دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز دوشنبه ۲۶ مرداد و همزمان با پایان مهلت یادداشت تفاهم اسلامآباد با ایران، اعلام کرد که آمریکا در پی تمدید این تفاهمنامه نیست.
او این موضع را در جریان گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید و در پاسخ به سوالی درباره تفاهمنامهای که روز ۲۸ خرداد توسط او و رئیسجمهور ایران امضا شد، اعلام کرد.
مهلت دو ماهه مطرح شده در تفاهمنامه اسلامآباد میان ایران و آمریکا روز دوشنبه بدون دستیابی دو طرف به نتیجهای مشخص برای توافق به پایان رسید.
این در حالی است که در پی پایان مهلت ۶۰ روزهای که در تفاهمنامه اسلامآباد مورد تأکید قرار گرفته بود، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران ساعاتی پیش مدعی شد که «مهلت ۶۰ روزه وجود ندارد».
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران تصریح کرد که ایران میخواهد با آمریکا به توافق برسد، اما به گفته او این توافق چیزی نیست که از نطر او «لازم است». او بار دیگر تأکید کرد که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.
او درباره وضعیت تنگه هرمز نیز خبر داد: «ما داریم هفتهای میلیونها بشکه نفت از تنگه هرمز خارج میکنیم؛ شاید این روند متوقف شود، یا شاید حتی بیشتر شود.»
رئیسجمهور آمریکا افزود: «تنگه [هرمز] باز است و قیمت نفت در حال کاهش است و همچنان کاهش خواهد یافت، مگر اینکه تصمیم بگیریم اقدامات بسیار شدیدتری نسبت به آنچه اکنون انجام میدهیم، انجام دهیم.»
این در حالی است که سپاه پاسداران همچنان اصرار دارد که تنگه هرمز بسته است و ارتش آمریکا هم بار دیگر محاصره دریایی بنادر ایران را برقرار کرده است.
دونالد ترامپ در بخش دیگری از سخنانش بار دیگر به وضعیت وخیم اقتصادی ایران اشاره کرد و افزود: «ایران در وضعیت بسیار بدی قرار دارد. کشورشان بههمریخته است. ارتش آنها کاملاً شکست خورده است.»
رئیسجمهور آمریکا که روز دوشنبه هشدار داده بود اگر عمان در جریان درگیری آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز در مسیر اقدامات آمریکا قرار بگیرد، ایالات متحده عمان را بمباران خواهد کرد.
او در پاسخ به سوالی درباره این موضع خود درباره عمان که متحد آمریکا به شمار میرود، اعلام کرد:« «فکر نمیکنم آنها رفتار خیلی خوبی داشته باشند، ولی ما از پسِ آنها برمیآییم.»
ساعتی پیش وزارت خارجه ایران اعلام کرد: «مذاکرات فشرده میان ایران و عمان برای نهاییسازی بیانیه مشترک و ایجاد سازوکاری ایمن و حافظ منافع متقابل با جدیت ادامه دارد.»
تأکید کوشنر بر «ادامۀ گفتوگوهای مثبت با ایران»
در همین حال جرد کوشنر، داماد و مشاور دونالد ترامپ که به اسرائیل سفر کرده، میگوید گفتوگوها بین دولت آمریکا و بخشهای گوناگون حکومت ایران، احتمالاً از هر زمانی جدیتر و اساسیتر پیش میرود.
جرد کوشنر که با شبکۀ خبری فاکس صحبت میکرد، گفت مذاکرات خوبی در جریان بوده که به اعتقاد او، «خیلی خیلی مفید است».
آقای کوشنر با تأکید بر بیاعتمادی عمیق میان دو کشور در نتیجۀ سالها قطع روابط سیاسی و گفتوگوی دوجانبه، گفت پیشرفت زیادی حاصل شده، اما هنوز به مرحلۀ درک مشترک و تفاهم دوجانبه نرسیدهایم.
جرد کوشنر با تأکید بر صبوری دونالد ترامپ گفت رئیسجمهور ایالات متحده برای دستیابی به توافق با ایران عجله نمیکند؛ بلکه «در زمان مناسب بهترین توافق ممکن را بهدست خواهد آورد».
نماینده و مشاور رئیسجمهور آمریکا در پایان بار دیگر تأکید کرد که گفتوگوهای -به گفتۀ او- «مثبت و فعال» با تهران ادامه دارد. این در حالیاست که مقامهای کشوری و لشکری جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر بارها تأکید کردهاند که در حال حاضر هیچ مذاکرهای با واشینگتن در جریان نیست.
قصد ایران برای در پیش گرفتن سیاست «کاملا تهاجمی» علیه آمریکا
در پی بنبست در مذاکرات تهران و واشینگتن برای رسیدن به توافق نهایی و تداوم محاصره دریایی ایران، خبرگزاری رویترز روز دوشنبه به نقل از یک مقام ارشد ایرانی که نامش اعلام نشده گزارش داد که جمهوری اسلامی تصمیم گرفته است سیاست خود را از حالت دفاعی به «کاملاً تهاجمی» تغییر دهد.
این مقام ارشد ادعا کرده که در صورت شکست دیپلماسی، تهران یک حمله نظامی «بهموقع و دقیق» برای شکستن محاصره دریایی ایالات متحده انجام خواهد داد.
مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر گفتهاند که مذاکرهای با مقامهای آمریکا در جریان نیست، و تنها پیامهایی از سوی میانجیها رد و بدل میشود.
مقام ارشد ایرانی طرف گفتوگو با رویترز همچنین گفت: «در مدت کوتاه چند هفتهای که ایران تعیین کرده است، تمام مفاد توافق باید توسط ایالات متحده اجرا شود. این پیششرط مذاکرات بیشتر با ایالات متحده است.» او افزود که میانجیها ضربالاجل تهران را با واشنگتن و کشورهای منطقه در میان خواهند گذاشت.
پیشتر روزنامه والاستریتجورنال هم گزارش داده بود که ایران در دو ماه گذشته به جای پیگیری مذاکره با ایالات متحده، توان خود را صرف آمادهسازی برای نبردی بزرگتر با آمریکا و اسرائیل کرده است.
در جریان جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، اسرائیل و آمریکا تأسیسات کلیدی هستهای، بخش عمدهای از زیرساختهای نظامی و برخی زیرساختهای اقتصادی و انرژی در ایران را بمباران کردند. در جریان این دو جنگ، علاوه بر کشته شدن دهها مقام ارشد سیاسی و نظامی از جمله رهبر پیشین جمهوری اسلامی، هزاران نفر دیگر از جمله زنان و کودکان نیز کشته شدند.
حکومت ایران نیز در این مدت علاوه بر حملات موشکی به اسرائیل، اهداف و زیرساختهایی را در شماری از کشورهای منطقه، از جمله عمان، اردن، کویت، اسرائیل، امارات متحده عربی و عربستان سعودی، هدف قرار داد.