مذاکرات ایران و آمریکا به روز دوم کشید؛ «اختلافات پابرجاست»
در حالی که حدود ۱۵ ساعت از آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد گذشت، گزارشها حاکی است یک دور از مذاکرات «بدون دستیابی به تفاهم» پایان یافت و قرار شد گفتوگوها در روز یکشنبه هم ادامه یابد.
خبرگزاری تسنیم از «پایان مذاکرات ۱۵ ساعته» خبر داد و و خبرگزاری مهر نیز اعلام کرد که دور بعدی مذاکرات طی روز یکشنبه پس از طلوع آفتاب برگزار خواهد شد.
یک «منبع آگاه» به خبرگزاری فارس در اسلامآباد گفته است که در دور قبلی مذاکرات، دو طرف نتوانستند بر سر اختلافات به تفاهم برسند و این اختلافات همچنان پابرجاست.
به گفته این منبع، هیئتهای ایرانی و آمریکایی در حال تلاش برای نگارش متن جدیدی هستند، اما آنچه فارس «زیادهخواهی» طرف آمریکایی نامیده، تا این لحظه «مانع جدی» در مسیر دستیابی به توافق بوده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، هم نوشت که گفتوگوها با حضور تیمهای کارشناسی ادامه یافته و «برخی اختلافات جدی» همچنان باقی است.
خبرگزاری فارس همچنین گزارش داد که با پیشنهاد طرف پاکستانی و موافقت دو طرف، قرار است یک دور دیگر از مذاکرات در روز یکشنبه ادامه یابد.
بر اساس این گزارش، گفتوگوهای کارشناسی همچنان در محل برگزاری مذاکرات، هتل سرینا در اسلامآباد، در جریان است.
کاخ سفید نیز اعلام کرده است که این گفتوگوها تا پس از نیمهشب ادامه یافته بود. در همین حال، رسانههای ایران، ایالات متحده را به «زیادهخواهی» در موضوع تنگۀ هرمز متهم کردند؛ آبراهی که یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن میگذرد.
واشینگتن با اعلام خبر عبور کشتیهای مینروب خود از تنگۀ حیاتی هرمز، فشارها را بر طرف مقابل دوچندان کرده است.
در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور، روز شنبه به عالیرتبهترین مقام آمریکایی تبدیل شد که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ مستقیماً با مقامهای ایرانی به گفتوگو نشسته است.
یک مقام پاکستانی که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفت که گفتوگوها «در مسیر درستی پیش میرود». او افزود: «میتوانم بگویم که روند مذاکرات مثبت است و فضای صمیمانهای بر کل نشست حاکم است.»
در اقدامی بیسابقه، مقامهای ایرانی و آمریکایی در حضور نمایندگان پاکستان، بدون نیاز به میانجیهایی که میان اتاقها تردد کنند، بهطور مستقیم با یکدیگر مذاکره کردند. گفته میشود ایران به دلیل جایگاه حکومتی ونس و گزارشهایی مبنی بر مخالفت اولیۀ او با این جنگ، خواستار حضور وی در مذاکرات شده بود.
سپاه: عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز با «برخورد سخت» مواجه میشود
فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیهای تازه نوشت که «هرگونه تلاش برای عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز با برخورد سخت مواجه خواهد شد.»
نیروی دریایی سپاه در این اطلاعیه مدهی «مدیریت هوشمند کامل» خود بر تنگه هرمز شد و نوشت که «اجازه عبور برابر ضوابط خاص صرفاً به شناورهای غیرنظامی داده میشود.»
همزمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز شنبه اعلام کرد دو ناوشکن نیروی دریایی آمریکا وارد تنگه هرمز شدهاند تا عملیات پاکسازی مینهای دریایی کارگذاریشده توسط ایران را آغاز کنند.
اما نیروی دریایی سپاه در این اطلاعیه نوشت که «اخبار منتشرشده در خصوص عبور شناورهای آمریکایی از تنگه تکذیب میشود و با هرگونه تلاش برای عبور شناورهای نظامی با قاطعیت کامل برخورد سخت خواهد شد.»
ترامپ: برای من فرقی ندارد که ایران و آمریکا به توافق برسند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه گفت که نتیجۀ گفتوگوهای ایران و آمریکا در پاکستان برای او اهمیتی ندارد و تأکید کرد که ایالات متحده از این جنگ پیروز بیرون آمده است.
در حالی که گفتوگوها در پاکستان ادامه دارد، دونالد ترامپ در محوطۀ چمن کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «اینکه به توافق برسیم یا نه، برای من تفاوتی نمیکند. دلیلش این است که ما پیروز شدهایم.»
او اظهار داشت «گزارشهای زیادی» از گفتوگوها در اسلامآباد دریافت میکند که به گفتۀ او ساعتهای متمادی در جریان بوده است. او افزود: «هر اتفاقی بیفتد، ما پیروزیم. ما آن کشور را بهطور کامل شکست دادهایم.»
دونالد ترامپ اظهارات قبلیاش مبنی بر اینکه آمریکا نیروی هوایی، نیروی دریایی و رهبری ایران را از میان برده تکرار کرد و گفت اکنون برای بازگشایی تنگۀ هرمز تلاش میکند؛ کاری که به گفتۀ او، آمریکا به نمایندگی از کشورهایی انجام میدهد که یا «ترسو» هستند، یا «ضعیف» و یا «خسیس».
او گفت: «ناتو هیچ کمکی به ما نکرد.»
ترامپ دربارۀ تنگه هرمز نیز گفت: «ما در آنجا مینروب داریم. داریم تنگه را پاکسازی میکنیم.»
آقای ترامپ با بازگشت به موضوع مذاکرات گفت: «ببینیم چه میشود، اما از دیدگاه من، اهمیتی ندارد.»
رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه همچنین به خبرنگاران گفت که اگر چین به ایران سلاح بفرستد، دچار «مشکلات بزرگی» خواهد شد.
سیانان به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا گزارش داده است که چین در حال آمادهسازی برای ارسال سامانههای پدافند هوایی، از جمله موشکهای ضدهوایی دوشپرتاب، به ایران در هفتههای آینده است و احتمال دارد این انتقال از طریق کشورهای ثالث انجام شود تا منشأ آن پنهان بماند.
دونالد ترامپ همزمان در پیامی تازه در شبکه اجتماعی تروث سوشال که میتواند به یکی از تأثیرات بسته شدن تنگه هرمز اشاره داشته باشد، نوشت: «من در طول نبرد برای آزادی در ایران، قیمت کودهای شیمیایی را بهدقت زیر نظر دارم. ایالات متحده گرانفروشیِ انحصاراتِ تولید کود را برنمیتابد! کشاورزان آمریکایی، ما هوای شما را داریم!»
ازسرگیری محدود تردد دریایی در قطر
در حالی که ایالات متحده از آغاز عملیات پاکسازی آبراه تنگه هرمز خبر داده و ایران این ادعا را رد کرده است، قطر اعلام کرد فعالیتهای کشتیرانی را بهطور محدود از سر میگیرد.
وزارت ترابری قطر اعلام کرد که از روز یکشنبه، تردد دریایی برای همه انواع شناورها و شیوههای حملونقل دریایی، از ساعت شش صبح تا شش عصر، از سر گرفته میشود.
این وزارتخانه در بیانیهای افزود که شناورهای دارای مجوز صید ماهی همچنان میتوانند بهصورت شبانهروزی و بر اساس مقررات پیشین فعالیت کنند. همچنین از همه بهرهبرداران خواسته شده پیش از حرکت، پروتکلهای ایمنی را رعایت کرده و تجهیزات امنیتی لازم را فراهم کنند.
همزمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز شنبه اعلام کرد دو ناوشکن نیروی دریایی آمریکا وارد تنگه هرمز شدهاند تا عملیات پاکسازی مینهای دریایی کارگذاریشده توسط ایران را آغاز کنند.
به گفته سنتکام، ناوشکنهای «یواساس فرانک ای. پیترسون» و «یواساس مایکل مورفی» در این عملیات مشارکت دارند و ممکن است نیروهای بیشتری، از جمله پهپادهای زیرآبی، در روزهای آینده به آنها ملحق شوند.
تسنیم: دور تازه مذاکرات سهجانبه در اسلامآباد آغاز شد
گزارشها از ادامه مذاکرات ایران و آمریکا تا بامداد یکشنبه در اسلامآباد حکایت دارد؛ گفتوگوهایی که با میانجیگری پاکستان و در فضایی همراه با اختلافات جدی دنبال میشود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هیئتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا از ساعاتی پیش با حضور مقامهای پاکستانی، دور جدیدی از گفتوگوهای سهجانبه را در پایتخت پاکستان آغاز کردهاند.
بر اساس این گزارش، با وجود برگزاری نشست اولیه، گفتوگوها در ادامه بهصورت غیرمستقیم و از طریق تبادل پیام میان دو طرف و با واسطه میانجیهای پاکستانی پیگیری شده است.
گزارشها میگویند این مذاکرات که تا بامداد ادامه یافته، در حالی جریان دارد که اختلافات، بهویژه بر سر موضوع تنگه هرمز، همچنان مانع دستیابی به چارچوبی مشترک شده است.
خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم به نقل از منابع خود، از آنچه «زیادهخواهی» طرف آمریکایی نامیده، بهعنوان یکی از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات یاد کرده و افزوده است که این دور از گفتوگوها ممکن است آخرین فرصت برای دستیابی به توافقی اولیه باشد.
در عین حال، به نوشته این خبرگزاری، هنوز مشخص نیست که مذاکرات برای یک روز دیگر تمدید خواهد شد یا هیئتها برای مشورت به پایتختهای خود بازمیگردند.
منابع پاکستانی به سیانان گفتهاند که فضای کلی و نتیجهٔ مذاکرات آمریکا و ایران در اسلامآباد تا حد زیادی مثبت بوده است، اما بر سر کنترل تنگه هرمز همچنان بنبست ادامه دارد.
پیشتر نیز یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکنندهٔ ایران به سیانان گفته بود که از نظر طرف ایرانی، آمریکا دربارهٔ این تنگه «خواستههای غیرقابلقبول» مطرح کرده است.
خبرگزاری ایرنا میگوید «بهرغم اختلافات جدی»، مذاکرات از طریق انتقال متن ادامه دارد
خبرگزاری دولتی ایرنا میگوید «بهرغم اختلافات جدی در مذاکرات با آمریکا، گفتوگوها از طریق انتقال متن ادامه دارد».
پیش از آن، حدود ساعت ۱۰ به وقت تهران، خبرگزاریهای تسنیم و فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، گزارش دادند که موضوع تنگه هرمز «یکی از محورهای اصلی اختلاف» است که در مرحلهٔ انتقال متن مانع پیشرفت مذاکرات شده است.
خبرگزاری تسنیم در گزارش خود همچنین گفت پس از شروع رسمی مذاکرات در حدود ساعت شش و نیم بعدازظهر به وقت تهران، اعضای اصلی هیئتها «بیش از یک ساعت» مذاکره کردند و سپس گروههای کارشناسی وارد گفتوگوهای فنی شدند که «بین دو تا سه ساعت» طول کشید و سپس مرحلهٔ تبادل متنها آغاز شد تا چارچوب مشترک مذاکرات به دست آید اما «اختلاف بر سر موضوع تنگه هرمز» مانع پیشرفت مذاکرات شده است.
پس از انتشار گزارش تسنیم، خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد که «بهرغم اختلافات جدی در مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، گفتوگوها به طور فشرده و از طریق انتقال پیام متن بین طرفین ادامه دارد».
رسانههای ایران از احتمال تمدید مذاکرات برای روز یکشنبه نیز خبر دادهاند. این گزارشها در حالی منتشر میشود که هنوز هیچ بیانیهٔ رسمی از طرفین مذاکرات و یا اسلامآباد که نقش میانجی را دارد، منتشر نشده و جزئیات گزارشها تأیید نشده است.
گفتوگوی مکرون با پزشکیان و بن سلمان
امانوئل مکرون از گفتوگوی امروز خود با مسعود پزشکیان خبر داد و گفت از او خواسته است از مذاکرات با ایالات متحده در پاکستان برای دستیابی به «کاهش تنش پایدار» استفاده کند.
رئیسجمهور فرانسه شامگاه شنبه ۲۲ فروردین در پیامی به زبان فارسی در شبکهٔ اجتماعی ایکس همچنین نوشت: «تأکید کردم که ایران هرچه سریعتر آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را احیا کند؛ فرانسه آمادگی دارد در این زمینه مشارکت کند.»
او در ادامه بر اهمیت رعایت کامل آتشبس، از جمله در لبنان، تأکید کرد و افزود فرانسه از اقدامات مقامهای لبنانی، بهعنوان تنها مرجع مشروع برای اعمال حاکمیت دولت و تصمیمگیری دربارهٔ سرنوشت این کشور، قاطعانه حمایت میکند.
مکرون پیش از تماس با پزشکیان با بین سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، نیز تماس گرفت و در این گفتوگو بر ضرورت بازگرداندن کامل آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز در سریعترین زمان ممکن تأکید کرد.
آقای مکرون همچنین گفت همزمان با آغاز گفتوگوها در اسلامآباد، فرانسه و عربستان سعودی توافق کردهاند برای کمک به کاهش تنش، تضمین آزادی کشتیرانی و دستیابی به توافقی برای تأمین صلح و امنیت پایدار در منطقه، در تماس نزدیک باقی بمانند.
نخستوزیر لبنان سفر خود به آمریکا را در پی فشار حزبالله لغو کرد
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، در پی فشار حزبالله، اعلام کرد سفر خود به ایالات متحده را لغو کرده است.
اینکه این تصمیم چه تأثیری بر مذاکرات با اسرائیل خواهد داشت، هنوز مشخص نیست. قرار بود این مذاکرات این هفته با میانجیگری آمریکا برگزار شود.
دولت لبنان بهشدت خواهان آن است که اسرائیل حملات خود به حزبالله را متوقف کند. حزبالله لبنان نیروی نیابتی مورد حمایت حکومت ایران در لبنان است که از سوی اسرائیل و ایالات متحده بهعنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود.
حزبالله در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند پارسال به اسرائیل حمله کرد. اسرائیل میگوید حملاتش به حزبالله در چارچوب دفاع از خود است و مشمول آتشبس کنونی میان آمریکا و ایران نمیشود.
نواف سلام در پیامی در شبکههای اجتماعی که در آن تصمیم خود برای لغو سفر را اعلام کرد، گفت این اقدام «بهمنظور پیگیری کارهای دولت از بیروت» انجام شده است.
این تحولات همزمان است با جریان داشتن مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در اسلامآباد که قبلاً آتشبس در لبنان بهعنوان یکی از شروط ایران بهعنوان پیششرط برگزاری آن مطرح شده بود.
در این باره، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، از «رایزنیهای فشرده و پیشرفت گفتوگوها» پیش از آغاز مذاکرات خبر داده و نوشته بود در این رایزنیها قرار شد حملات اسرائیل به بیروت متوقف و به «مناطق جنوبی لبنان» محدود شود.
بنایمامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۰ فروردین گفته بود با توجه به درخواستهای مکرر لبنان برای آغاز مذاکرات مستقیم با اسرائیل، به کابینهاش دستور داده تا مذاکرات مستقیم با لبنان را در اسرع وقت آغاز کنند.
او افزوده بود این مذاکرات بر خلعسلاح حزبالله و ایجاد روابط صلحآمیز بین اسرائیل و لبنان متمرکز خواهد بود.
عبور دو ناو آمریکا از تنگه هرمز در آغاز روند پاکسازی مینها
ارتش ایالات متحده اعلام کرد روند «فراهمسازی شرایط» برای پاکسازی مینهای دریایی در تنگهٔ هرمز را آغاز کرده و دو ناو این کشور از این گذرگاه راهبردی عبور کردهاند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، روز شنبه ۲۲ فروردین اعلام کرد ناوهای «یواساس فرانک پترسون» و «یواساس مایکل مورفی» در چارچوب مأموریتی گستردهتر برای اطمینان از پاکسازی کامل تنگه از مینهایی که سپاه پاسداران کار گذاشته است، از تنگهٔ هرمز عبور کردهاند.
برد کوپر، فرماندهٔ سنتکام، گفت: «امروز روند ایجاد یک گذرگاه جدید را آغاز کردیم و بهزودی این مسیر امن را در اختیار صنعت دریانوردی خواهیم گذاشت تا جریان آزاد تجارت تشویق شود.»
پیش از اعلام سنتکام، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، نیز با اعلام اینکه آمریکا «هر ۲۸ قایق مینگذار ایران» را غرق کرده، خبر داد که ارتش آمریکا روند پاکسازی تنگهٔ هرمز را آغاز کرده است.
خبرنگار اکسیوس نیز بهنقل از یک مقام ارشد آمریکا نوشت که این اقدام بدون هماهنگی با ایران انجام شده و نخستین بار است که از زمان آغاز جنگ، ناوهای آمریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.
در بیش از ۴۰ روز گذشته، نگرانی از حملات احتمالی سپاه به کشتیها عملاً موجب مسدود شدن تنگهٔ هرمز شده است. بخش مهمی از نفت جهان از این گذرگاه حیاتی عبور میکند و محدود شدن آن بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.
ایران هنوز واکنش رسمی به گزارش سنتکام نشان نداده اما خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، پیشتر نوشته بود یک مورد حرکت ناوشکن آمریکایی از بندر فجیره بهسمت تنگه هرمز گزارش شده و ادعا کرد که این موضوع بلافاصله با واکنش نیروهای مسلح و مقامات تهران مواجه شده و «دستور توقف به این ناو صادر شده است».
مذاکرات ایران و آمریکا «بهصورت مستقیم» در جریان است
خبرگزاری فرانسه بهنقل از یک مقام کاخ سفید میگوید مذاکرات ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان «بهصورت مستقیم و رودررو» در حال انجام است که تغییری شاخص نسبت به رویههای گذشته محسوب میشود.
شبکهٔ الجزیره نیز گزارش داده است که این گفتوگوها «بهصورت مستقیم و حضوری» برگزار شده و آن را نخستین مذاکرات رودررو میان دو طرف در چند دههٔ اخیر توصیف کرده است.
در همین حال، خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز تأیید کرده است که مذاکرات میان ایالات متحده و ایران «بهصورت مستقیم» در اسلامآباد در جریان است.
در مذاکرات پیشین میان ایران و آمریکا که آخرین دورههای آن پیش از جنگ ۴۰ روزه و پیش از جنگ ۱۲ روزه با میانجیگری عمان برگزار شد، مذاکرهکنندگان واشینگتن و تهران از طریق میانجی و در اتاقهای جداگانه با یکدیگر ارتباط داشتند.
کاخ سفید اعلام کرده است که هیئت آمریکایی مذاکرهکننده شامل جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژه، و جرد کوشنر است. رسانههای ایران نیز محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و علی باقری را اعضای اصلی مذاکرهکنندهٔ ایرانی اعلام کردهاند.
خبرنگار صداوسیما در اسلامآباد خبر داد که مذاکرهکنندگان پس از یک دور گفتوگو، مذاکره را از سر گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، بازگشت به مذاکره حدود ساعت ۱۸:۳۰ به وقت ایران انجام شده است. ساعت مشخصی برای پایان این گفتوگوها مطرح نشده، اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، از احتمال تمدید یکروزهٔ مذاکرات خبر داده است.