هانا نویمان، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، ویدئویی از تیراندازی مأموران جمهوری اسلامی به سوی معترضان در زاهدان، همزمان با جمعه، هفتم مهر، یک روز پیش از فرارسیدن «جمعه خونین» این شهر در سال ۱۴۰۲ در حساب کاربری خود در شبکه ایکس منتشر کرد.
او نوشته که جمهوری اسلامی در تاریکی دست به «کشتار» میزند، بیایید با هم آنچه را که انجام میدهد، به روشنی ببینیم.
اشاره او به حملات نیروهای نظامی و امنیتی روز گذشته به معترضان زاهدانی است که بر اساس گزارشهای رسانههای محلی، دستکم ۲۹ نفر از جمله ۸ کودک در تیراندازی نیروهای حکومت به مردم، زخمی شدند.
گزارشهای رسانههایی که اخبار سیستانوبلوچستان را پوشش میدهند همچنین حاکی است که نزدیک به ۵۰ نفر نیز بعد از اعتراضات دیروز در این استان، بازداشت شدهاند.
یک سال پیش، در در روز هشتم مهر ۱۴۰۱، زمانی که اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در حال گسترش به تمام نقاط ایران بود، جمعی از مردم زاهدان قصد برپایی تجمعی در اعتراض به خبر «تعرض ابراهیم کوچکزایی، فرمانده انتظامی چابهار به یک دختر نوجوان بلوچ» را داشتند، اما نیروهای انتظامی و امنیتی اقدام به شلیک مستقیم از داخل یک کلانتری به سوی مردم کردند که منجر به کشته شدن دستکم ۱۰۰ تن شد.
سفارت ایران در کابل: هیئت چهار نفره طالبان به تهران رفته است
چند ماه پس از اختلاف نظر شدید میان جمهوری اسلامی و حکومت طالبان در افغانستان بر سر حقابه رودخانه هیرمند، خبرگزاری دولتی ایرنا خبر داد که هیئت چهارنفرهای از طالبان به ایران سفر کرده است.
این خبرگزاری به نقل از سفارت ایران در کابل نوشت که این هیئت برای شرکت در کنفرانس وحدت اسلامی وارد تهران شدهاند.
خرداد ماه امسال و بعد از بالا گرفتن جدال لفظی میان مقامهای جمهوری اسلامی و طالبان، در درگیری مرزی بین نیروهای طرفین به نوشته خبرگزاریهای رسمی ایران دستکم دو مرزبان ایرانی کشته شدند.
ایران هرچند به گفته وزیر خارجهاش به شکل رسمی حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته است، اما از زمان روی کار آمدن آنها در افغانستان، چند هیئت طالبان به ایران سفر کردهاند.
تیرماه سال گذشته نمایندگان طالبان برای شرکت در اجلاس کمیسیون عالی مرزی میان ایران و افغانستان به تهران سفر کردند و یک سال پیشتر در تیر ۱۴۰۰ نیز یک هیئت بلندپایه طالبان برای مذاکره با وزارت امور خارجه ایران وارد تهران شد.
این گروه حتی پیش از به دست آوردن قدرت در افغانستان نیز با ایران مذاکره رسمی داشت، ازجمله در سال ۱۳۹۷ که نمایندگان آنها با معاون وقت وزارت امور خارجه ایران در تهران دیدار کردند.
قالیباف: مصوبه «مولدسازی» سران سه قوه تبدیل به قانون شد
در میانه انتقادات ادامهدار از طرح «مولدسازی» در ایران، رئیس مجلس ایران روز شنبه ۸ مهر گزارشهای غیررسمی درباره تبدیل این مصوبه به قانون در برنامه هفتم توسعه را تأیید کرد.
او در جلسه علنی مجلس گفت: «در لایحه برنامه هفتم توسعه مصوبه سران قوا در خصوص هیات عالی مولدسازی، به قانون تبدیل شده» و در ادامه از نمایندگان مجلس خواست که نگویند «هیئت عالی مولدسازی» در قانون نیست.
او همچنین ادعا کرد که از ۱۲ سال پیش تا به حال درباره مولدسازی قانون وجود داشته است، اما «به خاطر مشکلاتی که در نحوه واگذاری وجود داشت تاکنون آنطور که باید پیش نرفته است.»
این در حالی است که علاوه بر مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی، برخی چهرههای اصولگرایان هم از مصوبه مولدسازی انتقاد کردهاند، ازجمله احمد توکلی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ر سه نوبت با انتشار نامههایی درباره اجرای آن بهشدت هشدار داده است.
بر اساس مصوبه مولدسازی که سران سه قوه جمهوری اسلامی پیش از تصویب مجلس درباره آن تصمیمگیری کردند، یک گروه هفتنفره با اختیاراتی گسترده، همچون «مصونیت قضایی» و «توقف دیگر قوانین»، اموال دولتی را که مازاد تشخیص بدهند، قیمتگذاری کرده و به فروش میرسانند.
اعزام کارشناسان سازمان ملل به قرهباغ؛ خروج صد هزار ارمنی
در حالی که برآورد میشود تاکنون صد هزار ارمنی ساکن قرهباغ کوهستانی از ۱۲۰ هزار نفر جمعیت آن طی یک هفته گذشته از منطقه خارج شدهاند، سازمان ملل کارشناسان خود را برای ارزیابی وضعیت آنها به خانکندی اعزام میکند.
شبکه سیانان روز شنبه، هشتم مهرماه، گزارش داد که تاکنون ۸۰ درصد ساکنان ارمنی خانکندی از قرهباغ خارج شدهاند.
جمهوری آذربایجان تضمین داده است که ارمنیهای ساکن قرهباغ میتوانند با حفظ زبان، دین و فرهنگ خود، به زندگی در این منطقه و تحت شهروندی جمهوری آذربایجان ادامه دهند؛ اما مقامات محلی و دولت ارمنستان از ساکنان خواستهاند قرهباغ را ترک کنند.
ویدئوهای منتشر شده در رسانههای جمهوری آذربایجان و ارمنستان از مصاحبه با کسانی که قرهباغ را ترک میکنند نشان میدهد بخشی از آنها مایل به بازگشت به خانه خود بوده، برخی مردد هستند و برخی نیز میگویند زندگی در ارمنستان را به شهروندی جمهوری آذربایجان ترجیح میدهند.
تاکنون نه جمهوری آذربایجان، نه ارمنستان و نه ساکنان قرهباغ کوهستانی ادعایی درباره اجبار ساکنان به تخلیه منطقه مطرح نکردهاند؛ اما ارمنیها میگویند که نگران آینده خود هستند.
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد، روز جمعه در یک نشست مطبوعاتی گفت که سفر این هیئت مورد توافق آذربایجان بوده و در دو روز آینده انجام خواهد شد.
به گفته او، کارشناسان سازمان ملل به دنبال ارزیابی وضعیت قرهباغ کوهستانی و شناسایی نیازهای بشردوستانه برای افراد باقی مانده در این منطقه و افرادی هستند که به ارمنستان نقل مکان میکنند.
نازنین بنیادی، مازیار جبرانی، آرین موید: توماج صالحی را آزاد کنید
سه تن از هنرمندان ایرانیتبار مقیم آمریکا در ویدئویی که روز جمعه منتشر شد خواستار آزادی فوری و بی قید و شرط توماج صالحی، رپِر معترض، از زندان شدند.
نازنین بنیادی، هنرپیشه و از چهرههای شاخص اپوزیسیون ایران، مازیار جبرانی، کمدین، و آرین موید، هنرپیشه هالیوود، هر دو فعال حقوق بشر، در ویدئویی که سازمان عفو بینالملل، شاخه آمریکا، روز جمعه منتشر کرد تاکید کردهاند که توماج صالحی جز استفاده از حق آزادی بیان برای خود هیچ جرمی مرتکب نشده است.
سازمان عفو بینالملل، شاخه آمریکا، از روز جمعه ۲۴ شهریور همزمان با سالگرد شروع اعتراضات «زن زندگی آزادی»، کارزار خود در حمایت از توماج صالحی را آغاز کرد، کارزاری که تا ۲۳ مهرماه ادامه خواهد داشت.
این خوانندهٔ معترض پس بازداشت در سال ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و محاکمه بهاتهاماتی چون «افساد فیالارض» که میتوانست برای او حکم اعدام در پی داشته باشد، نهایتاً به «شش سال و سه ماه حبس» محکوم شد و همچنان زندانی است.
محبوبه بیگدلی بهرغم آزادی پس از «عفو» بار دیگر بازداشت شد
رسانههای حقوق بشری از بازداشت محبوبه بیگدلی، اهل گچساران، پس از حضور در دادسرای این شهر خبر دادهاند.
خبرگزاری هرانا روز شنبه نوشت که خانم بیگدلی از سوی شعبه سوم دادسرای گچساران با اتهام «تبلیغ علیه نظام» احضار شده بود.
محبوبه بیدگلی، مادر دو فرزند، در جریان اعتراضات سراسری سال گذشته گچساران نیز بازداشت و به دنبال صدور بخشنامه «عفو» آزاد شده بود.
نهادهای امنیتی و قضائی جمهوری اسلامی با آغاز سال جاری بسیاری از معترضانی را که پس از صدور بخشنامه «عفو» آزاد شده بودند بار دیگر با احضار، بازداشت و صدور و اجرای احکام قضائی روبهرو کردهاند.
شش ماه پس از اخراج، ایرنا هنوز مطالبات همسر نیلوفر حامدی را «پرداخت نکرده است»
محمدحسین آجرلو، روزنامهنگار و همسر نیلوفر حامدی، روزنامهنگار زندانی، میگوید با گذشت بیش از شش ماه از اخراجش از ایرنا مطالبات او پرداخت نشده و در هر بار مراجعه به او میگویند که پول نداریم.
این روزنامهنگار روز شنبه با اشاره به این که مطالبات او از ایرنا کمتر از ۱۵۰ میلیون تومان است به کانال تلگرامی امتداد گفت: «اگر دولت ۱۵۰ میلیون نداشته باشد تا بدهی خود به یک کارمند جزء را پس از حدود ششماه بپردازد، واقعا جای تعجب خواهد بود.»
آقای آجرلو همچنین با اشاره به این که سنگینترین اتهام نیلوفر حامدی «همکاری با دولت متخاصم» است که بین یک تا ده سال حبس دارد گفت که به هر حال، بر اساس قانون، «نباید بیش از یک سال بازداشت موقت برای نیلوفر اجرا شود».
او در این زمینه گفت: «علاوه بر این پس از پایان دادگاه، طبق قانون باید حداکثر ظرف مدت یک هفته صدور حکم صورت بگیرد اما باز متأسفانه به رغم گذشت بیش از دو ماه از این تاریخ، هنوز حکمی صادر نشده است.»
این روزنامهنگار با بیان اینکه سخنگوی قوه قضائیه زمانی اعلام کرد که حکم «در حال انشا است» و اخیراً اعلام کرده «پرونده در حال بررسی است» به امتداد گفت مشخص نیست پس از برگزاری دادگاه «چه چیزی در حال بررسی است» و نمیدانیم «دستگاه قضائی چه برنامهای در این پرونده دارد».
نیلوفر حامدی، خبرنگار روزنامه شرق، به خاطر گزارشی از وضعیت مهسا امینی پس از بازداشت و انتقال به بیمارستان کسری در تهران بازداشت شد.
جلسه پایانی دادگاه این خبرنگار که همچنان در کنار الهه محمدی در بازداشت است در مردادماه در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران در حالی برگزار شد که او همه اتهامات را رد و تأکید کرد که در کار روزنامهنگاری خود صدای مردم بوده و به آن افتخار میکند.
بازداشت علی عبدی، فعال سابق دانشجویی، تایید شد
کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان روز شنبه با تأیید خبر بازداشت علی عبدی نوشت که این فعال سابق دانشجویی روز اول تیرماه امسال توسط اطلاعات سپاه بازداشت شده است.
یک ماه پیش برخی از نزدیکان آقای عبدی با اعلام بیخبری از وضعیت او گفته بودند که احتمال دارد بازداشت شده باشد.
این کمیته نوشت که علی عبدی «برای کار روی پایاننامه دکترا» از آمریکا به افغانستان رفت و پس از سقوط کابل به دست طالبان چند روز هم در این کشور بازداشت بود.
آقای عبدی پس از آزادی به ایران رفت و در اینستاگرام نوشت که چگونه مادرش را سورپرایز کرده و بعد از ۱۴ سال «به خانه و کاشانه» بازگشته است.
کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان میگوید تا این لحظه نتوانسته در مورد اتهامات احتمالی، محل بازداشت و شرایط علی عبدی اطلاعی کسب کند.
ادامه اعتراضات زاهدان در سالگرد «جمعه خونین»
رسانههای مستقل محلی خبر میدهند که در شامگاه روز شنبه، هشتم مهرماه، درگیریهای پراکنده نیروهای امنیتی و انتظامی با معترضان در سالگرد «جمعه خونین» زاهدان ادامه دارد.
کانال تلگرامی کمپین فعالین بلوچ با انتشار این خبر تصاویری از «آتش زدن لاستیک» و «مسدود کردن مسیرهای ورودی به منطقه شیرآباد زاهدان» را منتشر کرد.
وبسایت حالوش نیز همزمان با انتشار خبر «جو سنگین امنیتی در مناطق شیرآباد و بازار مشترک زاهدان» نوشت که مأموران امنیتی با «پرتاب گاز اشکآور و تیراندازی» با معترضان برخورد کردهاند.
بر اساس گزارش حالوش با وجود جو امنیتی در بسیاری از مناطق زاهدان معترضان در خیابان حضور دارند.
این رسانه حقوق بشری همچنین نوشت که «حدود سی خودروی ضد شورش» وارد منطقه بازار مشترک زاهدان شدهاند و چندین خودرو نظامی نیز به منطقه شیرآباد این شهر اعزام شدهاند.
یک سال پس از کشتار معترضان در هشتم مهر ۱۴۰۱، در بحبوحه اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، که به «جمعه خونین زاهدان» شهرت یافت، بازاریان در دستکم شهرهای زاهدان و چابهار دست به اعتصاب زدند.
رصد بلوچستان و حالوش، پایگاههای حقوق بشری که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهند، ویدئوهایی از اعتصاب بازاریان شهرهای زاهدان، چابهار و نوبندیان در روز شنبه هشتم مهر را منتشر کردهاند.
ادعای وزیر بهداشت جمهوری اسلامی: مخترع تلفن همراه یک ایرانی بود
بهرام عیناللهی، وزیر بهداشت جمهوری اسلامی، در اختتامیه پانزدهمین المپیاد دانشجویان علومپزشکی کشور که در دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد مدعی شد گوشی همراه را «یک ایرانی اختراع کرده» است.