود که کسانی که مسئول ایجاد این کشور بوده‌اند، «در جهنم بسوزند».

دفتر بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل، نظرات این مقام پاکستانی را غیر قابل قبول خواند و گفت هیچ دولتی نباید چنین اظهاراتی را تحمل کند؛ به‌خصوص دولتی که قصد دارد به‌عنوان یک میانجی بی‌طرف شناخته شود.

در پی تلاش‌های گستردۀ اسلام‌آباد برای میانجی‌گری میان تهران و واشینگتن، دو طرف پس از ۳۹ روز درگیری سنگین، به یک آتش‌بس دوهفته‌ای و مشارکت در گفت‌وگوهایی با هدف دستیابی به یک صلح پایدار به میزبانی اسلام آباد رضایت دادند.

وزیر خارجۀ‌ آلمان از تماس و گفت‌وگو با همتای ایرانی‌اش خبر داد.

یوهان وادِفول با انتشار مطلبی در شبکۀ ایکس، نوشت در تماس تلفنی با عباس عراقچی «از ایران خواستم که ضمن احترام به مفاد آتش‌بس، در مذاکرات سازنده شرکت کرده و کشتی‌رانی امن و آزاد در تنگۀ هرمز را هم تضمین کند».

پیشتر فردریش مرتس صدر اعظم آلمان هم از آغاز دوبارۀ تماس با «رهبری جمهوری اسلامی»‌ خبر داده بود.