دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۱۳ آبان با اذعان به نقش جنگ با ایران در شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و از دست دادن کنترل کنگره، اعلام کرد این جنگ ارزش آن را داشته که از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری کند.
ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران در محل ساخت سالن بزرگ ضیافت کاخ سفید گفت: «کاری که در مورد ایران انجام دادیم، اقدامی بود که باید انجام میدادیم و همچنان به آن ادامه میدهیم.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، از جمهوریخواهان خواست درباره تأثیر این جنگ نامحبوب بر نتایج انتخابات «صادقانه» صحبت کنند.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات ونس مبنی بر اینکه جنگ با ایران دلیل شکست جمهوریخواهان بوده است، گفت: «فکر میکنم این حرف تا حد زیادی درست است، چون در کوتاهمدت باعث شد قیمت بنزین تا حدودی افزایش پیدا کند.»
ترامپ در ادامه افزود: «اما در عین حال، اگر دوباره در چنین موقعیتی قرار بگیرم، باز هم باید همین کار را انجام دهم؛ چون در بلندمدت، این تنها راهحل است. نمیتوان اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
ونس: جنگ ایران دلیل شکست ما بود
ساعتی پیش جیدی ونس در پیامی طولانی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است. خود رئیسجمهور هم دیشب همین را گفت.» او به اظهارات دونالد ترامپ اشاره کرده که گفت جنگ با ایران «یکی از عوامل» شکست بوده، اما همچنان آن را اقدامی موجه میداند.
رئیسجمهور آمریکا بعد از قطعی شدن پیروزی حزب دموکرات در هر دو مجلس آمریکا در گفتوگو با شبکهٔ فاکسنیوز تأکید کرده بود: «فکر میکنم بخشی از آن به ایران مربوط میشد، اما در عین حال مردم اهمیت اقداماتی را که در قبال ایران انجام دادهام، درک میکردند.»
ونس در بخش دیگری از بیانیه خود افزود: «اگر میخواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن اکثریت سنا برای شش سال آینده بهای قابلقبولی بود، این کار را بکنید. استدلال کنید که هزینهای ارزش پرداختن داشت. موافق باشید یا مخالف، دستکم این موضعی صادقانه است.»
او ادامه داد: «اما همه میدانند چرا شکست خوردیم. هر گفتوگوی صادقانهای درباره مسیری که از اینجا به بعد باید در پیش بگیریم، باید از همین نقطه آغاز شود.»
بر اساس آخرین آمار که در رسانههای آمریکا ثبت شده، نامزدهای دموکرات توانستهاند ۲۲۸ کرسی را در مجلس نمایندگان از آنِ خود کنند. در مقابل جمهوریخواهان تنها به ۱۳۹ کرسی در این مجلس قطعا دست یافتهاند.
در مجلس سنا نیز که در حال حاضر در دست جمهوریخواهان است، نامزدهای حزب دموکرات به ۵۴ از صد کرسی رسیدهاند و تعداد کرسیهای حزب جمهوریخواه به ۴۴ کاهش یافته است.
به این ترتیب از ماه ژانویه آینده دموکراتها اکثریت مجلس سنا را در دست خواهند داشت. این آمار قطعی نیست و هنوز امکان اضافه شدن به آن وجود دارد.
موج پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای روز سهشنبه، پرسشهای جدی درباره جایگاه پیشین جیدی ونس بهعنوان گزینه پیشتاز احتمالی جمهوریخواهان برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ ایجاد کرده است.
ونس تاکنون بهطور رسمی نامزدی خود را برای این انتخابات اعلام نکرده است.
او که بر اساس گزارشها درباره آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تردیدهایی داشته و مذاکرهکننده ارشد آمریکا در گفتوگوها با ایران بعد از آتشبس بود، اذعان کرد که شماری از رأیدهندگان جمهوریخواه که دو سال پیش به ترامپ و او رأی داده بودند، به دلیل جنگ و پیامدهای اقتصادی آن در انتخابات امسال به دموکراتها رأی دادهاند.
او نوشت: «مشکل اصلی این است که بسیاری از کسانی که در سال ۲۰۲۴ به ترامپ و ونس رأی دادند، در سال ۲۰۲۶ به دموکراتها رأی دادند.»
ونس گفت یک نظرسنجی که به برگزارکننده آن اعتماد دارد، نشان داده است که جنگ با ایران و وضعیت اقتصادی از عوامل اصلی رویگردانی رأیدهندگان از جمهوریخواهان بودهاند. به گفته او، تمایل رأیدهندگان به «تغییر رابطهمان با اسرائیل» نیز در این تصمیم نقش داشته است.
شومر: از ابزار بودجه برای پایان دادن به جنگ استفاده میکنیم
از سوی دیگر، چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنای آمریکا، بعد از پیروزی حزبش در انتخابات میاندورهای گفت جنگ با ایران «باید پایان یابد» و اشاره کرد که اکثریت احتمالی حزبش در کنگره میتواند از اختیارات خود در زمینه تأمین بودجه دولت برای پیشبرد این هدف استفاده کند.
شومر در گفتوگو با خبرنگاران تأکید کرد: «این جنگ باید پایان یابد. باید پایان یابد.»
او همچنین ادعا کرد: «شماری از جمهوریخواهان نیز تاکنون به ما پیوستهاند تا به این جنگ پایان دهیم.»
شومر با اشاره به اختیار کنگره در تصویب و تخصیص بودجه دولت گفت این ابزار «یکی از راههای بازداشتن رئیسجمهوری است که بدون رضایت مردم آمریکا وارد جنگ میشود.»
سناتورهای دموکرات بعد از اعلام آتشبس بین ایران و آمریکا در فروردینماه در چند نوبت سعی کرده بودند با تصویب قطعنامهای، اختیارات جنگی دونالد ترامپ را محدود کنند اما هربار در این زمینه ناکام ماندند.
اعضای دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا خردادماه، با کمک چند نماینده جمهوریخواه توانستند قطعنامۀ محدود کردن قدرت دونالد ترامپ در ادامه جنگ با ایران را تصویب کنند. هدف از این لایحه که تا حد زیادی نمادین بود، منوط کردن جنگ با ایران به موافقت و مجوز کنگره بود.
پیش از آن در یازدهم اریبهشت، یعنی شصت روز بعد از آغاز جنگ ۴۰ روزه، دونالد ترامپ، در نامهای رسمی برای رهبران کنگره اعلام کرد که جنگ با ایران «به پایان رسیده است» و از همین رو دیگر نیازی به اخذ تأیید کنگره نیست.
طبق قانون در آمریکا، رئیس جمهور میتواند برای پاسخ به «تهدیدی قریبالوقوع» به حمله با نیروهای نظامی متوسل شود، اما از زمان آغاز حمله ۶۰ روز وقت دارد تا یا تأیید کنگره برای این حمله و ادامه آن را بگیرد یا ارتش را به خانه بازگرداند.