فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای آمریکایی مینهای کارگذاشتهشده توسط سپاه پاسداران را از خطوط بینالمللی کشتیرانی در تنگه هرمز پاکسازی کردهاند و طی ماههای اخیر به عبور نزدیک به هزار و ۵۰۰ کشتی تجاری حامل حدود ۷۵۰ میلیون بشکه نفت خام از این آبراه کمک کردهاند.
دریاسالار برد کوپر بامداد جمعه به وقت ایران با انتشار یک پیام ویدئویی در شبکه اجتماعی ایکس گفت «ارتش ایالات متحده به یک نقطهعطف بزرگ در تنگه هرمز دست یافته است».
او در این پیام همچنین گفت: «ما با موفقیت مینهای دریایی را در خطوط کشتیرانی بینالمللی تنگه که ماهها پیش توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کار گذاشته شده بود با استفاده از غواصان، نیروهای ویژه و پشتیبانی هوایی پاکسازی کردیم و این مسیرها اکنون باز هستند.»
فرمانده سنتکام تأکید کرد: «امروز مسیرهای بینالمللی کشتیرانی باز هستند و حرکت رو به جلو در حال شتاب گرفتن است.»
پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هم از پاکسازی تنگه هرمز از مینهای کار گذاشتهشده ایران در تنگه هرمز خبر داده بود. سپاه پاسداران اما با رد این اظهارات بارها تأکید کرده که تنگه هرمز همچنان مسدود است.
با این حال، رسانههایی از جمله اکسیوس و سیانان پیشتر از عبور نفتکشها از تنگه هرمز با حمایت نیروهای آمریکایی و خاموش بودن فرستندههای مکانیاب آنها گزارش دادهاند.
برد کوپر در پیام ویدئویی خود گفت نزدیک به ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکا طی چند ماه گذشته به عبور نزدیک به هزار و ۵۰۰ کشتی تجاری حامل حدود ۷۵۰ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز کمک کرده و از این ترددها حفاظت کردهاند.
فرمانده سنتکام همچنین به ادامه محاصره دریایی ایران اشاره کرد و گفت حکومت ایران از زمان ازسرگیری این محاصره در ۲۳ تیرماه هیچ نفتی از بنادر خود صادر نکرده و تنها عبور کشتیها با اهداف بشردوستانه مجاز بوده است.
او گفت حدود ۵۰ هزار نیروی نظامی حاضر در حوزه فرماندهی سنتکام، همزمان با اجرای محاصره، به حفاظت از جریان تجارت در تنگه هرمز ادامه خواهند داد.
برد کوپر همچنین گفت هزاران نیروی آمریکایی با استفاده از بیش از ۲۰ ناو جنگی و صدها هواپیما در اجرای محاصره دریایی ایران مشارکت دارند و از زمان ازسرگیری آن، ۷۵ کشتی را که قصد عبور از محاصره را داشتند بازگردانده و سه کشتی را که به دستورات توجه نکردند، از کار انداختهاند.
اظهارات فرمانده سنتکام درباره اثر محاصره دریایی بر صادرات و واردات ایران در حالی بیان میشود که شماری از مقامهای جمهوری اسلامی نیز در روزهای اخیر به پیامدهای آن اذعان کردهاند.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، تأیید کرده است که صادرات نفت ایران در حال حاضر در نتیجه محاصره دریایی آمریکا متوقف شده است؛ هرچند وزیر نفت دولت ایران روز پنجشنبه بدون ارائه جزئیات گفت «فروش نفت متوقف نشده و با وجود کاهش، فرآیند تحویل نفت به مشتریان در آبهای دور همچنان ادامه دارد».
بیشتر در این باره:
ترامپ: تنگه هرمز را تحت نظر داریم؛ همه مینها جمعآوری یا منفجر شدهاندمحمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور ایران هم شامگاه چهارشنبه همزمان با ادامهٔ انتشار گزارشها از صفهای طولانی مقابل برخی پمپبنزینها در تهران، تأیید کرد دولت جمهوری اسلامی بهدلیل محاصرهٔ دریایی آمریکا نمیتواند بنزین وارد کند.
پیشتر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، ۲۵ مرداد ضمن اذعان به تأثیر محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران گفته بود که راه ورود کالا به کشور بسته شده است.
با این همه، فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی روایت آمریکا از وضعیت تنگه هرمز را رد میکنند و میگویند نیروها و شناورهای نظامی آمریکا کنترل این آبراه را در اختیار ندارند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، روز چهارم شهریور بر «در اختیار» بودن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت «هیچ شناور نظامی دشمن داخل خلیجفارس حضور ندارد».
بهادعای او، «تمام شناورهای جنگی دشمن دستکم ۴۰۰ کیلومتر از تنگه هرمز فاصله گرفتهاند و از نظر نظامی و سرزمینی، هیچ شناوری بدون اجازه و مدیریت ایران قادر به عبور از این آبراه نیست.»
سخنگوی سپاه همچنین مدعی شد آبراهی که در نزدیکی عمان قرار دارد نیز «بهطور کامل تحت کنترل ماست».
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز با رد اظهارات دونالد ترامپ، بازگشایی تنگه هرمز را منوط به «عمل کردن آمریکا به همه تعهداتش» اعلام و تهدید کرد که شناورهای مینروب آمریکا در صورت ورود به منطقه «اهداف بسیار خوبی برای ما هستند».
تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل به یکی از کانونهای اصلی تنش تبدیل شده و تردد نفتکشها با مکانیاب روشن از این آبراه بهشدت کاهش یافته است.
بر اساس دادههای مقدماتی شرکت کپلر که رویترز روز جمعه منتشر کرد، روز پنجشنبه تنها هفت کشتی حامل کالا با فرستندههای مکانیاب روشن از تنگه هرمز عبور کردند، در حالی که شمار آنها در روز چهارشنبه ۱۷ کشتی و میانگین ۱۰روزه ۱۵ کشتی بوده است.
این آمار شامل کشتیهایی که فرستندههای خود را خاموش کردهاند نمیشود و به همین دلیل ممکن است شمار واقعی ترددها بیشتر باشد.
در روزهای اخیر قیمت جهانی نفت همزمان با انتشار گزارشهایی از ادامه عبور نفتکشها از تنگه هرمز و احتمال دستیابی ایران و عمان به چارچوبی برای افزایش تردد در این آبراه کاهش یافته است.