دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه چهارم مهر تأیید کرد که پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای بازگشایی فوری تنگه هرمز را رد کرده است.
ترامپ پیش از ترک کاخ سفید در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «من پیشنهاد آنها را رد کردهام. آنها میخواهند توافقی انجام دهند که بر اساس آن تنگه را فوراً باز کنند، چون بهشدت در حال شکست خوردن هستند.»
او افزود: «ما با قدرت در حال پیروزی هستیم. کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار داریم و مقادیر عظیمی نفت از تنگه هرمز خارج میشود. دیشب ۲۹ کشتی از تنگه عبور کردند. آنها میخواهند توافق کنند و من هم با توافق مشکلی ندارم، اما آن توافق قابل قبول نخواهد بود.»
ساعاتی پیش روزنامه والاستریت جورنال گزارش داده بود که رئیسجمهور ایالات متحده طرح ایران برای باز کردن تنگه هرمز ظرف هفت روز را رد کرده است.
عباس عراقچی روز جمعه چهارم مهر در جمع خبرنگاران در مقر سازمان ملل در نیویورک گفت ایران از طریق قطر «یک برنامه مشخص هفتروزه» به آمریکا ارائه کرده و در صورت فراهم شدن شرایط مورد نظر تهران، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.
اصل پیشنهاد هفتروزه پیش از این نیز مطرح شده بود و مقامهای ایرانی در روزهای اخیر گفته بودند که تهران در ازای توقف درگیریها، پایان محاصرهٔ دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و کاهش فشار تحریمهای نفتی آمادهٔ بازگشایی تنگه هرمز است.
رئیسجمهور آمریکا درباره پیشنهاد ایران به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند فوراً تنگه هرمز را باز کنند. میدانید چرا؟ چون در حال نابودی هستند. میدانید چرا در حال نابودی هستند؟ چون دیگر پولی وارد کشورشان نمیشود. چون پولشان را از تنگه هرمز به دست میآورند. بنابراین خودشان از خودشان پیشی گرفتند. گفتند: "بیایید تنگه را ببندیم و برای جهان مشکل ایجاد کنیم." بعد من وارد عمل شدم و ما بزرگترین محاصره تاریخ نظامی را ایجاد کردیم؛ یک دیوار فولادی.»
ترامپ اضافه کرد: «من این محاصره را برقرار کردم و میدانید چه شد؟ حالا آنها دیگر پولی ندارند، چون میخواستند تنگه را ببندند. من گفتم: "بسیار خوب، ما هم آن را به روی شما میبندیم، اما همه دیگران میتوانند از آن استفاده کنند."»
پیشتر یک مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفته بود که روز چهارشنبه اول مهر حدود ۶۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند و بیشترین حجم روزانهٔ نفت خام از اوایل ماه ژوئیه تاکنون در آبراه راهبردی جابهجا شد.
این مقام آمریکایی افزود که حدود ۴۰ فروند از این کشتیها برای تأمین امنیت خود با ارتش ایالات متحده هماهنگی کرده بودند. بهگفتهٔ این مقام، در مجموع، روز چهارشنبه حدود ۲۲ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد.
شرکتهای رصد کشتیرانی نیز در هفتههای اخیر از افزایش خروج نفت از تنگه هرمز خبر دادهاند و فرمانده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه نیز گفته بود طی ماههای اخیر یک میلیارد بشکه نفت کشورهای خلیج فارس با کمک ارتش ایالات متحده از این آبراه خارج شده، در حالی که ایران از زمان برقراری محاصره دریایی حتی یک بشکه نفت نیز صادر نکرده است.
دور دوم این محاصره از روز ۲۳ تیر و در پی فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد به دستور دونالد ترامپ آغاز شد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز جمعه اعلام کرد از آغاز این دور محاصره دریایی بنادر ایرانی، ارتش آمریکا ۱۲۲ کشتی تجاری را وادار به تغییر مسیر کرده است.
ایران و آمریکا از زمان برقراری آتشبسی که جنگ ۴۰ روزه را متوقف کرد، میگویند بر تنگه هرمز تسلط دارند. این آبراه پیش از جنگ محل عبور حدود یک پنجم نفت و گاز مایع مصرفی جهان به بازارها بود.
این در حالی است که با آغاز توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران در کشورهای منطقه به دلیل اعمال تحریمهای ثانویه جدید وزارت خزانهداری آمریکا، برخی حامیان جمهوری اسلامی آن را «محاصره هوایی» ایران توصیف میکنند.
عراق، عمان، امارات متحده عربی، گرجستان و جمهوری آذربایجان ازجمله کشورهایی هستند که پروازهای ایرانی را متوقف کردهاند، هرچند پرواز برخی شرکتهای ایرانی به مقصدهایی مانند ترکیه و چین همچنان ادامه دارد.