دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه چهارم فروردین با ابراز خوشبینی نسبت به پایان دادن به نزدیک به یک ماه درگیری، از ارسال طرحی برای صلح به ایران خبر داد؛ همزمان تهران اعلام کرد که به کشتیهای نفتی «غیرمتخاصم» اجازه عبور از تنگه راهبردی هرمز را میدهد.
این نشانههای اولیه از پیشرفت دیپلماتیک در حالی مطرح شده که خشونتها ادامه دارد؛ یک موشک ایرانی در اسرائیل موجب زخمی شدن شماری شد و اسرائیل نیز در چند جبهه به عملیات خود ادامه داده و اعلام کرده قصد دارد کنترل بخشی از جنوب لبنان را از دست حزبالله بهدر آورده و به دست بگیرد.
ترامپ، که در روزهای اخیر مواضعی متغیر از تهدید به حملات گسترده علیه ایران تا نزدیک دانستن پایان جنگ اتخاذ کرده، گفت ایالات متحده «در حال حاضر در حال مذاکره» با ایران است؛ موضوعی که تهران هنوز آن را تأیید نکرده است.
او در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما همین حالا در حال مذاکره هستیم»، اما جزئیاتی ارائه نکرد، بهویژه درباره اینکه آیا فرستادگان آمریکا، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، قرار است این هفته گفتوگوهایی داشته باشند یا نه.
پاکستان اعلام کرده که آمادهٔ میزبانی مذاکرات میان آمریکا و ایران است.
رئیس جمهوری آمریکا اضافه کرد: «آنها دیروز کاری کردند که واقعاً شگفتانگیز بود. به ما یک هدیه دادند و این هدیه امروز رسید. هدیهای بسیار بزرگ با ارزشی بسیار زیاد.»
ترامپ افزود: «برای من این فقط یک معنا داشت، اینکه ما با افراد درستی طرف هستیم.»
دونالد ترامپ در مراسم سوگند مارکوِین مالین بهعنوان وزیر جدید امنیت داخلی آمریکا گفت: این «هدیه» «بسیار مهم» بوده و اضافه کرد که به حوزه «نفت و گاز» مربوط است.
وقتی از او پرسیده شد آیا این موضوع به درخواستش از ایران برای بازگشایی تنگه هرمز به روی عبور نفت مرتبط است، پاسخ داد: «بله، به جریان (انتقال) و به تنگه مربوط میشد»؛ آبراهی که ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل تا حد زیادی آن را مسدود کرده و باعث افزایش شدید قیمت جهانی انرژی شده است.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت این «هدیه» به برنامه هستهای ایران مرتبط نیست، اما بار دیگر گفت طرف ایرانی «پذیرفته که هرگز سلاح هستهای نداشته باشد».
ترامپ گفت: «نمیخواهم از پیش چیزی بگویم، اما آنها پذیرفتهاند که هرگز سلاح هستهای نداشته باشند. با این موضوع موافقت کردهاند».
ایران نیز در پیامی که از سوی سازمان بینالمللی دریانوردی منتشر شد، عبور ایمن کشتیهای «غیرمتخاصم» از این تنگه، که مسیر انتقال حدود یکپنجم نفت جهان است، را تضمین کرد.
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه ۵ فروردین گزارش داد این یادداشت از سوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه برای اعضای ۱۵ نفره شورای امنیت و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، ارسال شده و سپس در میان ۱۷۶ عضو سازمان بینالمللی دریانوردی مستقر در لندن توزیع شده است.
با این حال، به نوشته خبرگزاری فرانسه، بسیاری از کشتیها به دلیل خودداری شرکتهای بیمه از پذیرش ریسک، همچنان از عبور اجتناب کردهاند.
در پی این تحولات اما قیمت جهانی نفت نزدیک به شش درصد کاهش یافت، هرچند افزایش قیمت سوخت در آمریکا همچنان به چالشی سیاسی برای ترامپ تبدیل شده است.
ترامپ پیشتر تهدید کرده بود اگر ایران تنگه هرمز را باز نکند، «نیروگاههای برق» ایران را نابود خواهد کرد، اما این ضربالاجل را پنج روز تمدید کرد و دلیل آن را پیشرفت دیپلماتیک دانست.
به گزارش نیویورک تایمز، واشینگتن طرحی ۱۵ بندی از طریق پاکستان به ایران ارائه کرده است. کانال ۱۲ اسرائیل نیز گزارش داد این طرح شامل آتشبس یکماهه، توقف غنیسازی و تحویل اورانیوم غنیشده است.
در مقابل، تحریمها علیه ایران لغو خواهد شد و تهران کمکهایی برای توسعه برنامه هستهای غیرنظامی در بوشهر دریافت میکند.
با این حال، همزمان با تلاشهای دیپلماتیک، گزارشها حاکی است آمریکا در حال برنامهریزی برای اعزام حدود ۳ هزار نیروی نظامی به خاورمیانه است.
در میدان نبرد، موشکهای ایران توانستهاند بیشتر از گذشته از سامانههای دفاعی اسرائیل عبور کنند و در حملات روز سهشنبه بیش از ده نفر، از جمله یک نوزاد، زخمی شدند.
اسرائیل نیز اعلام کرد موجی گسترده از حملات هوایی را در ایران انجام داده و تأکید کرد طرح نظامیاش «بدون تغییر» ادامه خواهد یافت.
همزمان، اسرائیل حملات خود علیه حزبالله در لبنان را تشدید کرده و اعلام کرده قصد دارد کنترل جنوب لبنان تا رود لیتانی را به دست بگیرد. این حملات تاکنون بیش از هزار کشته و بیش از یک میلیون آواره در لبنان برجای گذاشته است.
در همین حال، لبنان سفیر ایران را به دلیل «دخالت» در امور داخلی و هدایت عملیات حزبالله، موظف به ترک این کشور کرده است.
کشورهای خلیج فارس نیز اعلام کردهاند حملات تازه پهپادی و موشکی ایران را رهگیری کردهاند و کویت از آتشسوزی در فرودگاه خود پس از حمله پهپادی خبر داده است.
نیویورک تایمز: بن سلمان در تماسهای اخیر از ترامپ خواسته است جنگ با ایران را ادامه دهد
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز روز سهشنبه چهارم فروردین نوشت محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در گفتوگوهای اخیر خود با رئیسجمهور آمریکا از او خواسته است تا جنگ با ایران را ادامه دهد.
این روزنامه به نقل از افرادی که در جریان این گفتوگوها قرار دارند، نوشته که محمد بن سلمان، کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل را «یک فرصت تاریخی» برای بازسازی نظم خاورمیانه میداند.
نیویورک تایمز افزوده است: ولیعهد عربستان طی هفته گذشته در شماری از گفتوگوها، به دونالد ترامپ گفته است که باید برای نابودی حکومت تندرو ایران فشار را ادامه دهد.
این منابع افزودند که بن سلمان معتقد است ایران تهدیدی بلندمدت برای کشورهای خلیج فارس است که تنها با کنار رفتن این حکومت میتوان آن را از بین برد.