آیت‌الله وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعیان، در ۱۰۵سالگی درگذشت

آیت‌الله حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعیان و از چهره‌های حوزهٔ علمیهٔ قم که در مواردی مواضع انتقادی در مورد حکومت جمهوری اسلامی و علی خامنه‌ای داشت، در ۱۰۵سالگی درگذشت.

دفتر این مرجع تقلید روز سه‌شنبه ۲۶ آبان با انتشار اطلاعیه‌ای درگذشت او را تأیید کرد. وحید خراسانی در هفته‌های گذشته به دلیل بیماری بستری شده بود.

حسین وحید خراسانی متولد سال ۱۳۰۰ در نیشابور بود. او تحصیلات حوزوی خود را در مشهد آغاز کرد، در نجف از شاگردان آیت‌الله ابوالقاسم خویی بود و پس از بازگشت به ایران، دهه‌ها به تدریس فقه و اصول در حوزهٔ علمیهٔ قم پرداخت.

وحید خراسانی از مراجع سنتی شیعه به شمار می‌رفت و معمولاً از دخالت مستقیم در سیاست پرهیز می‌کرد، اما بارها از عملکرد جمهوری اسلامی و مقام‌های آن انتقاد کرده بود.

او در سال ۱۳۸۹، برخلاف شماری از مراجع تقلید قم، از دیدار با علی خامنه‌ای در جریان سفر رهبر جمهوری اسلامی به این شهر خودداری کرد.

این مرجع تقلید همچنین در اسفند همان سال، در یکی از جلسات درس خود از حکومت جمهوری اسلامی با عنوان «دستگاه فاسد» یاد کرد و مقام‌های آن را به مقام‌طلبی و مال‌اندوزی متهم کرد. او در پاسخ به درخواست شماری از اعضای جامعه مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم برای تعدیل این انتقادها نیز اعلام کرد که از گفته‌های خود عقب‌نشینی نمی‌کند.

از دیگر موارد اختلاف او با دیگر مراجع تقلید در قم موضوع مرجعیت علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، بود. در سال ۱۳۹۳، پس از رونمایی از کتابی با عنوان «فقیه اعلم» که خامنه‌ای را برتر از دیگر مراجع تقلید معرفی می‌کرد، وحید خراسانی در سخنانی، بدون نام بردن از او، از روند اعطای عناوین عالی روحانی و ادعای مرجعیت اعلم به‌تندی انتقاد کرد.

صادق آملی لاریجانی، رئیس پیشین قوهٔ قضائیه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، داماد اوست.

طی دهه‌های گذشته، وابستگی مالی و نهادی حوزه‌های علمیه و بخش بزرگی از روحانیت شیعه در ایران به حکومت و نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی گسترش یافته است.

تأمین شهریهٔ طلاب، خدمات رفاهی و درمانی و بودجهٔ نهادهای حوزوی از جمله ابزارهایی بوده که به گفتهٔ منتقدان، به افزایش نفوذ حکومت بر حوزه‌های علمیه و محدود شدن استقلال روحانیون انجامیده است.

وحید خراسانی همچنین پس از اعتراضات انتخاباتی سال ۱۳۸۸ با شماری از خانواده‌های زندانیان سیاسی دیدار کرده و از زندانی کردن منتقدان حکومت انتقاد کرده بود.

با وجود این مواضع، او از منتقدان ساختار سیاسی جمهوری اسلامی به شمار نمی‌رفت و در کنار پافشاری بر مناسک شیعی در ایران، انتقادهای گاه‌به‌گاهش عمدتاً متوجه عملکرد حکومت و مقام‌های آن بود.