یک موشک «نیو گلن» شرکت بلو اوریجین که بدون سرنشین بود، روز پنجشنبه هفتم خرداد در جریان یک آزمایش روی سکوی پرتابی در ایالت فلوریدا منفجر شد.
این رویداد ضربهای جدی به پروژه فضایی جف بزوس محسوب میشود، در حالی که این شرکت تلاش میکند فاصلهٔ خود را با اسپیسایکسِ ایلان ماسک، که در آستانه عرضهٔ اولیه سهام است، کاهش دهد.
ویدئویی که توسط «ناسااسپیسفلایت» منتشر شد، که پرتابها از فلوریدا را بهصورت زنده پخش میکند، نشان داد که موشک عظیم نیو گلن حدود ساعت ۹ شب به وقت شرق آمریکا (یک بامداد جمعه به وقت گرینویچ) روی سکو روشن میشود و سپس به یک گلوله آتش عظیم تبدیل میشود که شعلهها و دود غلیظ را به ارتفاع بالا میفرستد.
بلو اوریجین در حال آمادهسازی این موشک برای چهارمین پرتاب خود بود. این پرتاب قرار بود ۴۸ ماهواره «آمازون لئو» را به مدار پایین زمین ببرد، در چارچوب تلاش برای ایجاد یک شبکهٔ اینترنت ماهوارهای در رقابت با استارلینک ماسک.
به گفتهٔ یک منبع آگاه که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، این ماهوارهها در زمان حادثه روی موشک نصب نشده بودند.
این انفجار تازهترین شکست در مسیر طولانی و پرتاخیر پروژهٔ نیو گلن است؛ موشکی که قرار است نقش کلیدی در انتقال فرودگرهای ماه و محمولهها در برنامه آرتمیس ناسا ایفا کند.
این حادثه تنها دو روز پس از آن رخ داد که ناسا قراردادی ۱۸۸ میلیون دلاری برای فرود مریخنوردها روی سطح ماه با بلو اوریجین امضا کرد، و کمتر از یک هفته پس از آنکه اسپیسایکس، که از نظر توسعه چند سال جلوتر است، یک آزمایش نسبتاً موفق از موشک نسل بعدی «استارشیپ» انجام داد.
بلو اوریجین تأیید کرد در جریان یک آزمایش «هات فایر» که در آن موتور موشک روی سکو روشن میشود، با یک «ناهنجاری» مواجه شده است.
جف بزوس در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت: «روز بسیار سختی بود، اما هرچه نیاز به بازسازی داشته باشد را بازسازی میکنیم و دوباره به پرواز برمیگردیم. ارزشش را دارد».
او افزود هنوز برای مشخص شدن علت اصلی حادثه زود است.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، گفت این سازمان با بلو اوریجین برای حمایت از تحقیقات درباره این حادثه همکاری خواهد کرد.
او در شبکهٔ ایکس نوشت: «پرواز فضایی بیرحم است و توسعه توان پرتاب سنگین جدید فوقالعاده دشوار است».
آیزاکمن افزود ناسا درباره هرگونه تأثیر این حادثه بر برنامههای آرتمیس و پایگاه ماه اطلاعرسانی خواهد کرد.
ایلان ماسک هم در واکنش به ویدئوی انفجار بلو اوریجین در ایکس نوشت: «بسیار تأسفبار. موشکسازی کار سختی است».
بلو اوریجین طی حدود یک دهه و با صرف میلیاردها دلار، موشک نیو گلن را توسعه داده است؛ موشکی به ارتفاع ۲۹ طبقه با مرحله اول قابلبازیابی که قرار است با خانواده فالکون اسپیسایکس و استارشیپ قدرتمندتر آن رقابت کند.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا اعلام کرد از این حادثه آگاه است، اما افزود که این موضوع خارج از حوزه اختیارات آن بوده و تأثیری بر ترافیک هوایی منطقه نداشته است.
تصاویر ترکیبی از لحظهٔ انفجار موشک نیو گلن روی یک سکوی پرتاب در ایستگاه فضایی کیپ کاناورال فلوریدا
رقابت بلو اوریجین با اسپیسایکس
در رقابت تازه میان شرکتهای تحت هدایت میلیاردرها، اسپیسایکسِ ماسک و بلو اوریجینِ بزوس برای بازگرداندن انسان به ماه پیش از مأموریت سرنشیندار برنامهریزیشده چین در سال ۲۰۳۰ با هم رقابت میکنند و در حال طراحی فرودگرهای ماه برای ناسا هستند.
اسپیسایکس که اوایل همین ماه برنامههای عرضه اولیه سهام خود را اعلام کرده و در مسیر تبدیل شدن به نخستین عرضه عمومی تریلیون دلاری در بازار آمریکا قرار دارد، خود نیز با شکستهایی مواجه بوده است. فضاپیمای عظیم استارشیپ این شرکت در تگزاس ژوئن سال گذشته، و در جریان آمادهسازی برای یک پرواز آزمایشی، در انفجاری مشابه به یک گلوله آتش تبدیل شد.
با این حال، اسپیسایکس هفته گذشته در دوازدهمین پرواز آزمایشی نمونه استارشیپ تا حدی موفق بود؛ جایی که مجموعهای از ماهوارههای آزمایشی را مستقر کرد و فرود کنترلشدهای در اقیانوس هند انجام داد. اما این شرکت نتوانست فرود کنترلشده بوستر «سوپر هوی» را محقق کند و این بوستر در خلیج مکزیک سقوط کرد.