آمریکا روز جمعه ۲۹ اسفند اعلام کرد که به طور موقت تحریمها علیه محمولههای نفتی ایران که در حال حاضر در نفتکشها روی دریا هستند را لغو میکند.
به گفتهٔ وزارت خزانهداری ایالات متحده، «فروش، تحویل یا تخلیه نفت خام یا فرآوردههای نفتی با منشاء ایرانی که تا ۲۰ مارس ۲۰۲۶ (۲۹ اسفند ۱۴۰۴) در هر نفتکشی بارگیری شده است»، به مدت ۳۰ روز، تا ظهر ۱۹ آوریل (۲۹ فروردین ۱۴۰۵) به وقت واشینگتن «مجاز» خواهد بود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در بیانیهٔ مفصلی که در شبکۀ ایکس منتشر کرد، نوشت که وزارتخانه تحت امر او «مجوز کوتاهمدت و محدودی را صادر کرده که اجازه فروش محمولههای نفتی ایران را که در حال حاضر در دریا سرگردان است، میدهد».
او افزود: «این مجوز موقت و کوتاهمدت کاملاً محدود به نفتی است که در حال حاضر در حال ترانزیت است و اجازه خرید یا تولید جدید را نمیدهد».
وزیر خزانهداری ایالات متحده همچنین خاطرنشان کرد که «ایران برای دسترسی به هرگونه درآمد حاصل از فروش این محمولههای نفتی با مشکل مواجه خواهد شد».
بسنت می گوید: «به این ترتیب با پایین نگهداشتن قیمت نفت، همزمان با ادامۀ عملیات خشم حماسی، در واقع از نفت ایران علیه تهران استفاده میکنیم».
او همزمان چین را به خرید و انباشت نفت ایران «با قیمت ارزان» متهم کرد و گفت: «با اجرای این تصمیم موقت، ایالات متحده به سرعت تقریباً ۱۴۰ میلیون بشکه نفت را به بازارهای جهانی وارد خواهد کرد؛ موضوعی که با افزایش سریع عرضۀ حاملهای انرژی در بازار، از تأثیر اقدامات ایران، [از جمله حمله به تأسیسات نفتی کشورهای منطقه و بخصوص بستن تنگۀ هرمز] خواهد کاست».
بالافاصله پس از اعلام این تصمیم دولت آمریکا، سامان قدوسی سخنگوی وزارت نفت ایران در پستی در شبکهٔ ایکس اعلام کرد که «در حال حاضر اساساً ایران نفت خام مانده بر روی آب و مازاد جهت عرضه در سایر بازارهای بینالمللی ندارد».
او مدعی شد که «اظهارنظر وزیر خزانهداری آمریکا صرفاً با هدف امیدواری دادن به خریداران و کنترل روانی بازار است».
طی روزهای اخیر و در پی بالاگرفتن درگیریها در منطقۀ خلیج فارس و انسداد عملی تنگۀ هرمز، بهای جهانی نفت جهش کرد و تا ۱۲ دلار هم رسید.
۲۰ درصد از صادرات نفت جهان از این تنگه عبور میکند و ایران در حال حاضر به صورت گزینشی اجازه عبور کشتیها از آن را صادر میکند.
پیشتر نیز مجوز مشابهی از سوی وزارت خزانهداری آمریکا برای فروش نفت و محصولات نفتی روسیه صادر شد که انتقاد برخی کشورهای اروپایی را بهدنبال داشت.
هدف از صدور این مجوزهای کوتاهمدت، کنترل بازار و قیمت نفت در بازارهای انرژی عنوان شده است.
از سوی دیگر، وزیر خارجۀ ایران در گفتوگو با خبرگزاری کیودوی ژاپن، مدعی شد که ایران «تنگۀ هرمز را نبسته و این آبراه باز است».
عباس عراقچی در این گفتوگو تأکید کرد که «ایران بهدنبال آتشبس نیست، بلکه خواهان پایان کامل، جامع و پایدار جنگ است».
به گزارش خبرگزاری کیودو، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ادعا کرده که ایران آماده است عبور امن شناورهای کشورهایی چون ژاپن را «در صورت هماهنگی با تهران»، تضمین کند.
ژاپن برای تأمین ۹۰ درصد از نفت خام مورد نیازش، به خاورمیانه متکی است؛ نفتی که بخش عمدهاش از تنگۀ هرمز عبور میکند.
پیش از این هم، ایران به چند کشتی عبوری، از جمله سه نفتکش هندی اجازۀ عبور از تنگۀ هرمز را داده بود.