یوهان وادهفول، وزیر خارجۀ آلمان، اعلام کرد که این کشور همراه با فرانسه و بریتانیا آمادۀ مذاکره با جمهوری اسلامی برای جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای است.
او این اظهارات را پس از نشست هشت کشور اروپایی و منطقهای در استانبول که روز جمعه اول آبان برگزار شد، بیان کرد.
وادهفول تأکید کرد که تهران باید برای دستیابی به راهحلی دیپلماتیک و پایدار آمادگی جدی نشان دهد.
شهریور ماه سال جاری، این سه کشور همراه با آمریکا، بهدلیل عدم پایبندی ایران به تعهدات خود در زمینه گزارشدهی هستهای، قطعنامه شورای حکام را برای نخستین بار طی ۲۰ سال گذشته به شورای امنیت ارجاع دادند.
ایران از زمان حمله اسرائیل و آمریکا به تأسیسات مهم هستهای خود، به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایتهای بمبارانشده را نداده است.
ایران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد و پس از آسیبدیدن تأسیسات هستهای در اصفهان، فردو و نطنز در جریان جنگ ۱۲ روزه پارسال، هنوز در مورد سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده شفافسازی نکرده است.
گروسی بهمن ۱۴۰۴ هشدار داده بود که بنبست بر سر بررسی ذخایر اورانیوم غنیشده با ظرفیت بالا و بازرسی از تأسیسات هستهای بمبارانشده ایران، نمیتواند «تا ابد» ادامه داشته باشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها اعلام کرده که با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای وارد جنگ با جمهوری اسلامی شده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز گفته که ایالات متحده با نابود کردن برنامه هستهای ایران به «پیروزی قاطع» دست یافته، اما جنگ باید ادامه پیدا کند تا اطمینان حاصل شود که جمهوری اسلامی تواناییهای هستهای خود را بازسازی نمیکند.
هشدار درباره حمله دوباره به ایران
وزیران خارجۀ ترکیه و فرانسه در نشست هشت کشور اروپایی و منطقهای در استانبول، درباره پیامدهای حملۀ نظامی دوباره به ایران هشدار دادند و بر ضرورت حل بحران از راه دیپلماسی تأکید کردند.
هاکان فیدان، وزیر خارجۀ ترکیه، نیز پس از این نشست گفت کشورهای شرکتکننده اتفاق نظر دارند که هرگونه حملۀ جدید به ایران، جنگ را در منطقه گسترش خواهد داد.
او افزود: «مداخلۀ نظامی در ایران به هیچ وجه راهحل نیست و در حال حاضر هیچکس با آن موافق نیست.»
وزیر خارجۀ ترکیه گفت که دیپلماسی و گفتوگو تنها راه پایان دادن به جنگ است و شرکتکنندگان در نشست استانبول درباره راههای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیریها نیز رایزنی کردهاند.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجۀ فرانسه، نیز هشدار داد که تشدید دوبارۀ درگیری میان ایران و آمریکا «هیچ برندهای نخواهد داشت» و احتمالاً پیامدهای بسیار جدی برای قیمت نفت و دیگر حاملهای انرژی به همراه خواهد داشت.
او گفت هشت کشور شرکتکننده خواستار خویشتنداری حداکثری دو طرف هستند، زیرا منطقه توان تحمل تشدید دیگری از درگیریها را ندارد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روزنامۀ نیویورک تایمز روز چهارشنبه گزارش داد ارتشهای آمریکا و اسرائیل طرحهایی مشخص برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میاندورهای کنگرۀ آمریکا در ماه آینده تهیه کردهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر گفته بود واشینگتن پیش از انتخابات میاندورهای به ایران حمله نخواهد کرد، زیرا گفتوگوهای «سازندهای» برای پایان دادن به جنگ در جریان است.
او روز جمعه نیز گفت آمریکا میتواند جنگ با ایران را خیلی سریع پایان دهد، اما این پرسش مطرح است که آیا واشینگتن باید جنگ را تمام کند یا اجازه دهد حکومت ایران به تدریج تحلیل برود.
نشست استانبول با حضور وزیران خارجۀ ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان، مصر، آلمان، فرانسه، بریتانیا و ایتالیا برگزار شد و نخستین نشست مشترک این هشت کشور در چنین چارچوبی بود.
بازگشایی تنگۀ هرمز، حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، بحران یمن و جنگ روسیه علیه اوکراین از محورهای اصلی گفتوگوها بود.
آنتونیو تایانی، وزیر خارجۀ ایتالیا، گفت هدف این رایزنیها کاهش تنش و تضمین آزادی کشتیرانی است.
او تأکید کرد که بحران تنگۀ هرمز صرفاً از راه نظامی حل نخواهد شد و افزود: «اگر میخواهیم هرمز را که برای اقتصادهای ما حیاتی است بازگشایی کنیم، باید گفتوگو را تقویت کنیم و به ایران بفهمانیم که این رویکرد نمیتواند ادامه یابد.»
بریتانیا نیز پیش از نشست اعلام کرده بود که خواستار راهحلی دیپلماتیک برای بازگرداندن کامل آزادی کشتیرانی در تنگۀ هرمز است.