وزارت خارجه اوکراین روز چهارشنبه ۲۷ اردیبهشت در بیانیهای گفت که دمیترو کولبا، وزیر خارجه این کشور در دیدار با لی هویی، فرستاده ویژه دولت چین در کییف گفتهاست که اوکراین با هیچ پیشنهادی که شامل از دست دادن بخشی از قلمرو خود و یا باقی نگاه داشتن جنگ در حالت فعلی باشد، موافقت نخواهد کرد.
لی هویی، دیپلمات ارشد و فرستاده ویژه دولت چین روز سهشنبه برای یک سفر دو روزه وارد کییف شد. این اولین سفر یک مقام ارشد چینی به کییف از زمان شروع تهاجم نظامی روسیه است.
وزارت خارجه اوکراین در بخش دیگری از بیانیه خود افزود:«آقای کولبا اصول موردنظر برای برقراری یک صلح عادلانه و پایدار براساس احترام به استقلال، حق حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین را برای فرستاده ویژه دولت چین تشریح کرد.»
فرستاده ویژه دولت چین پس از کییف قرار است به مسکو و بعد به لهستان، آلمان و فرانسه نیز سفر کند.
دولت چین تاکنون تهاجم نظامی روسیه را محکوم نکرده و از استفاده از کلمه «تهاجم» پرهیز میکند. به همین دلیل کشورهای غربی به صلاحیت چین به عنوان یک میانجی بالقوه برای بحران اوکراین تردید دارند.
همزمان، در یک رویداد دیگر توافق بین المللی با میانجیگری سازمان ملل و ترکیه برای صادرات غله اوکراین از طریق بنادر دریای سیاه درست یک روز قبل از انقضای آن به مدت دو ماه دیگر تمدید شد.
رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه در یک سخنرانی تلویزیونی این خبر را اعلام کرد و دولتهای اوکراین و روسیه آن را تایید کردند. آقای اردوغان ضمن تشکر از دبیرکل سازمان ملل و رهبران روسیه و اوکراین گفت:«با تلاش ترکیه توافق مربوط به عبور غلات از دریای سیاه به مدت دو ماه دیگر تمدید شد.»
در روزهای اخیر با فرارسیدن تاریخ انقضای قرارداد که هر چند ماه یکبار تمدید میشود حرکت کشتیها از بنادر اوکراین متوقف شده بود.
این توافق اولین بار در ژوئیه پارسال و به مدت سه ماه امضا شد و از آن زمان تاکنون به رغم اعتراضهای مسکو دوبار تمدید شده است.
در روزهای اخیر نیز به نظر می رسید که روسیه به دلیل نارضایتی از مشکلات در صادرات محصولات کشاورزی خود با تمدید این توافق مخالفت کند.
وزارت خارجه این کشور در بیانیهای گفت:«این قرارداد امکان بسیار مهمی برای تضمین امنیت مواد غذایی و در درجه اول کمک به کشورهایی است که بیش از همه به آن نیاز دارند. ارزیابی کلی ما از این توافق تغییر نکرده و کاستیها دراجرای آن باید هر چه زودتر برطرف شود.»
هرچند مواد غذایی و محصولات کشاورزی مشمول تحریمهای غرب علیه روسیه نیستند ولی مسکو مدعی است که محدودیتهای سختگیرانه غرب در استفاده از خدمات بانکی، بیمه و کشتیرانی صادرات کشاورزی این کشور را مختل کرده است.
نماینده روسیه در سازمان ملل گفت:«ما به دلیل امیدواری به حل مشکلات مربوط به صادرات روسیه تمدید این توافق را پذیرفتیم.»
دولت اوکراین نیز ضمن استقبال از تمدید این توافق تاکید کرد که جامعه جهانی نباید به روسیه اجازه دهد که این توافق را به خطر بیاندازد از مواد غذایی همچون ابزار جنگی سوء استفاده کند.
گزارشها حاکی است که روز چهارشنبه آخرین کشتیهای حامل غلات که جواز عبور داشتند ولی در روزهای اخیر حرکت آنها متوقف شده بود بنادر اوکراین در ساحل دریای سیاه را ترک کردهاند.
براساس این توافق تمامی کشتیهایی که غلات اوکراین را حمل میکنند قبل از رسیدن به مقصد و پس از بارگیری و عبور از مسیر ویژهای که در دریای سیاه تعیین شدهاست در نزدیکی بنادر ترکیه مورد بازرسی قرار میگیرند.
آمارهای رسمی نشان میدهد که در چارچوب این توافق تاکنون بیش از ۳۰ میلیون تن غله و مواد غذایی اوکراین، از جمله ۶۲۵ هزار تن که برنامه جهانی غذا برای کمک به مردم افغانستان، یمن، اتیوپی، کنیا و سومالی خریداری کرده از مسیرهای تعيين شده در دریای سیاه، صادر شده است.