تداوم اعتراضات شبانه در تهران و شهرهای دیگر؛ چندین معترض در ملکشاهی کشته شدند

حکومت طالبان از کشته شدن دست‌کم ۱۰ شهروند افغانستان در تیراندازی نیروهای مرزی ایران خبر می‌دهد.

در اطلاعیه‌ای که نسیم بدری، سخنگوی فرماندهی مرکزی حکومت طالبان در ولایت فراه در شبکه ایکس منتشر کرده، آمده که دو نفر دیگر در جریان این تیراندازی ناپدید شده‌اند.

به گفتۀ بدری، این افراد تلاش می‌کردند به‌طور غیرقانونی از طریق بندر ابونصر فراهی وارد ایران شوند. در این اطلاعیه، زمان وقوع این تیراندازی مشخص نشده است.

مقام‌های ایرانی تاکنون در مورد این تیراندازی و کشته‌شدن شهروندان افغان اظهارنظر نکرده‌اند. با این حال، حکومت ایران پیش‌تر هشدار داده‌ بود با افرادی که تلاش کنند به‌طور غیرقانونی از مرز این کشور عبور کنند، به‌شدت برخورد خواهد شد.
پیش‌تر نیز گزارش‌هایی از تیراندازی مرزبانان ایرانی به شهروندان افغان در مناطق مرزی منتشر شده بود.

پس از جنگ ۱۲ روزۀ ایران و اسرائیل که در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد، مقامات حکومت ایران ده‌ها هزار افغان را از این کشور اخراج کرده‌اند.

کمیتهٔ سومِ مجمع عمومی سازمان ملل در قطعنامه‌ای که ۲۹ آبان دربارۀ وضعیت حقوق بشر در ایران تصویب کرد، از لغو حمایت‌های حقوقی موقت برای پناهندگان افغان در این کشور، تهدید حقوق اولیۀ آنان، به‌ویژه حقوق زنان و دختران افغان، افزایش محدودیت دسترسی به خدمات اولیه برای اتباع فاقد مدرک افغانستان، و همچنین اخراج گسترده بیش از ۱.۶۵ میلیون نفر از اتباع افغانستان از ایران انتقاد کرد.

سازمان ملی تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی، «ساترا»، روز سه‌شنبه پخش زندهٔ مراسم قرعه‌کشی جام‌جهانی فوتبال در پلتفرم‌های تصویری را ممنوع کرد.

پخش زندهٔ مراسم قرعه‌کشی جام جهانی ۲۰۲۶ در فضای مجازی پس از آن ممنوع می‌شود که وزارت خارجه ایالات متحده حاضر نشد برای همهٔ ۹ نفری که ایران خواستار حضور آن‌ها در این مراسم شده بود، روادید صادر کند.

گزارش رسانه‌های ایران حاکی است که تنها امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال ایران، مهدی محمد نبی، نایب رئیس اول فدراسیون فوتبال، امید جمالی و یک مقام دیگر موفق به دریافت روادید شده‌اند.

ایالات متحده درخواست رواید برای مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، را رد کرده است.

در حالی که پیشتر گزارش شده بود ایران شرکت در مراسم قرعه‌کشی جام‌جهانی ۲۰۲۶ را تحریم کرده است، ولی برخی اخبار از احتمال شرکت امیر قلعه‌نویی و امید جمالی در این رویداد حکایت دارد.

ساترا که پخش مراسم در فضای مجازی را ممنوع کرده است، در سال ۱۳۹۴ و همزمان با گسترش تلویزیون‌های اینترنتی تأسیس شد و یکی از نهادهای وابسته به صداوسیما است که در عین حال رقیب اصلی شبکهٔ نمایش خانگی به شمار می‌آید.

هنوز مشخص نیست آیا صداوسیما این مراسم را پخش خواهد کرد یا نه. مراسم قرعه‌کشی قرار است روز جمعه ۱۴ آذر در واشینگتن دی‌سی برگزار شود.

رقابت‌های جام‌جهانی فوتبال ۲۰۲۶ با حضور ۴۸ کشور، از ۱۱ ژوئن تا ۱۹ ژوئیه در ایالات متحده، مکزیک و کانادا برگزار می‌شود.

صفحۀ اینستاگرامی فاطمه عطایی (مشکات) از سوی پلیس امنیت عمومی جمهوری اسلامی مسدود شد.

در صفحۀ اینستاگرامی این خوانندۀ مازندرانی که بیش از یک میلیون دنبال‌کننده دارد، تصویری قرار داده شده با نوشته‌ای به این مضمون که این صفحه «به علت تولید محتوای مجرمانه» مسدود شده و «با عوامل آن برخورد» شده است.

روز شنبه اسمر حمیدی، خوانندهٔ کرد ساکن بجنورد، نیز به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی و در پی یورش به خانه‌اش بازداشت شد. خانم حمیدی روز دوشنبه به‌طور موقت و با قرار وثیقه آزاد شد.

هنوز هیچ مقام رسمی دربارهٔ اتهام احتمالی خانم حمیدی توضیحی نداده است. با این حال در سال‌های گذشته بارها با زنانی که در فضای عمومی خوانندگی کرده‌ یا آثار خود را در فضای مجازی منتشر کرده‌اند برخورد قضایی شده است.

سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران می‌گوید دادگاهی در کشور، ایالات متحده را برای آنچه که «پشتیبانی از آشوبگران ۱۴۰۱» خواند، به پرداخت «۲۲ میلیارد دلار» محکوم کرده است.

اصغر جهانگیر روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران مدعی شد که آمریکا در «تأمین اعتبار مالی و تشویق و حمایت‌های مادی و معنوی از آشوبگران و اغتشاشگران» دست داشته که به گفتهٔ او، «ناقض حاکمیت جمهوری اسلامی ایران و مغایر با حقوق بین‌الملل بوده است».

به‌دنبال جان باختن مهسا امینی، زن جوان ۲۲ ساله سقزی، در بازداشت گشت ارشاد، اعتراضات گسترده‌ای در پاییز ۱۴۰۱ شهرهای ایران را فرا گرفت. بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، در این اعتراضات، دست‌کم ۵۵۱ نفر از جمله ۶۸ کودک کشته و هزاران نفر بازداشت شدند که شماری از آن‌ها در دادگاه‌های انقلاب حکم اعدام گرفتند.

این نخستین بار نیست که مقام‌های جمهوری اسلامی اعتراض‌های ۱۴۰۱ را به کشورهای خارجی و به‌ویژه آمریکا نسبت می‌دهند. علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، همان زمان این اعتراضات را «طراحی آمریکا، رژیم صهیونیستی و دنباله‌روهای آن‌ها» خواند، و سایر مقامات هم بدون اشاره به نارضایتی‌های داخلی، مدعی حمایت خارجی از اعتراضات شدند.

سخنگوی قوه قضائیه ایران در اظهارات روز سه‌شنبه خود گفته که در پروندهٔ درخواست خسارت از آمریکا، به شکایت «۶۰۷ نفر از خانوادهٔ شهدا و جانبازان حوادث ناآرامی‌ها و اغتشاشات سال ۱۴۰۱ به طرفیت دولت آمریکا، مقامات دولتی، نظامی و اشخاص حقیقی و حقوقی وابسته به آن کشور و ایادی آن» رسیدگی شده است.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی بارها برای ادعاهای مشابه اقدام به تشکیل دادگاه‌های داخلی کرده است که در همهٔ آن‌ها، طرف‌های متهم، که در دادگاه غایب بوده‌اند، به پرداخت میلیاردها دلار محکوم شده‌‌اند. ایران در ماه‌های اخیر همچنین خواستار پرداخت غرامت از سوی آمریکا به‌دلیل حمله روز اول تیرماه آن به سه تأسیسات فردو، نطنز و مرکز فرآوری اورانیوم اصفهان شده است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو و هرانا خبر دادند که ، اسمر حمیدی، خواننده کُرد ساکن شهر بجنورد، روز دوشنبه موقتاً و با قرار وثیقه آزاد شده است.

خانم حمیدی روز شنبه به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی و در پی یورش به خانه او بازداشت شد.

هنوز هیچ مقام رسمی درباره اتهام احتمالی خانم حمیدی توضیحی ارائه نداده است. با این حال در سال‌های گذشته بارها با زنانی که در فضای عمومی خوانندگی کرده‌اند یا آثار خود را در فضای مجازی منتشر کرده‌اند برخورد قضایی شده است.

اسمر حمیدی از چهره‌های شناخته‌شده‌ هنری در میان جامعه کُردی به‌شمار می‌رود و فعالیت‌های او در زمینه موسیقی و فرهنگ کرمانجی مورد توجه بسیاری بوده است.

اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، با اشاره به پرونده شبنم نعمت‌زاده، دختر وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت، اعلام کرد که وثیقه وی به ارزش حدود ۹۰ میلیارد تومان در تهران در مرحله ضبط و عملیات اجرایی قرار دارد.

شبنم نعمت‌زاده، دختر وزیر سابق صمت در دی ماه ۹۸ به اتهام «اخلال در نظام اقتصادی کشور» به ۲۰ سال زندان، ۷۴ ضربه شلاق، محرومیت دائم از خدمات دولتی و رد مال محکوم شد. «انحصار دارو و تحصیل مال از انحصار دارو و تحصیل مال از طریق نامشروع از جمله اتهام‌های نعمت‌زاده برشمرده شده است.

سخنگوی قوه قضاییه روز دوشنبه افزود که پرونده او یک بار درخواست اعاده دادرسی داشته که پذیرفته شد اما با اعمال ماده ۴۷۷ دوباره مردود اعلام شد و رأی محکومیت وی قطعی و در مرحله اجراست و تاکنون هیچ پرونده‌ای منجر به برائت او نشده است.

علی محمدزاده، وکیل خانم نعمت‌زاده اعلام کرده بود: دیوان عالی کشور حکم ۲۰ سال زندان و رد مال موکلش به اتهام «اخلال عمده در نظام اقتصادی» را نقض کرده است. وکیل او گفته است که با نقض این حکم، «هیچ گونه رای قطعی و محکومیت کیفری» علیه شبنم نعمت‌زاده وجود ندارد.

همزمان با افزایش آلودگی هوا در ایران، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت از عرضهٔ مازوت کم‌گوگرد به نیروگاه‌ها برای نخستین‌بار خبر داد.

او این اقدام را پاسخ مثبت دولت مسعود پزشکیان به برگزاری تجمعاتی در برخی شهرها از سوی نهادهای غیر دولتی اجتماعی و محیط‌زیستی در سال گذشته برای نسوزاندن مازوت در نیروگاه‌ها عنوان کرد.

این اظهارات درحالی بیان می‌شود که در همین روز، خبرگزاری تسنیم بر اساس گزارش رسمی سازمان حفاظت محیط زیست، نوشت که سوخت مصرفی نیروگاه ری بیش از ۱۲۰ برابر حد مجاز سولفور دارد و میزان انتشار دی‌اکسید گوگرد و ذرات معلق ریز آن، به‌شدت سلامت مردم جنوب تهران، شهرری، باقرشهر و کهریزک را تهدید می‌کند.

اظهارات سخنگوی دولت همچنین در شرایطی بیان می‌شود که گزارش‌های شهروندی و رسانه‌های رسمی داخل ایران، حاکی از آلودگی شدید هوا در ایران، حتی در شهرهای کوچک است.

مهدی بابایی، رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران هم روز سه‌شنبه ۱۱ آذر گفت آمار فوتی سازمان بهشت زهرا تا ماه قبل میانگین روزی ۱۸۰ نفر بود و امروز به روزی ۲۲۰ نفر رسیده است.

او افزود که این «رشد ۲۰ درصدی در یک ماه نشان‌دهنده وضعیت فاجعه بار آلودگی هواست.»

در روزهای اخیر اخبار ضد و نقیضی در مورد استفاده نیروگاه‌های ایران از سوخت مازوت در خبرگزاری‌های داخلی منتشر شده است.

مازوت سوختی بسیار آلاینده است و اسماعیل کَهرُم، کارشناس ارشد محیط زیست و مشاور پیشین سازمان محیط زیست، روز یکشنبه ۹ آذر در گفت‌وگو با سایت خبری «جماران»، گفت مازوت ایران «هفت برابر استاندارد جهانی سولفور» دارد، صد درصد سرطان‌زاست و تأکید کرد که این سوخت در نیروگاه‌های ایران سوزانده می‌شود و مردم را بیمار می‌کند و مسئولان حاضر نیستند هزینه لازم برای استانداردسازی آن را بپردازند.

رئیس‌کل دادگستری استان سمنان اعلام کرد حکم قصاص مردی که همسرش را در سال ۱۳۹۹ خفه کرده بود، صبح سه‌شنبه ۱۱ آذر در ملاءعام اجرا شد. به گفته مقام‌های قضایی، این حکم پس از درخواست اولیای دم و «طی تمامی مراحل قانونی» به اجرا درآمد.

به نوشته خبرگزاری‌های داخلی، پرونده این قتل زمانی گشوده شد که گزارش یک مرکز درمانی، نیروهای انتظامی و قضایی را متوجه مرگ مشکوک یک زن کرد. تحقیقات نشان داد متهم پس از قتل، صحنه را طوری تغییر داده بود که مرگ طبیعی به نظر برسد.

در ایران معمولاً اعدام‌ها در داخل زندان انجام می‌شود، اما این مورد سومین مورد از اعدام علنی در هفته‌های اخیر در ایران است.

استفاده گسترده از مجازات اعدام در ایران سال‌هاست که از سوی فعالان حقوق بشر مورد انتقاد قرار می‌گیرد؛ منتقدان می‌گویند مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی از اعدام برای ارعاب صداهای منتقد استفاده می‌کنند.

عفو بین‌الملل نیز در پایان ماه سپتامبر اعلام کرد تعداد اعدام‌ها در ایران در سال جاری از هزار مورد فراتر رفته و این رقم در ۱۵ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.

جمهوری اسلامی ایران بنا بر گزارش سازمان‌های حقوق بشری، از جمله عفو بین‌الملل، پس از چین بیشترین آمار اعدام در جهان را دارد.

ایالات متحده آمریکا با اشاره به یورش نیروهای امنیتی به یک مهمانی خصوصی و بازداشت شماری از هنرمندان شرکت‌کننده در این جشن، از مداخلهٔ حکومت ایران در زندگی شهروندان انتقاد کرد.

حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا روز سه‌شنبه، ۱۱ آذر، به این موضوع در شبکه اجتماعی ایکس اشاره کرده و خواستار آزادی بازداشت‌شدگان و پایان «دخالت‌های فاحش» حکومت ایران در زندگی خصوصی شهروندان شده است.

در این پُست آمده که «اخیراً، چند بازیگر در ایران فقط به خاطر حضور در یک مهمانی خصوصی بازداشت شده‌اند. در همین حال، جعفر پناهی، کارگردان سرشناس ایرانی، به اتهام تبلیغ علیه نظام، به‌طور غیابی به یک سال زندان، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت عضویت در گروه‌های سیاسی و اجتماعی محکوم شده است.»

مرکز اطلاع‌رسانی پلیس تهران هشتم آذر خبر داد که در پی یک «عملیات اطلاعاتی ویژه» که توسط پلیس آگاهی تهران انجام شد، هفت نفر از بازیگران و هنرمندان سرشناس سینما و تلویزیون در جریان یک مهمانی خصوصی شبانه در شمال تهران بازداشت شده‌اند.

یک روز بعد خانه سینما اعلام کرد که «این خبر دربارهٔ تمام نام‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود، دقیق نیست؛ با این حال دو تا سه نفر از بازداشت‌شدگان که بازیگر هستند، همگی با قرار تأمین آزاد شده‌اند.»

وزارت خارجه آمریکا در ادامه افزوده که «در ایران امروز، هیچ‌کس خارج از دایره داخلی حکومت از دخالت دولت در امان نیست، حتی زمانی که خود مقامات در حال لذت بردن از مهمانی‌های پرزرق و برق هستند، که ریاکاری پشت آنچه آن‌ها «پیروی از ارزش‌ها» می‌نامند را آشکار می‌کند.»

حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس تأکید کرده که «هر فردی حق دارد از حریم خصوصی خود محافظت کند و بدون ترس از مداخله دولت زندگی را جشن بگیرد یا هنر خلق کند.»

آمریکا، یورش‌ها، بازداشت‌ها و تهدیدهای حکومت ایران را «نقض فاحش حقوق بنیادین انسانی» دانسته و «هدف واقعی» از این اقدامات را هدف «کنترل مطلق جامعه» معرفی کرده است.

انجمن بازیگران سینمای ایران در واکنش به بازداشت چند بازیگر در یک میهمانی خصوصی، بیانیه‌ای منتشر و نسبت به نحوه برخورد نیروهای امنیتی و رسانه‌ای شدن این ماجرا ابراز نگرانی کرد.

در این بیانیه تأکید شده است که این اقدام هم‌زمان با برگزاری جشنواره جهانی فجر «چهره فرهنگی کشور» را مخدوش می‌کند و مغایر با اصل ۲۲ قانون اساسی و قوانین صیانت از حقوق شهروندی است.

انجمن می‌گوید بازیگران در برابر قانون مانند دیگر شهروندان هستند، اما نقض حریم خصوصی و انتشار جزئیات پرونده پیش از رسیدگی قضایی غیرقابل قبول است.

این نهاد خواستار ورود مقام‌های قضایی و برخورد با عوامل این «برخورد خودسرانه» شده و تأکید کرده است که حرمت حریم خصوصی شهروندان خط قرمز است.

در همین حال، روز سه‌شنبه ۱۱ آذر خبر رسید که پژمان بازغی، بازیگر و رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی بازیگران سینمای ایران، با انتشار متنی در صفحه اینستاگرامش از این سِمَت استعفا داده است.

او در متن پیام خود به موضوع حمله به میهمانی خصوصی اشاره‌ای نکرده است. او در مورد علت استعفای خود نوشت: «اینجانب پژمان بازغی با این اطلاعیه، پس از چند سال، استعفای خود را به دلایل شخصی و کاری از سمت ریاست انجمن بازیگران اعلام می‌کنم. در طول این دوران، تمام تلاشم را به کار گرفتم تا در مسیر ارتقای کیفیت انجمن و حفظ شان و شخصیت اعضا قدم بردارم.»

نرگس محمدی: هدف هجومِ مأموران به مهمانی خصوصی، ایجاد ارعاب است

نرگس محمدی، برندۀ جایزۀ نوبل، هجوم مأموران به مهمانی خصوصی تولد علی شادمان را نشان‌دهندۀ «تداوم و‌ توسل حکومت به ابزارهای سرکوب در همه عرصه‌های خصوصی و‌ عمومی» دانست.

در پُستی که در حساب منتسب به خانم محمدی در شبکۀ ایکس منتشر شده، آمده که حمله مأموران امنیتی به این مهمانی خصوصی و بازداشت شماری از مهمانان، «یادآور هجوم مهاجمان جمهوری اسلامی به خانه‌های تک تک ما در دهه‌های گذشته است».

محمدی این «هجوم» را «تضییع حقوق شهروندی و تجاوز آشکار دولت به حریم خصوصی و فردی و به منظور ایجاد ارعاب و وحشت» عنوان کرده که «باید محکوم شود.»

او ادعای مأموران جمهوری اسلامی مبنی بر کشف ۳۸ لیتر مشروبات الکلی از منزل شخصی این بازیگر را «مایۀ شرمساری، حقارت و سرشکستگی حکومتی» دانسته که «قادر به کشف سیستم‌های جاسوسی در بسیاری از حساس‌ترین مراکز امنیتی و سیاسی‌اش و کشف پهپادهایی که در داخل مرز و خاک ایران ساخته و هدایت می‌شدند و تا اتاق خواب سرداران را نشانه می‌گرفتند، نبوده است».

برنده جایزه صلح نوبل با تأکید بر محکومیت این رفتار جمهوری اسلامی، اضافه کرده که «شهروندان، حق برخورداری از امنیت و احترام به حوزه‌های شخصی و فردی و انتخاب سبک زندگی خود را دارند.»

با حملۀ مأموران به منزل یک بازیگر سینما و تلویزیون که بعدتر گزارش شد علی شادمان است، شماری از بازیگران و هنرمندان شرکت‌کننده در این مهمانی خصوصی شبانه در تهران بازداشت شدند و پلیس اعلام کرد «۳۸ لیتر مشروبات الکلی دست‌ساز» هم از محل جشن تولد کشف کرده است.