واکنش تند تهران به بیانیهٔ مشترک بریتانیا و فرانسه درباره تنگه هرمز
در پی اعلام آمادگی بریتانیا و فرانسه برای همکاری با عمان و همچنین تشکیل یک مأموریت نظامی چندملیتی با هدف حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران هشدار داد که این آبراه «میدان نمایش نظامی قدرتهای فرامنطقهای نیست.»
کاظم غریبآبادی روز شنبه ۱۳ تیر، ایران را «قدرت مسئول و ضامن امنیت تنگه هرمز» خواند و نسبت به «هر حرکت نظامی در این آبراه حساس» هشدار داد.
او همچنین تأکید کرد که «امنیت هرمز با دولتهای ساحلی است» و افزود: «بحرانسازان مسئول پیامدهای ماجراجویی خود خواهند بود؛ این هشدار جدی است.»
این اظهارات در واکنش به بیانیهٔ مشترک کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، مطرح شده است. دو کشور روز شنبه اعلام کردند سلطاننشین عمان با همکاری برای تأمین امنیت کشتیرانی در آبهای سرزمینی خود در تنگهٔ هرمز موافقت کرده و لندن و پاریس نیز آمادهاند مأموریت نظامی چندملیتی گستردهتری را برای حمایت از آزادی کشتیرانی در این آبراه به اجرا بگذارند.
امانوئل مکرون همچنین اعلام کرده است که ناو هواپیمابر «شارل دوگل» به فرانسه بازخواهد گشت، اما تجهیزات مینروبی، دو ناوچه و یک هواپیمای گشت دریایی فرانسه در منطقه باقی میمانند تا در هماهنگی با شرکای این کشور به تأمین امنیت تردد کشتیها در تنگهٔ هرمز کمک کنند.
مراسم تشییع جنازه خامنهای آغاز شد؛ تدابیر شدید امنیتی در مصلای تهران
بامداد شنبه با باز شدن درهای مصلی تهران، مراسم تشییع جنازهٔ علی خامنهای رسماً آغاز شد و تابوت رهبر پیشین جمهوری اسلامی و چهار عضو خانوادهاش در این محل برای بازدید هواداران حکومت در معرض دید قرار گرفت.
خبرگزاری فرانسه مینویسد که شامگاه جمعه، صدها تن از هواداران حکومت از پیش در بیرون مصلای بزرگ تهران منتظر بودند تا این مجموعۀ مذهبی صبح شنبه به روی آنان باز شود.
درحالی که شش روز برای انجام مراسم تشییع جنازهٔ علی خامنهای برنامهریزی شده است، خبرگزاری فرانسه از اعمال تدابیر امنیتی شدید در تهران خبر داده و مینویسد که «راهها بسته شدهاند و انتظار میرود حریم هوایی نیز بسته شود».
بنابر این گزارش، با استقرار نیروهای ضدشورش و برپا شدن موانع امنیتی، محل برگزاری مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی، شامگاه جمعه «شبیه اردوگاهی مستحکم شده بود»؛ عملیات امنیتی گستردهای در سراسر اطراف محل مراسم اجرا شده و نیروهای مسلح در حالت آمادهباش کامل قرار دارند.
این گزارش میافزاید که برای نزدیک شدن به محل تشییع، بازرسیهای امنیتی سختگیرانه انجام میشود و ورود خودروها تا شعاع بیش از یک کیلومتر از محل مراسم ممنوع است.
همه راههای اطراف نیز شامگاه جمعه، چندین ساعت زودتر از زمان اعلامشده، بسته شد و همین موضوع برخی رانندگان را غافلگیر کرد.
پیکر رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی تا روز دوشنبه برای وداع عمومی هوادارانش قرار خواهد داشت و در آن روز مراسم تشییع در تهران برگزار میشود. روز سهشنبه پیکر به مرکز حوزوی قم منتقل خواهد شد و روز چهارشنبه به شهرهای زیارتی شیعیان در کشور همسایه، عراق، میرود. سپس روز پنجشنبه برای تدفین به زادگاه خامنهای، یعنی مشهد فرستاده میشود.
دیگر بستگانی که در این حملات کشته شدند نیز خاکسپاری خواهند شد، از جمله نوۀ خردسال علی خامنهای.
این رویدادها بهویژه برای یافتن هرگونه نشانهای از پسر و جانشین خامنهای، یعنی مجتبی خامنهای، زیر ذرهبین قرار خواهد گرفت؛ کسی که یک هفته پس از کشته شدن پدرش به عنوان رهبر تعیین شد اما هنوز در انظار عمومی ظاهر نشده است.
مسئولانی که از جنگ جان سالم بهدر بردهاند، روز جمعه «اندوه» خود را نشان دادند؛ از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکنندۀ ارشد در گفتوگوها با آمریکا، که آشکارا اشک میریخت.
در میان مقامات ارشد ایرانی که برای ادای احترام حضور یافتند، احمد وحیدی نیز دیده میشد. او پس از کشته شدن فرماندۀ پیشین سپاه پاسداران در همان حملاتی که منجر به کشته شدن خامنهای شد، به عنوان رئیس این نهاد نظامی منصوب شده بود اما از آن زمان دیده نشده بود.
به گفته تقی رحمانی، فعال حقوق بشر و همسر نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، این مراسم طولانی با این هدف طراحی شده است تا نشان دهد که حکومت پس از جنگ «هنوز پابرجا» است و اقتدار خود را دوباره تثبیت میکند. او در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد گفت که این مراسم همچنین تلاش خواهد کرد تا بر جان باختن دهها هزار ایرانی بهدست حکومت خامنهای سرپوش بگذارد.
دوران حکومت خامنهای با سرکوب، ارعاب، بازداشتها و محدودیتهای شدید سیاسی و اجتماعی همراه بود، امری که سبب شد بخشی از ایرانیان از پایان یافتن فصل آخر این دوران حکومت استقبال کنند. استفاده خامنهای از زور علیه مردم خود، زندانی کردن چهرههای اپوزیسیون حتی در درون خودِ بدنه حاکمیت، و ابراز دشمنی علیه کشورهای مختلف، بهویژه ایالات متحده و اسرائیل، میراث او را به عنوان یک مستبد سختگیر و انعطافناپذیر شکل داد که کشورش را به سوی انزوای بینالمللی هدایت کرد.
در تازهترین مورد، نیروهای امنیتی در آغاز سال جاری سرکوب وحشیانهای را علیه اعتراضات بهراه انداختند که طی آن شمار بسیاری کشته و مجروح شدند.
محافظهکاران اروپایی در واشینگتن: تهدید ایران و جنگ اوکراین را نباید جدا دید
گروهی از قانونگذاران ارشد محافظهکار اروپا در آستانه نشست هفته آینده ناتو در واشینگتن تأکید کردند که حمایت از اوکراین و نگرانی درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی، دو اولویت جداگانه یا رقیب نیستند.
این پیام در شرایطی مطرح میشود که پس از حملات نظامی اخیر آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، نارضایتی دولت دونالد ترامپ از برخی متحدان اروپایی بهدلیل همراهی نکردن با بخشهایی از عملیات آمریکا، تنش تازهای در روابط دو سوی اقیانوس اطلس ایجاد کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته در بحرین گفته بود ایران «حتی تهدیدی جدیتر برای اروپا» نسبت به آمریکا است و از متحدانی انتقاد کرده بود که به گفته او، در زمینه استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی در جریان عملیات علیه ایران «دردسر درست کردند». او روز ۴ تیر به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت امیدوار است این اختلافها حل شود، اما هشدار داد که چنین شکافهایی میتواند «ابری واقعی بر سر اتحاد ناتو» شکل بدهد.
آسیتا کانکو، نایبرئیس گروه محافظهکاران و اصلاحطلبان اروپا، روز ۱۱ تیر پس از دیدارهایی در واشینگتن به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «اوکراین برای ما بسیار مهم است و ایران هم همینطور.»
او با رد این برداشت که اروپا تهدیدهای ناشی از ایران را دستکم میگیرد، گفت جمهوری اسلامی از طریق نیروهای نیابتی و شبکههای مرتبط در اروپا نیز فعال است و افزود: «نمیتوانیم بگوییم فقط در یک جنگ میجنگیم و نه در جنگ دیگر.»
کانکو همچنین به نقش ایران در جنگ روسیه علیه اوکراین اشاره کرد و گفت ارسال پهپادهای شاهد به روسیه نشان میدهد که تهدیدهای ایران و روسیه از هم جدا نیستند.
اعضای این هیئت که در کاخ سفید، وزارت خارجه، وزارت دفاع و اندیشکدههای محافظهکار آمریکا دیدارهایی داشتند، گفتند هدفشان جلوگیری از تبدیل اختلاف بر سر ایران به شکافی بزرگتر در اتحاد فراآتلانتیک است.
آدام بیلان، یکی دیگر از اعضای هیئت، اذعان کرد که برای اروپاییها، اوکراین بهدلیل نزدیکی جغرافیایی اولویت بالاتری دارد، اما گفت متحدان باید بتوانند همزمان در چند بحران با یکدیگر همکاری کنند.
در همین حال، کریستن تیلور از شورای آتلانتیک به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت نشست ناتو ممکن است زیر سایه نارضایتی دولت ترامپ از رویکرد اروپا در قبال ایران قرار گیرد. به گفته او، عبور از این شکاف نیازمند آن است که آمریکا حمایت واقعی خود از اوکراین را تأیید کند و اروپا نیز حمایت روشنتری از اقدام آمریکا علیه ایران نشان دهد.
تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نیز میگویند اختلاف بر سر ایران، چالشی جدی برای ناتو است، اما همکاری نظامی و اطلاعاتی میان اعضای پیمان همچنان پابرجاست؛ بهویژه با توجه به تهدید درازمدت روسیه برای اروپا.
رهبران ناتو در نشست آنکارا قرار است برای اولین بار در سطح سران جلسهای ویژه را به بررسی چالشهای امنیتی و فرصتهای سیاسی در جبههٔ جنوبی این ائتلاف اختصاص دهند.
ائتلاف تحت رهبری عربستان حوثیها را به «پاسخی بیسابقه» تهدید کرد
ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان سعودی بامداد شنبه ۱۳ تیر اعلام کرد در برابر هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن این کشور، با «قاطعیت و نیرویی بیسابقه» واکنش نشان خواهد داد.
این هشدار ساعاتی پس از آن منتشر شد که حوثیهای یمن، همپیمان ایران، تهدید کردند در صورت ادامه آنچه «نقض حریم هوایی یمن» از سوی عربستان خواندند، فرودگاهها و منافع حیاتی این کشور در خشکی و دریا را هدف قرار خواهند داد.
سخنگوی نظامی حوثیها روز جمعه مدعی شد نیروهای این گروه با جنگندههای سعودی که قصد جلوگیری از فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرودگاه صنعا را داشتند، مقابله کردهاند و تأکید کرد پروازهای میان صنعا و تهران ادامه خواهد یافت.
پیشتر، شبکه المسیره وابسته به حوثیها گزارش داده بود یک هواپیمای ایرانی روز جمعه برای انتقال هیئت رسمی این گروه به تهران بهمنظور شرکت در مراسم تشییع علی خامنهای در فرودگاه صنعا فرود آمده است.
ائتلاف تحت رهبری عربستان در بیانیه تازه خود تهدیدهای حوثیها را تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از اقدامات این گروه در یمن دانسته و بر آمادگی خود برای پاسخ نظامی تأکید کرده است.
بریتانیا و فرانسه از همکاری عمان برای ایمنی کشتیرانی در تنگه هرمز خبر دادند
دفتر نخستوزیری بریتانیا روز شنبه ۱۳ تیر در بیانیهای مشترک از توافق عمان برای همکاری با بریتانیا و فرانسه با هدف تأمین ایمنی کشتیرانی در آبهای سرزمینی این کشور در تنگه هرمز خبر داد.
در بیانیه مشترک کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، آمده است که تنگه هرمز «شریان حیاتی اقتصاد جهانی» است و برقراری دوباره عبور امن کشتیهای همه کشورها از این مسیر، موضوعی دارای اهمیت جهانی به شمار میرود.
بر اساس این بیانیه، سلطاننشین عمان پذیرفته است که با بریتانیا و فرانسه همکاری کند تا امنیت کشتیرانی در آبهای حاکمیتی خود تضمین شود.
بریتانیا و فرانسه همچنین اعلام کردند آمادهاند مأموریت نظامی چندملیتی گستردهتری را برای حمایت از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز بهکار گیرند.
مکرون: ناو «شارل دوگل» به فرانسه بازمیگردد؛ تجهیزات مینروبی در هرمز میماند
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، اعلام کرد که کشورش تجهیزات مینروبی، از جمله دو مینروب دریایی، را در خاورمیانه مستقر کرده و این نیروها برای کمک به ازسرگیری کامل کشتیرانی در تنگه هرمز آمادهاند. او این خبر را در پیامی در شبکه ایکس اعلام کرد.
به گفته آقای مکرون، این تجهیزات همراه با دو ناوچه و یک هواپیمای گشت دریایی در منطقه باقی میمانند تا در همکاری با شرکای فرانسه، امنیت تردد کشتیها در تنگه هرمز تضمین شود.
رئیسجمهور فرانسه یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و ایران در ۱۷ ژوئن را «پیشرفتی مهم» برای ثبات منطقهای دانست و گفت این توافق بر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرده است.
او همچنین در این پیام گفت پس از گفتوگوهای «سازنده» با سلطان عمان و با توجه به تحول شرایط، تصمیم گرفته است آرایش نظامی فرانسه در منطقه را تغییر دهد. بر این اساس، ناو هواپیمابر «شارل دوگل» به بندر تولون بازمیگردد، اما تجهیزات مینروبی و اسکورت آنها همچنان در منطقه مستقر میمانند.
آقای مکرون تأکید کرد فرانسه همچنان برای امنیت منطقه فعال خواهد ماند و آرایش نیروهای خود را بر اساس تحولات و نیازهای امنیتی تنظیم خواهد کرد.
اسرائیل میگوید ترامپ و نتانیاهو به زودی در واشینگتن دیدار میکنند
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که او روز جمعه با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگو کرده و دو طرف توافق کردهاند که بهزودی در ایالات متحده با یکدیگر دیدار کنند.
این تماس در پی انتشار گزارشهایی دربارهٔ تنش بین آنها بر سر تلاشها برای پایان دادن به جنگ صورت گرفت. این در حالی است که آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ ۴۰ روزه به شکل مشترک ایران را هدف قرار میدادند.
در بیانیه دفتر نتانیاهو آمده است: «نخستوزیر در این گفتوگو گفت که ایالات متحده ضامن آزادی در جهان است و اسرائیل از روابط نزدیک میان دو کشور بسیار قدردانی میکند.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «نخستوزیر نتانیاهو و رئیسجمهور ترامپ توافق کردند که بهزودی در ایالات متحده دیدار کنند.»
بر اساس این بیانیه، نتانیاهو همچنین در جریان این تماس، دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال ایالات متحده را به ترامپ تبریک گفت.
آمریکا متحد نزدیک اسرائیل بهشمار میرود، اما ترامپ در هفتههای اخیر در پی ادامه حملات ارتش اسرائیل به لبنان که آتشبس ایالات متحده و ایران را به خطر انداخته بود، در چند نوبت از نتانیاهو انتقاد کرد.
الهام زراعتپیشه، وکیل دادگستری، «به شش سال حبس محکوم شد»
وکیل الهام زراعتپیشه، وکیل دادگستری، اعلام کرد که موکلش پس از بیش از ۵۰ روز بازداشت، در دادگاه بدوی به شش سال حبس محکوم شده است.
شهلا اروجی در گفتوگو با وبسایت «امتداد» گفت الهام زراعتپیشه روز ۱۳ اردیبهشت هنگام پیگیری پرونده یکی از موکلانش در یکی از دادسراهای استان فارس بازداشت شد و از آن زمان همچنان در بازداشت به سر میبرد.
به گفته او، زراعتپیشه به اتهامهای «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ترتیب به پنج و یک سال حبس محکوم شده و با وجود پایان تحقیقات و صدور حکم بدوی، دادگاه با تبدیل قرار بازداشت موقت او به وثیقه موافقت نکرده است.
این وکیل همچنین گفت اعتراض به ادامه بازداشت موکلش، برخلاف قانون، تاکنون برای رسیدگی به دادگاه تجدیدنظر ارسال نشده است.
اسرائیل طرح ترور قالیباف و عراقچی را رد کرد
دفتر نخستوزیر اسرائیل روز جمعه گزارش روزنامه نیویورک تایمز درباره احتمال ترور محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، دو مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، توسط اسرائیل را تکذیب کرد.
نیویورک تایمز روز پنجشنبه در گزارشی به نقل از چند مقام آمریکایی که به نامشان اشاره نکرد نوشت که دولت دونالد ترامپ بیم آن را داشته است که در میانه مذاکره با ایران، اسرائیل عراقچی و قالیباف را هدف قرار دهد.
به نوشته این روزنامه دولت ترامپ در ماه آوریل «از طریق چند کشور در منطقه» به ایران در مورد امکان این که اسرائیل این دو مقام را هدف بگیرد هشدار داد.
حساب رسمی دفتر بنیامین نتانیاهو در شبکه ایکس نوشت: «همانند همیشه، تازهترین گزارش نیویورک تایمز دربارهٔ اسرائیل و مذاکرهکنندگان ایرانی، خبر جعلی است. این گزارش تحریف کامل واقعیت است.»
روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال نیز در ماه مارس گذشته یعنی چند هفته پس از آغاز جنگ نوشته بود که عراقچی و قالیباف از ابتدا در فهرست اهداف اسرائیل بودند، اما زمانی که آمریکا صحبت از آغاز مذاکره با جمهوری اسلامی کرد، اسرائیل موقتا آنها را از فهرست خارج کرد.
مراسم «ادای احترام» هیئتهای خارجی به پیکر علی خامنهای به پایان رسید
صداوسیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد مراسم «ادای احترام» هیئتهای خارجی به پیکر علی خامنهای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، عصر روز جمعه در مصلای تهران به پایان رسید.
تلویزیون حکومتی ایران به نقل از مقامهای مسئول از حضور «۵۰ هیئت عالیرتبه» خارجی در این مراسم خبر داد. این در حالی است که عدم حضور مقام بلندمرتبهای از کشورهایی مانند چین، روسیه و ترکیه به عنوان حامیان جمهوری اسلامی ایران در این مراسم قابل توجه بود.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی پیشتر اعلام کرده بود «هشت رئیس دولت»، شامل رئیسجمهور یا نخستوزیر، و رؤسای مجالس ۱۲ کشور در مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی، شرکت میکنند.
مقامهای کشورهای اروپایی در این مراسم حضور نداشتند و از کشورهای منطقه نیز عربستان سعودی در سطح معاون وزیر خارجه و عمان، قطر و عراق با روسای مجلس خود در این مراسم شرکت کردند. از سوی عراق رئیسجمهور این کشور نیز حاضر بود.
از میان دیگر کشورهای خاورمیانه، امارات متحده عربی، کویت و بحرین که در جریان جنگ ۴۰ روز و بعد از آن هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفتند، هیئتی شرکت نکرده بود.
به دنبال انتشار تحلیلها و واکنشهایی از پایین بودن سطح حضور مقامهای کشورهای خارجی در مراسم ادای احترام به علی خامنهای، خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع آگاه مدعی شد آمریکا مانع از حضور مقامهای کشورهای دیگر در این مراسم شده است.
مسئولان جمهوری اسلامی برنامهای یکهفتهای را برای «وداع، تشییع و تدفین» علی خامنهای در نظر گرفته و امیدوارند «میلیونها نفر» در این برنامهها شرکت کنند.
دو رومانیایی به جرم حمله با چاقو به پوریا زراعتی در مجموع به ۲۰ سال زندان محکوم شدند
دادگاهی در لندن دو مرد رومانیایی را که از سوی دادستانی بریتانیا به اقدام نیابتی برای حکومت ایران در حمله با چاقو به پوریا زراعتی، روزنامهنگار شاغل در شبکه ایران اینترنشنال، متهم شده بودند به زندان محکوم کرد.
بر اساس حکم دادگاهی که روز جمعه، ۱۲ تیر صادر شد ناندیتو بادئا، ۲۱ ساله، به ۸ سال و جورج استانا، ۲۵ ساله، به ۱۲ سال زندان محکوم شدند.
پوریا زراعتی، روزنامهنگار بریتانیایی ایرانیتبار که برای این شبکه کار میکند، در فروردین ۱۴۰۳ در نزدیکی خانهاش در جنوب غربی لندن سه بار از ناحیه پا مورد اصابت چاقو قرار گرفت و مجروح شد.
دانکن اتکینسون، دادستان، در جلسات پیشین دادگاه که ماه گذشته میلادی برگزار شد، به هیئت منصفه گفته بود که سه مرد، زراعتی را هدف قرار داده بودند.
او گفته بود آنها مجری «یک حمله برنامهریزیشده» بودند که «از قبل عملیات شناسایی انجام شده بود و توسط شخص ثالثی به نمایندگی از حکومت ایران دستور داده شده بود».
دو متهم حاضر در دادگاه پیشتر اظهار بیگناهی کرده بودند.
دیوید آندری، مرد سوم متهم به دخالت در این حمله، در رومانی دستگیر شده اما در جلسات دادگاه حضور نداشت.