سه تن از استادان حقوق و کارشناسان قانون اساسی ایالات متحده که برای بیان نقطه نظر خود به کنگره رفته بودند، گفتهاند تلاشهای دونالد ترامپ، اقدامات او در مسئله اوکراین و مسائل دیگر مشمول قانون استیضاح و برکناری رئیسجمهوری میشود.
چهارمین کارشناس دعوتشده به کمیته قضایی مجلس نمایندگان گفت هرچند اقدام رئیسجمهوری بیعیب و نقص نبوده، اما مشمول استیضاح نمیشود.
سه کارشناس را دمکراتها و کارشناس دیگر را جمهوریخواهان به کنگره دعوت کرده بودند. اکثریت در مجلس نمایندگان با دمکراتهاست و تحقیقات استیضاح نیز تحت هدایت این حزب در این مجلس کنگره آمریکا انجام میگیرد.
هدف از دعوت این افراد شنیدن نظر کارشناسان حقوقی در مورد ادعاها و اتهامهای مطرحشده علیه رئیسجمهوری، در پیوند با جرایم و تخلفات جدی در چارچوب قانون اساسی ایالات متحده بود.
در صورتیکه رای اکثریت قانونگذاران مجلس نمایندگان به استیضاح دونالد ترامپ باشد، روند استیضاح که بهمانند روند یک دادگاه است، در مجلس سنا کلید خواهد خورد. برکناری رئیسجمهوری آمریکا اما به دو سوم آرای سناتورها نیاز خواهد داشت. اکثریت در مجلس سنا، برخلاف مجلس نمایندگان، با جمهوریخواهان، همحزبیهای آقای ترامپ است.
انتظار میرفت که کارشناسان حقوقی دعوتشده از سوی دمکراتها از استیضاح حمایت کنند.
پرفسور مایگل گرهارت، از دانشگاه کارولینای شمالی، از طرف خود و از طرف پرفسور پاملا کارلان، از استانفورد، و پرفسور نوآ فلدمن از هاروارد، گفته «تخلفات جدی رئیسجمهوری، از جمله رشوه، درخواست مساعدت از سوی یک رهبر خارجی در قبال اعمال قدرت، و ممانعت در برابر اجرای قانون و ممانعت در برابر کنگره، تخلفاتی بهمراتب بدتر از تخلفات هر یک از روسای جمهوری پیشین هستند».
مایکل گرهارت تاکید کرده است که «اگر کنگره موفق به استیضاح نشود، روند استیضاح بهکلی معنی خود را از دست میدهد، و به موازات آن قانون اساسی ما که به دقت مانع از سلطنت فرد در خاک آمریکا شده، بیمعنی میشود».
اما پرفسور جاناتان تورلی، از دانشکده حقوق دانشگاه جرج واشینگتن، که از سوی جمهوریخواهان دعوت شده بود، نظر متفاوتی داشت. آقای تورلی گفت «مدرکی در دست نیست» که نشان دهد دونالد ترامپ «با نیت مفسدانهای، که میتواند به جلوگیری از اجرای عدالت تعبیر شود، اقدام کرده است».
جاناتان تورلی که میگوید در سال ۲۰۱۶ به ترامپ رای نداده افزوده «فرد میتواند مخالف سیاستها و یا اقدامات رئیسجمهوری ترامپ باشد، اما همچنان به این نتیجه برسد که پرونده قانونی فعلی برای استیضاح نه تنها بهشکل ناعادلانهای ناکافیست، بلکه حتی در مواردی خطرناک است».
استفانی گریشام، سخنگوی کاخ سفید، در حساب کاربری خود در توئیتر از سه کارشناسی که به نفت استیضاح سخن گفتهاند انتقاد کرده و گفته «تعصبات آنها (علیه ترامپ) معروف است».
کمیته قضائی مجلس نمایندگان قرار است گزارش کمیته اطلاعاتی این مجلس را نیز دریافت کند.
دمکراتها در مجلس نمایندگان آمریکا در حال انجام تحقیقات در این مورد هستند که آیا دونالد ترامپ، با طرح خواسته انجام تحقیقات در مورد رقیب سیاسیاش جو بایدن و پسر او هانتر بایدن، از یک رهبر خارجی، یعنی رئیسجمهوری اوکراین، از قدرت خود سوءاستفاده کردهاست یا نه.
در آستانه برگزاری مرحله تازه تحقیقات در کمیته قضایی مجلس نمایندگان، کاخ سفید اعلام کرده بود رئیس جمهوری یا وکلای او در این جلسه شرکت نخواهند کرد.
رئیسجمهوری اوکراین در مصاحبهای که دوم دسامبر/۱۱ آذر منتشر شده اینکه صحبتهای او با دونالد ترامپ از موضع «بده بستان» انجام شده را رد کردهاست. اشاره به مکالمه تلفنیست که به آغاز تحقیقات فعلی انجامید و در روز ۲۵ ژوئیه/۳ مرداد انجام شده بود.