پنج کشور اروپایی روز شنبه ۲۵ بهمن با انتشار بیانیهای اعلام کردند که الکسی ناوالنی، سیاستمدار مخالف رئیسجمهور روسیه، با یک زهر کشنده که بهطور طبیعی در روسیه یافت نمیشود مسموم شده است.
آقای ناوالنی دو سال پیش در زندانی در شمال روسیه جان خود را از دست داد.
بریتانیا، سوئد، فرانسه، آلمان و هلند نتیجهگیری خود را بر اساس تحلیل نمونههای مربوط به الکسی ناوالنی اعلام کردند؛ این آزمایشها وجود «اپیباتیدین»، زهر مشتقشده از قورباغههای سمی آمریکای جنوبی، را تأیید کردهاند. این ماده میتواند موجب فلج و ایست تنفسی شود.
دیک اسخوف، نخستوزیر هلند، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «احتمال بسیار بالایی وجود دارد که روسیه ناوالنی را با سم کشته باشد.»
او افزود: «فکر میکنم این یک تخلف جدی است و امیدوارم نشان دهد که روسیه در حال انجام بازی کثیفی است.»
در بیانیه مشترک این پنج کشور آمده است: «روسیه ادعا کرد ناوالنی به دلایل طبیعی درگذشته است. اما با توجه به میزان سمی بودن اپیباتیدین و علائم گزارششده، مسمومیت به احتمال زیاد علت مرگ او بوده است. ناوالنی در حالی که در زندان نگهداری میشد جان باخت، به این معنا که روسیه ابزار، انگیزه و فرصت لازم برای تجویز این سم را در اختیار داشته است.»
در این بیانیه همچنین تأکید شده است که «این یافتههای جدید بار دیگر ضرورت پاسخگو دانستن روسیه بهخاطر نقضهای مکرر کنوانسیون منع سلاحهای شیمیایی و در این مورد، کنوانسیون سلاحهای بیولوژیک و سمی را برجسته میکند.»
یولیا ناوالنایا، همسر الکسی ناوالنی، در واکنش به این بیانیه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از روز نخست مطمئن بودم که همسرم مسموم شده است، اما اکنون مدرک وجود دارد: پوتین الکسی را با یک سلاح شیمیایی کشت. از کشورهای اروپایی بهخاطر کار دقیق و دو سالهشان برای کشف حقیقت سپاسگزارم. ولادیمیر پوتین یک قاتل است و باید بابت همه جنایتهایش پاسخگو باشد.»
رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی برای دریافت توضیحات بیشتر با تیم رسانهای ناوالنایا تماس گرفت، اما این درخواست رد شد.
ناوالنایا همواره گزارش رسمی کالبدشکافی روسیه را که اعلام کرده بود فشار خون بالا و سایر بیماریها موجب اختلال در ضربان قلب و مرگ ناوالنی شدهاند، رد کرده و نقش مهمی در خارج کردن مخفیانه نمونههای بیولوژیکی از روسیه به کشورهای اروپایی دیگر داشته است.
او شهریور امسال خبر داده بود آزمایشهای انجام شده در خارج از روسیه نشان میدهد که شوهرش در زندان مسموم شده و جان خود را از دست داده است.
الکسی ناوالنی سالها مبارزهای مستمر علیه فساد داشت و بیش از یک دهه برجستهترین سیاستمدار مخالف در روسیه بهشمار میرفت.
او در زمان مرگش در زندانی در شمال مدار قطب شمال، در حال گذراندن حکم ۱۹ سال زندان به اتهام «افراطگرایی» بود؛ اتهامی که خود او و حامیانش میگویند انگیزهای سیاسی داشته و انتقامی برای فعالیتهای ضدکرملین او بوده است.
او از ژانویه ۲۰۲۱ در زندان بهسر میبرد؛ زمانی که پس از بهبودی در آلمان از مسمومیت با یک عامل اعصاب، هنگام بازگشت به روسیه بازداشت شد. ناوالنی گفته بود آن مسمومیت تلاشی برای ترور با حمایت دولت بوده که توسط مأموران امنیتی روسیه انجام شد و با تأیید ولادیمیر پوتین صورت گرفت.