ترکیه: توافق دفاعی با پاکستان و عربستان مانند ماده ۵ ناتو است اما علیه ایران نیست
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، روز شنبه گفت پیمان دفاعی امضاشده میان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی از نظر فنی مشابه توافق دفاع متقابل در ماده ۵ ناتو است، اما تأکید کرد این توافق علیه ایران نیست.
این سه کشور روز جمعه «توافقنامه دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند؛ توافقی که میان متحدان آمریکا در منطقه‌ای شکل گرفته که نگران گسترش درگیری‌های منطقه‌ای هستند و در جریان آن، حملات موشکی ایران، کشورهای صادرکننده نفت در خلیج فارس را هدف قرار داده است.
فیدان در گفت‌وگو با خبرگزاری دولتی آناتولی گفت ائتلاف جدید علیه ایران یا هیچ کشور دیگری شکل نگرفته و هدف آن، ارائه یک تعهد کلی برای حمایت از امنیت سه کشور عضو است.
او افزود کشورهای عضو در صورت وقوع حمله، از طریق رایزنی دربارهٔ میزان، شکل و قالب حمایتی که درخواست خواهند کرد تصمیم خواهند گرفت. با این حال، تا زمانی که یکی از کشورهای عضو مورد حمله قرار نگرفته باشد، هیچ کشوری به‌عنوان تهدید تلقی نخواهد شد.
ترکیه که دومین ارتش بزرگ ناتو را در اختیار دارد، پیشتر اعلام کرده بود این پیمان می‌تواند کشورهای منطقه دیگری را نیز دربر بگیرد و هدف آن جایگزین کردن هیچ‌یک از ائتلاف‌های موجود نیست.
فیدان گفت: «ناتو یک ائتلاف نظامی بزرگ است که ۳۲ کشور عضو آن هستند. ما اینجا کار را با سه کشور آغاز کرده‌ایم و باید گام‌هایی بسیار متواضعانه اما عملی برداریم.»
وزیر خارجه ترکیه همچنین گفت قرار است در چارچوب این ائتلاف، کمیته‌ای متشکل از وزیران، مشابه ساختار موجود در ناتو، تشکیل شود و یک دبیرخانه کل نیز در عربستان سعودی مستقر خواهد شد. با این حال، جزئیات عملیاتی توافق در نخستین نشست کمیته مشخص خواهد شد.
فیدان گفت که مصر نیز پس از حل برخی مسائل فنی می‌تواند به این پیمان بپیوندد.
آیا محمد باقر خرازی نماینده یک تفکر است؟
محمدباقر خرازی، از چهره‌های تندرو در جمهوری اسلامی، از یک سو سال‌ها چهره‌ای خارج از جریان اصلی سیاست جمهوری اسلامی تلقی شده، اما از سوی دیگر، از طریق ازدواج خواهرش با مصطفی خامنه‌ای، با خانواده رهبر جمهوری اسلامی نسبت سببی دارد.
بدین ترتیب، وقتی او از اختلاف و فساد در دفتر رهبری، استعفای رئیس‌جمهور، تغییر دولت یا بسیج نیرو در خیابان سخن می‌گوید، این پرسش مطرح می‌شود که آیا صرفاً با مواضع افراطی یک فرد روبه‌رو هستیم یا این سخنان، ولو به شکلی اغراق‌آمیز، نشانه‌ای از اختلاف‌ها و رقابت‌های واقعی در درون ساختار قدرت است؟
رضا علیجانی، تحلیل‌گر مسائل سیاسی در فرانسه، در گفت‌وگو با رادیوفردا ابتدا از جایگاه سیاسی محمدباقر خرازی می‌گوید.
ونس: به وعده‌های ایران درباره تنگه هرمز اعتماد نداریم، راستی‌آزمایی می‌کنیم
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز شنبه اعلام کرد ایران به ایالات متحده گفته است که اجازه خواهد داد حداکثر میزان ممکن نفت از تنگه هرمز عبور کند، اما او تأکید کرد تا زمانی که ایران این وعده را در عمل ثابت نکند، واشینگتن به آن اعتماد نخواهد کرد.
ونس که سرپرستی هیئت مذاکره‌کننده آمریکا در مذاکرات با ایران بعد از جنگ ۴۰ روزه را برعهده داشته است، در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز گفت: «آنها (ایران) تحت فشار هستند و می‌خواهند این وضعیت تمام شود.»
او افزود: «ما در حال مذاکره دربارهٔ نحوه ایجاد یک سازوکار برای تردد کشتی‌ها هستیم تا آنها بتوانند با امنیت از تنگه عبور کنند. این سازوکار شامل تعهد ایران مبنی بر اینکه به کشتی‌های تجاری شلیک نخواهد کرد نیز می‌شود.»
معاون رئیس‌جمهور آمریکا ادامه داد: «البته یک مشکل این است که ایرانی‌ها در آغاز جنگ تعداد زیادی مین در منطقه کار گذاشته‌اند. بنابراین، آنچه اکنون واقعاً در حال بررسی آن هستیم این است که چگونه می‌توان یک سازوکار تردد ایجاد کرد تا کشتی‌هایی که از این مسیر عبور می‌کنند، بتوانند با امنیت تردد کنند. این موضوع، البته، شامل مین‌روبی نیز می‌شود.»
ونس گفت: «انتظار ما این است که همان میزان نفت و گازی که پیش از آغاز درگیری از خلیج [فارس] خارج می‌شد، همچنان از این منطقه خارج شود. ایرانی‌ها به ما گفته‌اند که همین کار را انجام خواهند داد. کل ائتلاف کشورهای خلیج [فارس] نیز خواهان همین موضوع است. اما می‌دانید، ما اعتماد نمی‌کنیم؛ ما راستی‌آزمایی می‌کنیم. در واقع، ما به جای حرف‌های افراد، به اقدامات آنها نگاه می‌کنیم.»
او همچنین درباره مسئله اخذ عوارض از کشتی‌ها در تنگه هرمز اعلام کرد که برخی افراد در داخل حکومت ایران درباره دریافت عوارض صحبت می‌کنند، اما به گفته او مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی «به ما گفته‌اند که هیچ برنامه‌ای برای دریافت عوارض از کشتی‌های در حال عبور از تنگه هرمز ندارند».
ونس در عین حال تصریح کرد: «اما باز هم باید ببینیم در عمل چه اقداماتی انجام خواهند داد.»
این اظهارات در حالی است که وزیر خارجه جمهوری اسلامی و سخنگوی سپاه پاسداران به شکل جداگانه روز شنبه گفتند مذاکرات با عمان ارتباطی با «بازگشایی» تنگه هرمز ندارد و آمریکا باید شرایط ایران را برای بازشدن این آبراه بپذیرد.
تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ ۴۰ روزه در چند نوبت توسط نیروهای نظامی ایران بسته شده است.
عمان با «مثبت» خواندن مذاکرات با ایران، حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز را محکوم کرد
عمان روز شنبه اعلام کرد مذاکرات این کشور با ایران دربارهٔ نحوه مدیریت آینده تنگه هرمز «مثبت و سازنده» بوده است، اما همزمان نسبت به تکرار حملات به کشتی‌ها هشدار داد.
وزارت خارجه عمان در بیانیه خود «حملات مکرر به کشتی‌های در حال عبور از تنگه هرمز» را محکوم کرد، بدون آنکه نامی از ایران ببرد.
این وزارتخانه همچنین اعلام کرد: «مذاکرات جاری دربارهٔ ترتیبات کشتیرانی در تنگه هرمز در فضایی مثبت و سازنده در حال پیشرفت است» و خواستار پرهیز از هرگونه اقدامی شد که ممکن است روند این مذاکرات را به خطر بیندازد.
ساعاتی قبل شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، اعلام کرد یکی از کشتی‌های این شرکت بامداد شنبه هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله موشکی قرار گرفت. وزارت خارجه امارات متحده عربی این حمله را به ایران نسبت داد و آن را محکوم کرد.
این در حالی است که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز شنبه تهران و مسقط در مذاکرات درباره مدیریت تنگه هرمز و تعیین مسیر تردد کشتی‌ها «بسیار به توافق نزدیک شده‌اند».
پزشکیان: راه ورود کالا بسته است؛ در محاصره هستیم و نمی‌توانیم بنزین وارد کنیم
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز شنبه با اذعان به تأثیر محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایرانی گفت که راه ورود کالا به ایران بسته شده و دولت منابع لازم برای واردات بنزین را در اختیار ندارد.
او در یک نشست خبری با اشاره به اینکه منابع ارزی کم شده است، اعلام کرد دولت او سال گذشته شش میلیارد دلار بنزین وارد کرده بود اما امسال برای این اقدام «پول ندارد».
پزشکیان افزود: «در شرایط محاصره قرار داریم و نمی‌توانیم بنزین وارد کنیم.»
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، روز سوم مرداد گفته بود که تغییر قیمت یا سهمیه بنزین «قطعی» است.
این در حالی است که خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز شنبه به نقل از علی حدادی، نماینده مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد تعدادی از نمایندگان در نامه به پزشکیان به او گوشزد کرده‌اند که «در شرایط فعلی به‌هیچ‌وجه صلاح نیست افزایش قیمت بنزین اتفاق بیفتد».
راه ورود کالا بسته است
رئیس‌جمهور ایران در بخش دیگری از نشست خبری خود اعلام کرده که محاصره دریایی که توسط ارتش آمریکا اعمال شده است، باعث بسته شدن مسیر ورود کالا به کشور شده است.
به گزارش رسانه‌های ایران، او گفته است: «راه را برای ورود کالا بسته‌اند و باید بچرخیم تا کالا را از راه دیگر وارد کنیم.»
پزشکیان با تأیید مشکلات اقتصادی و گرانی گفت: «همین میزان کالایی که می‌توانیم وارد کنیم و همین میزان کالا که در بازار دچار مشکل نمی‌شود، خود قابل قدردانی است.»
ارتش آمریکا در پی آتش‌بس پس از جنگ ۴۰ روزه، از نیمه دوم فروردین امسال محاصره دریایی ایران را آغاز کرد که بعد از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد میان تهران و واشینگتن در اواخر خرداد، این محاصره لغو شد. اما از نیمه تیرماه با حملات منسوب به ایران به چند نفتکش در تنگه هرمز که باعث آغاز دور دیگری از درگیری‌ها بین ایران و آمریکا شد، دونالد ترامپ بار دیگر دستور محاصره دریایی ایران را صادر کرد که همچنان ادامه دارد.
سازندگی: پزشکیان با استعفای دبیر شورای عالی امنیت ملی مخالفت کرده است
روزنامه سازندگی روز شنبه به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، با استعفای محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، مخالفت کرده است.
در روزهای اخیر برخی رسانه‌ها از کناره‌گیری ذوالقدر و انتصاب محسن رضایی به عنوان دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی خبر داده بودند.
این روزنامه که ارگان رسانه‌ای حزب کارگزارن سازندگی است، در گزارش خود به نقل از منبع آگاه نوشته خبر استعفای دبیر این شورا «صحت ندارد» و پزشکیان به او گفته است که با «قوت و قدرت» به کارش ادامه دهد.
با این حال سازندگی تأیید کرده که ذوالقدر پیشتر استعفای خود را ارائه کرده بود «اما این استعفا با مخالفت مسعود پزشکیان روبه‌رو شد و در نتیجه او همچنان در سمت خود باقی ماند».
محمدباقر ذوالقدر در پی کشته شدن علی لاریجانی در اسفند ماه گذشته در جریان حملات آمریکا و اسرائیل، به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شده بود.
علاوه بر برخی رسانه‌ها، محمدباقر خرازی، روحانی تندرو نزدیک به بیت علی خامنه‌ای، نیز هفته گذشته در یک سخنرانی خبر استعفای ذوالقدر و جایگزین شدن محسن رضایی را اعلام کرده بود.
عراقچی: ایران و عمان به توافق درباره مسیر موقت در تنگه هرمز نزدیک شده‌اند
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، می‌گوید تهران و مسقط در مذاکرات درباره «سازوکار حقوقی و مدیریت تنگه هرمز» و تعیین مسیر تردد کشتی‌ها «بسیار به توافق نزدیک شده‌اند» اما بازگشایی تنگه هرمز به شرایط دیگری، از جمله «جبران موارد نقض تفاهم‌نامه اسلام‌آباد از سوی آمریکا»، بستگی دارد.
او گفت فعلاً گفت‌وگوها بر سر یک مسیر موقت متمرکز است که مبنای مسیر اصلی آینده خواهد بود و نیروهای نظامی و دریایی ایران و عمان نیز بر اساس نقشه‌های موجود در این زمینه مذاکره کرده‌اند.
ساعتی پیش سخنگوی سپاه پاسداران نیز اعلام کرد بازگشایی تنگه هرمز به پذیرش کامل شروط جمهوری اسلامی از سوی آمریکا بستگی دارد و ارتباطی با مذاکرات ایران و عمان ندارد.
عراق از گفت‌وگو با ایران درباره سازوکار صادرات نفت خبر داد
وزیر نفت عراق روز شنبه اعلام کرد بغداد در حال گفت‌وگو با ایران درباره ایجاد سازوکاری برای صادرات نفت عراق است، اما این طرح هنوز عملیاتی نشده است.
به نوشته رویترز، باسم محمد جزئیاتی درباره مسیر پیشنهادی، حجم احتمالی صادرات یا زمان اجرای این سازوکار ارائه نکرد.
او همچنین گفت عراق در حال حاضر روزانه حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه نفت تولید می‌کند و تقریباً نیمی از آن را صادر می‌کند. به گفته وزیر نفت عراق، ظرفیت صادرات این کشور در ماه جاری بین یک میلیون و ۵۰۰ هزار تا یک میلیون و ۷۵۰ هزار بشکه در روز محدود شده است.
امارات حمله موشکی «ایران» به نفتکش خود در تنگه هرمز را محکوم کرد
وزارت خارجه امارات روز شنبه در بیانیه‌ای «حمله خصمانه ایران به یک نفتکش متعلق به شرکت ادنوک با موشک، هنگام عبور از تنگه هرمز» را محکوم کرد و افزود که این حمله تلفاتی بر جای نگذاشته است.
کمی پیشتر، شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، اعلام کرد یکی از کشتی‌های این شرکت بامداد شنبه هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله موشکی قرار گرفت.
جزئیاتی درباره نام کشتی، محموله آن، میزان خسارت احتمالی یا مسئولیت این حمله منتشر نشده است.
بنا بر گزارش‌ها، این چهارمین کشتی متعلق به این شرکت است که طی یک هفته گذشته در تنگه هرمز هدف حمله موشکی قرار می‌گیرد.
سپاه پاسداران: مسئله بازگشایی تنگه هرمز ارتباطی با مذاکرات ایران و عمان ندارد
سخنگوی سپاه پاسداران می‌گوید بازگشایی تنگه هرمز به پذیرش کامل شروط جمهوری اسلامی از سوی آمریکا بستگی دارد و ارتباطی با مذاکرات ایران و عمان ندارد.
حسین محبی روز شنبه در بندرعباس به خبرگزاری تسنیم گفت بازگشایی تنگه هرمز «تابع سازوکار و شرایط اختصاصی جمهوری اسلامی ایران است و ارتباطی به مذاکرات ایران و عمان ندارد.»
او اضافه کرد که «باز شدن تنگه هرمز به پذیرش کامل شروط ایران از سوی آمریکا و دست برداشتن آنان از دخالت در روند مذاکرات منطقه‌ای است؛ هر زمان که آمریکا شرایط ایران را بپذیرد، قطعاً تنگه هرمز باز خواهد شد.»
این اظهارات در حالی بیان می‌شود که به نوشته خبرگزاری رویترز یک مقام آمریکایی روز جمعه از پیشرفت در مذاکرات میان ایران و عمان خبر داده و گفته بود که این پیشرفت می‌تواند به‌زودی به بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری صادرات نفتی منجر شود.
عبور و مرور نفتکش‌ها از تنگه هرمز در پی جنگ پنج‌ماهه آمریکا با ایران مختل شده است.
اظهارات تازه سخنگوی سپاه پاسداران در حالی بیان می‌شود که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز جمعه گفت ممکن است «امروز یا فردا» توافقی با ایران برای برقراری آتش‌بس ۳۰ تا ۶۰ روزه و باز شدن تنگه هرمز حاصل شود. ایران می‌گوید مذاکراتش تنها با عمان و درباره سازوکار تردد در تنگه هرمز است و انجام گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا را رد کرده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز روز پنجشنبه گفته بود جنگ با ایران «خیلی زود» پایان خواهد یافت و توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز ممکن است به‌زودی حاصل شود.