زنده ترامپ: ایران نمی‌تواند با بستن تنگه هرمز باج‌گیری کند؛ هند سفیر ایران را احضار کرد

داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد نفتکش تحریم‌شده «ریچ استاری» پس از خروج از خلیج فارس، بار دیگر به تنگه هرمز بازگشته و نتوانسته از محاصره آمریکا عبور کند.

این نفتکش که تحت مالکیت یک شرکت چینی است، در نخستین روز اجرای محاصره دریایی آمریکا در میان چندین کشتی عبوری از این مسیر قرار داشت، اما در میانه راه تغییر مسیر داده است.

ایالات متحده این محاصره را پس از ناکامی مذاکرات با ایران در اسلام‌آباد اعلام کرد و هدف آن را محدود کردن فعالیت کشتی‌هایی عنوان کرده که با بنادر ایران در ارتباط هستند.

نفتکش «ریچ استاری» و شرکت مالک آن پیش‌تر به‌دلیل همکاری با ایران تحت تحریم‌های آمریکا قرار گرفته‌اند.

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز چهارشنبه ۲۶ فروردین گفت که چین از اقدام او برای باز کردن «دائمی» تنگهٔ هرمز بسیار خوشحال است.

دونالد ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «چین بسیار خوشحال است که من تنگهٔ هرمز را دائمی باز می‌کنم. این کار را برای آن‌ها انجام می‌دهم و برای جهان».

او وعده داد که بسته شدن این آبراه مهم دیگر رخ نخواهد داد و بار دیگر اعلام کرد که رئیس‌جمهور چین توافق کرده است که به ایران سلاح ارسال نکند.

رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس بیزنس که چند ساعت پیش‌تر پخش شد، نیز گفته بود در نامه‌ای از شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، خواسته است به ایران سلاح ندهد و شی نیز در پاسخ اعلام کرده که چین چنین کاری نمی‌کند.

ترامپ که هفته گذشته تهدید کرده بود کشورهایی که به ایران سلاح بدهند، بلافاصله با تعرفهٔ ۵۰ درصدی مواجه خواهند شد، مشخص نکرد این نامه‌ها چه زمانی میان واشینگتن و پکن ردوبدل شده است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران روز چهارشنبه موافقت تهران با تمدید آتش‌بس با آمریکا را رد کرد و گفت که هیچیک از گمانه‌زنی‌ها درباره این موضوع قابل تأیید نیست.

او همچنین هشدار داد که محاصره دریایی ایران می‌تواند «مقدمه نقض آتش‌بس» باشد. این محاصره با دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از عصر روز ۲۴ فروردین آغاز شده است.

اسماعیل بقائی در گفت‌وگو با خبرنگاران در عین حال افزود رایزنی‌ها از طریق پاکستان در جریان است و در همین روز ایران «به احتمال زیاد» میزبان هیأتی از پاکستان خواهد بود.

این موضع در حالی اعلام شده که خبرگزاری‌های رویترز و فرانسه نیز همزمان به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی اعلام کردند واشینگتن رسما با تمدید آتش‌بس با ایران موافقت نکرده است.

این مقام آمریکایی که نامش فاش نشده است، گفت: «تعامل میان ایالات متحده و ایران برای دستیابی به یک توافق همچنان ادامه دارد.»

این آتش‌بس از بامداد روز ۱۹ فروردین و پس از ۳۹ روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران برقرار شده و قرار است دو هفته ادامه داشته باشد.

در این فاصله مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی و دولت آمریکا در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، مذاکراتی انجام دادند که به توافق منجر نشد. ریاست هیئت آمریکایی بر عهده جی.دی ونس، معاون دونالد ترامپ، و ریاست هیئت ایرانی بر عهده محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، بود.

در حالی که گزارش‌هایی درباره موافقت احتمالی ایران با توقف غنی‌سازی اورانیوم منتشر شده است، اسماعیل بقائی اعلام کرد که جمهوری اسلامی «بر اساس نیازهای خود باید بتواند غنی‌سازی را ادامه دهد».

سخنگوی وزارت خارجه ایران در عین حال از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتقاد کرد و گفت که او با گزارش‌های خود «بارها بهانه‌هایی» به آمریکا داده است.

اتحادیه اروپا روز چهارشنبه به کشورهای عضو هشدار داد اگر جنگ ایران ادامه یابد، بازارهای انرژی با یک «شوک طولانی‌مدت در عرضه» مواجه خواهند شد.

خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات‌های این اتحادیه نوشته است این شوک کشورها را وادار به «کاهش مصرف سوخت» خواهد کرد.

عرضه جهانی انرژی در پی بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، مسیری که معمولاً ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند، دچار اختلال شده است.

بر اساس گزارش رویترز، اروپا هنوز با کمبود عرضه مواجه نشده، اما با افزایش شدید قیمت نفت و گاز دست‌وپنجه نرم می‌کند. فرودگاه‌ها در این قاره نیز هشدار داده‌اند که نخستین کمبودهای سوخت جت ممکن است ظرف چند هفته رخ دهد.

در نشستی که نمایندگان کشورهای اروپایی پشت درهای بسته برگزار کردند، کمیسیون اروپا اعلام کرد که در حال بررسی دو سناریوی اصلی مرتبط با این موضوع است.

این کمیسیون اعلام کرده بر اساس سناریوی نخست، اگر آتش‌بس مورد توافق میان ایالات متحده و ایران پایدار بماند و محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا برداشته شود، جریان نفت و گاز طی چند ماه بهبود خواهد یافت و قیمت‌ها کاهش می‌یابد؛ قیمت گازوئیل و سوخت جت تا پایان تابستان کاهش خواهد یافت، اما بازار جهانی گاز مایع، به‌دلیل آسیب به زیرساخت‌ها در قطر تا سال ۲۰۳۰ همچنان تحت فشار باقی خواهد ماند.

سناریوی دوم نیز به این صورت است که اگر تنش‌ها ادامه پیدا کند، بازارهای انرژی با یک شوک طولانی‌مدت در عرضه و جهش شدید قیمت‌ها روبه‌رو خواهند شد که اثرات آن به زنجیره‌های تأمین صنایع نیز گسترش می‌یابد.

کمیسیون اروپا اعلام کرده که تداوم اختلال در عرضه نفت به‌طور فزاینده‌ای موجب «تخریب تقاضا» خواهد شد، به این معنا که مصرف سوخت کاهش می‌یابد. در این سناریو، اروپا ممکن است در پر کردن ذخایر گاز خود پیش از زمستان با مشکل مواجه شود. همچنین به گفته دیپلمات‌ها، احتمال کمبودهای محلی سوخت جت نیز وجود دارد.

وابستگی اروپا به واردات نفت و گاز، حتی با وجود اینکه تأمین‌کنندگان اصلی آن یعنی ایالات متحده، نروژ و دیگر تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه هستند، این قاره را در برابر افزایش سرسام‌آور قیمت‌های جهانی آسیب‌پذیر کرده است.

کمیسیون اروپا اعلام کرده که در حال تدوین پیشنهادهایی برای کاهش پیامدهای بحران انرژی است.

از جمله در پیش‌نویسی که پیش‌تر توسط رویترز مشاهده شده، این کمیسیون، برنامه‌هایی برای کاهش مالیات برق و تسریع در توسعه فناوری‌های تولید انرژی پاک در نظر گرفته تا وابستگی اروپا به سوخت‌های فسیلی کاهش یابد و این بلوک در برابر شوک‌های آینده نفت و گاز محافظت شود.

فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء سپاه پاسداران، دو روز پس از آغاز محاصرهٔ دریایی بنادر ایران توسط آمریکا، در بیانیه‌ای تداوم این محاصره را «نقض آتش‌بس» خواند و گفت در صورت ادامه، «نیروهای مسلح جمهوری اسلامی اجازه هیچ‌گونه صادرات و واردات در منطقه خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ نخواهند داد».

در بیانیه‌ای که رسانه‌های ایران روز چهارشنبه ۲۶ فروردین از علی عبداللهی منتشر کردند، جزئیات بیشتری دربارهٔ اقدامات احتمالی سپاه بیان نشده است.

هشدار فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء در حالی منتشر شده که از زمان آغاز محاصرهٔ دریایی آمریکا بر بنادر و کشتی‌های ایران، رسانه‌های نزدیک به سپاه از ادامهٔ حرکت کشتی‌ها و نفتکش‌های ایران و عبور آن‌ها از تنگه هرمز خبر داده بودند.

ارتش آمریکا می‌گوید از زمان آغاز محاصره در بعدازظهر روز دوشنبه ۲۴ فروردین اجازهٔ عبور به هیچ نفتکش مرتبط با ایران را نداده است.

بیشتر در این باره:

معنا و پیامدهای محاصرهٔ دریایی آمریکا علیه ایران

رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس بیزنس که روز چهارشنبه ۲۶ فروردین پخش شد، گفت در نامه‌ای از شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، خواسته است به ایران سلاح ندهد و شی نیز در پاسخ اعلام کرده که چین چنین کاری نمی‌کند.

دونالد ترامپ که این مصاحبه را روز سه‌شنبه انجام داده بود، مشخص نکرد این نامه‌ها چه زمانی میان طرفین ردوبدل شده است.

او هفته گذشته تهدید کرده بود کشورهایی که به ایران سلاح بدهند، بلافاصله با تعرفهٔ ۵۰ درصدی مواجه خواهند شد.

آقای ترامپ، با اشاره به رئیس‌جمهور چین، روز چهارشنبه به فاکس بزینس گفت: «به او نامه نوشتم و خواستم که این کار را نکند، و او هم در نامه‌ای به من گفت که اساساً چنین کاری نمی‌کند».

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت انتظار ندارد تحولات بازار جهانی نفت در پی جنگ با ایران و تغییرات مربوط به ونزوئلا بر روند دیدار برنامه‌ریزی‌شده‌اش با شی در ماه آینده تأثیر بگذارد.

ترامپ افزود: «او به نفت نیاز دارد. ما نداریم.»

رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با فاکس بیزنس، واکنش‌ها به محاصرهٔ تنگه هرمز «بسیار شگفت‌انگیز» بوده و افزود که حکومت ایران اکنون نسبت به گذشته واکنش‌پذیرتر به نظر می‌رسد.

او همچنین با اشاره به این‌که رهبران پیشین حکومت ایران دیگر در صحنه نیستند، افزود: «رهبرانی که اکنون دارند... صادقانه بگویم، به نظر ما کاملاً معقول هستند.»

دونالد ترامپ بار دیگر تأکید کرد که مسئله اصلی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

معاون رئیس امارات متحده عربی از تماس تلفنی خود با محمدباقر قالیباف به‌منظور کاهش تنش‌ها خبر داد.

به گزارش خبرگزاری دولتی امارات، روز چهارشنبه ۲۶ فروردین شیخ منصور بن زاید اعلام کرد در تماس تلفنی با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، دربارهٔ «تلاش‌ها برای کاهش تنش در منطقه» گفت‌وگو کرده است.

هیچ جزئیاتی از این گفت‌وگو منتشر نشده است. محمدباقر قالیباف که سمت رسمی‌اش ریاست مجلس شورای اسلامی است، در مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد ریاست هیئت ایرانی را بر عهده داشت.

این تماس در حالی انجام شده که روابط میان ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس، در پی حملات موشکی و پهپادی ایران به نقاطی در این کشورها به‌خصوص امارات متحده عربی در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل به وخامت گراییده است.

امارات پیش‌تر حملات ایران به کشورهای خلیج فارس را محکوم کرده و آن‌ها را «اقدامات تروریستی» خوانده است. هم‌زمان، این کشور خواستار بازگشایی بدون قیدوشرط تنگه هرمز شده است.

مقامات امارات اعلام کرده‌اند که ۱۲ نفر در حملات ایران کشته شده‌اند، از جمله دو سرباز. آخرین مورد زمانی رخ داد که بقایای یک حملهٔ رهگیری‌شده به تأسیسات گازی حبشان در ابوظبی در آستانه اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای سقوط کرد.

امارات متحده عربی در پی حملات ایران به این کشور، ویزای اقامت «بسیاری» از ایرانیانی را که در حال حاضر خارج از این کشور هستند، لغو کرده و این اقدام حتی برخی دارندگان «ویزای طلایی» این کشور را هم تحت تأثیر قرار داده است.

پیش‌تر وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که دولت امارات مدرسه‌های دولتی ایران در این کشور را تعطیل و معلمان و کادر آن‌ها را اخراج کرده است.

طی این مدت،‌ امارات متحده عربی چند گروه مرتبط با جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان را نیز به اتهام «جاسوسی» بازداشت کرده است.

این در حالی است که روابط حسنه دو کشور همسایه باعث شده بود شمار قابل‌توجهی از شهروندان ایران به‌دلایل کاری یا شخصی در امارات زندگی کنند.

روزنامهٔ واشینگتن‌پست به نقل از چند مقام دولت آمریکا خبر داد که پنتاگون در روزهای پیشِ رو چندین هزار نیروی نظامی دیگر را به خاورمیانه اعزام می‌کند.

این مقام‌ها که به شرط ناشناس ماندن با این روزنامه گفت‌وگو کرده‌اند، این نیروها را شامل حدود شش هزار نیرو در ناو هواپیمابر یواس‌اس جورج بوش و چندین کشتی جنگی دیگر همراهش عنوان کرده‌اند.

پیش‌بینی می‌شود این نیروها همراه حدود ۴ هزار و ۲۰۰ نفر دیگر از تفنگداران دریایی تا پایان ماه جاری میلادی (حدود دو هفتهٔ دیگر) به خاورمیانه برسند.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به سؤالی دربارهٔ اعزام این نیروها گفته است که دونالد ترامپ «در صورتی که ایرانی‌ها از جاه‌طلبی‌های هسته‌ای خود دست نکشند و به توافقی که برای ایالات متحده قابل قبول باشد دست نیابند، عاقلانه همهٔ گزینه‌ها را روی میز نگه داشته است.»

دو مقام آمریکایی به واشینگتن‌پست گفتند که با ادامهٔ محاصرهٔ دریایی ایران، مقامات نظامی در حال برنامه‌ریزی برای تشدید احتمالی درگیری نظامی در قالب انجام عملیات زمینی در خاک ایران هستند.

واشینگتن‌پست به نقل از مقام‌های آمریکا همچنین نوشته است که ایالات متحده همهٔ گزینه‌ها از اجرای یک مأموریت پیچیدهٔ عملیات ویژه برای استخراج مواد هسته‌ای ایران تا پیاده کردن تفنگداران دریایی در مناطق ساحلی و جزایر برای محافظت از تنگهٔ هرمز و تصرف جزیرهٔ خارگ در خلیج فارس بررسی کرده است.

خبرگزاری رویترز گزارش داد نفتکش «ریچ استاری» که روز سه‌شنبه گزارش شد در نخستین روز اجرای محاصرهٔ دریایی آمریکا از تنگه هرمز عبور کرده، پس از خروج از خلیج فارس، روز چهارشنبه به سمت این تنگه بازگشت.

بر اساس این گزارش، داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد این کشتی که حدود ۲۵۰ هزار بشکه متانول حمل می‌کند، در حال حاضر در نزدیکی سواحل ایران لنگر انداخته است. این محموله پیش‌تر در بندر حمریه در امارات متحده عربی بارگیری شده بود.

ایالات متحده اعلام کرده است که از بعدازظهر دوشنبه ۲۴ فروردین محاصرهٔ دریایی بنادر جنوبی ایران را به اجرا درآورده و یک روز بعد نیز فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد در ۲۴ ساعت نخست اجرای این طرح، هیچ کشتی‌ای موفق به عبور از محاصره نشد و چندین شناور با دستور نیروهای آمریکایی مسیر خود را تغییر دادند.

همزمان، داده‌های کپلر و ال‌اس‌ای‌جی نشان می‌دهد نفتکش بسیار بزرگ «آلیشیا» که از سال ۲۰۲۳ سابقه حمل نفت ایران را هم دارد، روز چهارشنبه از طریق تنگه هرمز وارد خلیج فارس شده است. این نفتکش خالی که ظرفیت حمل دو میلیون بشکه نفت را دارد، به سمت عراق در حرکت است تا روز پنجشنبه محموله‌ای بارگیری کند.

همچنین گزارش شده نفتکش «آگیوس فانوریوس ۱» با پرچم مالت در دومین تلاش خود موفق به ورود به خلیج فارس شده و قرار است نفت خام بصره را برای یک پالایشگاه در ویتنام حمل کند.

یک مقام دولت کره جنوبی اعلام کرد که این کشور بیش از ۲۷۰ میلیون بشکه نفت خام را از مسیرهایی بی‌ارتباط با تنگه هرمز تأمین کرده است.

کانگ هون سیک، رئیس دفتر رئیس‌جمهور کره جنوبی، روز چهارشنبه ۲۶ فروردین گفت: «این میزان نفت معادل نیاز بیش از سه ماه این کشور پس از سفر به چهار کشور قزاقستان، عمان، عربستان سعودی و قطر و مذاکره با آن‌ها تضمین شده است.»

کره جنوبی، مانند بسیاری از اقتصادهای آسیایی، از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته شدن تنگه هرمز، با مشکلات زیادی برای تأمین انرژی خود روبه‌رو بوده است.

رئیس دفتر رئیس‌جمهور کره جنوبی گفت حدود ۶۰ درصد از واردات نفت خام این کشور در سال گذشته از مسیر تنگه هرمز تأمین شد.

ارتش آمریکا از بعدازظهر دوشنبه ۲۴ فروردین محاصرهٔ دریایی بنادر و کشتی‌های ایران در تنگه هرمز را به اجرا درآورده است.