کارل دایسروث، دانشمند آمریکایی، و پیتر هگمان و گئورگ ناگل، دانشمندان آلمانی، روز دوشنبه ۱۳ مهر به دلیل کشفیات خود درباره نور و «اپتوژنتیک» که به درک بهتر نحوه عملکرد مغز کمک کرده، برنده «جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶» شدند.
مجمع نوبل دانشگاه پزشکی مؤسسه کارولینسکای سوئد اعلام کرد دایسروث ۵۴ ساله، هگمان ۷۱ ساله و ناگل ۷۳ ساله به دلیل «کشفیات مربوط به کانالهای یونی فعالشونده با نور و اپتوژنتیک» برای دریافت این جایزه انتخاب شدهاند.
توماس پرلمان، دبیرکل مجمع نوبل در مؤسسه کارولینسکا، گفت اپتوژنتیک «این امکان را فراهم میکند تا بتوان فعالیت تکتک یاختههای عصبی در مغز زنده را روشن یا خاموش کرد».
پرلمان افزود: «این روش اکنون در آزمایشگاههای سراسر جهان برای کشف اسرار مغز مورد استفاده قرار میگیرد.»
در آزمایشهای بالینی، پژوهشگران با وارد کردن یک پروتئین حساس به نور به شبکیه چشم، در تلاشاند بینایی افرادی را که بر اثر بیماری «رتینیت پیگمنتوزا» (شبکیهآماس رنگیزهای) نابینا شدهاند، بازگردانند.
پژوهشگران همچنین امیدوارند اپتوژنتیک بتواند کاشت حلزون گوش را بهبود دهد و در مقایسه با دستگاههای الکتریکی کنونی، امکان تحریک دقیقتر عصب شنوایی را فراهم کند.
بر اساس سنت جایزه نوبل، جایزه فیزیولوژی یا پزشکی آغازگر اعلام سالانه جوایز نوبل است و طی روزهای آینده برندگان جوایز فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد نیز معرفی خواهند شد.
دایسروث، هگمان و ناگل جایزه نقدی ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را میان خود تقسیم خواهند کرد.