جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگویی پیرامون توافق اخیر با ایران، موضوع تغییر رژیم جمهوری اسلامی را رد کرد و گفت: «دونالد ترامپ هرگز نگفت که هدف اقدامات او به قدرت رساندن رضا پهلوی در ایران است.»
ونس شامگاه سهشنبه ۲۶ خرداد در ادامه گفت: «آنچه دونالد ترامپ گفت این بود که اگر مردم ایران به پا خاستهاند و مقابل حکومت خود ایستادهاند، خیلی هم خوب است، اما آنچه او میخواهد، اطمینان یافتن از فعالیتهای هستهای ایران است چه از طریق دیپلماتیک و چه از طریق جنگ که خب در نهایت راه دوم رخ داد.»
آقای ونس این اظهارات را در گفتوگوی ویدئویی با مگان کلی، مجری سرشناس آمریکایی، در شبکه رادیویی سیروس ایکسام بیان کرد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در آغاز حملات به ایران در پیامی خطاب به مردم ایران گفته بود: «وقت آزادی شما فرا رسیده است. وقتی کار ما تمام شد، حکومت خود را در دست بگیرید. این به عهده شما خواهد بود. این احتمالاً تنها فرصت شما برای چندین نسل خواهد بود.»
او پس از برقراری آتشبس، موضوع تغییر حکومت به عنوان هدف حملات را رد کرد. رئیسجمهور آمریکا روز سهشنبه ۲۶ خرداد در حاشیه نشست گروه هفت در فرانسه هم بار دیگر گفت به تغییر رژیم در ایران اعتقادی ندارد و سالها تغییر رژیمها را دیده و به باور او «این کارها جواب نمیدهد». او گفت چنین چیزی باید خودش رخ دهد.
این اظهارات در حالی است که شاهزاده رضا پهلوی، روز سهشنبه توافق اخیر ایران و آمریکا را «نتیجه معامله و سازش با یک رژیم جنایتکار» خواند و گفت: «توافق با رژیمی که تنها در دو روز، بیش از ۴۰ هزار معترض را به قتل رساند، نهتنها از نظر اخلاقی نادرست است، بلکه از منظر راهبردی نیز خطایی فاجعهبار خواهد بود.»
آقای پهلوی در گفتوگو با مجلهٔ «تایمز» همچنین گفت هر توافقی با جمهوری اسلامی در نهایت شکست خواهد خورد.
او در بخش دیگری از این گفتوگو، «تغییر رژیم» را تنها راهحل ممکن دانست و گفت جمهوری اسلامی بهدلیل ماهیت خود «ناسازگار با جهان آزاد» است و مدعی شد که «حملات آمریکا و اسرائیل از سوی بسیاری از ایرانیان بهعنوان اقدامی آزادیبخش تلقی شده است».
دلیل منتشر نشدن متن تفاهمنامه
جیدی ونس در اظهارات تازهاش دربارهٔ دلیل منتشر نشدن متن تفاهمنامهٔ اخیر گفت مقامها باید «این روند را به شکل درستی مرحلهبندی کنند».
او گفت: «برخی مسائل حساس دیپلماتیک در جریان است که ایرانیها، و نه فقط ایرانیها، بلکه برخی از میانجیهای ما، پاکستانیها و قطریها، از ما خواستهاند این روند را به شکل درستی پیش ببریم.»
او در عین حال افزود که «کاملاً متوجه» دلیل این محرمانگی نمیشود.
ونس ادامه داد: «حساسیتهایی در جهان عرب و مسلمان وجود دارد که ما تلاش میکنیم نسبت به آنها پاسخگو و ملاحظهگر باشیم.»
از زمان اعلام توافق ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و دستیابی به یک تفاهمنامه، متن آن از سوی دو طرف و میانجیها منتشر نشده است. با این همه رسانههای مختلف به نقل از منابع آگاه جزئیاتی از بندهای مختلف آن از جمله درباره مشوقهای اقتصادی به حکومت ایران را منتشر کردهاند.
این تفاهمنامه که بهصورت دیجیتالی امضا شده، قرار است روز جمعه ۲۹ خرداد در سوئیس با حضور مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا امضا شود.
کمک به بازگشت ایران به اقتصاد جهانی
جیدی ونس در اظهارات تازهاش گفت اگر ایران به تعهدات خود در چارچوب این توافق عمل کند، آمریکا آمادهٔ فراهم کردن زمینه برای بازگشت این کشور به صحنه اقتصاد جهانی است.
او تصریح کرد: «اگر آنها به این توافق پایبند بمانند، فکر میکنم این برای ایالات متحده بسیار بهتر خواهد بود و برای ایران نیز بسیار بهتر خواهد بود.»
ونس افزود: «اما اگر به توافق پایبند نمانند، تنگهها همچنان باز خواهند ماند، ما همچنان آسیب بسیار قابل توجهی به برنامه هستهای آنها وارد کردهایم و در نهایت، میتوانیم به زندگی خودمان به عنوان یک کشور ادامه دهیم.»
او تلویحاً گفت که اگر مذاکرات آینده با ایران به شکست بینجامد، ایالات متحده میتواند از این روند کنار بکشد و استدلال کرد که واشنگتن پس از اعلام تفاهم اخیر میان دو کشور، در موقعیت قدرتمندی قرار دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ساعتی قبل از این اظهارات گفته بود تفاهم با ایران وارد مرحله دوم شده است که بهگفتهٔ او، این مرحله آسانتر از مرحلهٔ قبلی است.
قرار است در مرحله دوم که ۶۰ روز طول میکشد، پرونده هستهای ایران و اورانیوم غنیشده موجود در ایران موضوع اصلی گفتوگوها باشد.