پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به متحدان و شرکای واشینگتن در جنوب شرق آسیا اطمینان داد که ایالات متحده همچنان به تعهدات امنیتی خود در منطقهٔ هند و اقیانوس آرام پایبند است.
هگست روز چهارشنبه ششم آبان در نشست وزیران دفاع کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، آسهآن، در فیلیپین گفت واشینگتن از منافع خود و متحدانش دفاع خواهد کرد و برای تقویت همکاریهای نظامی، از جمله برگزاری رزمایشهای مشترک و گسترش همکاری میان نیروهای دریایی، تلاش میکند.
او تأکید کرد: «ما از منافع خود و منافع متحدان و شرکایمان دفاع خواهیم کرد. این دقیقاً همان صلح از طریق قدرت است.»
وزیر دفاع آمریکا رویکرد واشینگتن را «قدرتمند، آرام و روشن» توصیف کرد و گفت این رویکرد باید بهاندازهای قدرتمند باشد که از «زورگویی و تجاوز» جلوگیری کند، بهاندازهای آرام باشد که مانع تشدید غیرضروری تنشها شود و بهاندازهای روشن باشد که متحدان و رقبای بالقوه از موضع آمریکا آگاه باشند.
هگست همچنین پیشنهاد کرد آمریکا و آسهآن چارچوب تازهای برای همکاریهای دفاعی تدوین کنند که روابط دو طرف را در سالهای آینده هدایت کند.
او گفت گسترش هماهنگی عملیاتی نیروهای نظامی، افزایش توانایی نظارت بر تحرکات دریایی و همکاری نزدیکتر نیروهای دریایی دو طرف، صرفاً اقدامات نمادین نیستند، بلکه نشانهٔ همکاری واقعی میان شرکای امنیتی به شمار میروند.
اظهارات هگست در شرایطی مطرح میشود که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، علاوه بر فشار بر منابع و آمادگی نظامی ایالات متحده، نگرانی متحدان آسیایی واشینگتن را دربارهٔ توانایی این کشور برای حفظ تمرکز بر منطقهٔ هند و اقیانوس آرام افزایش داده است.
جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند سال گذشته آغاز شد، بازارهای جهانی نفت و مسیرهای حملونقل دریایی را مختل کرده و اقتصاد کشورهای جنوب شرق آسیا را که به واردات انرژی وابستگی زیادی دارند، تحت فشار قرار داده است.
همزمان، افزایش تنشها میان چین و فیلیپین بر سر مناطق مورد مناقشه در دریای جنوبی چین، اهمیت تعهدات امنیتی آمریکا را برای متحدانش در منطقه بیشتر کرده است.
واشینگتن و مانیل پیمان دفاعی مشترک دارند و فیلیپین در سالهای اخیر بارها با نیروهای چینی در آبهای مورد مناقشه روبهرو شده است.
چین تقریباً بر تمام دریای جنوبی چین ادعای حاکمیت دارد، اما کشورهای دیگری از جمله فیلیپین، ویتنام و مالزی نیز مدعی مالکیت بخشهایی از این پهنهٔ آبی هستند.
چند روز پیش از آغاز نشست وزیران دفاع آسهآن، ارتش فیلیپین اعلام کرد تحرکات ناوگروه هواپیمابر «لیائونینگ» چین را هنگام عبور از آبهای نزدیک جنوب این کشور زیر نظر گرفته است.
گرگ پولینگ، مدیر ابتکار شفافیت دریایی آسیا، میگوید نشست کنونی فرصتی برای هگست فراهم کرده است تا به نگرانیهای کشورهای منطقه دربارهٔ چین، مناقشات دریای جنوبی چین و پایبندی آمریکا به تعهدات دفاعی خود پاسخ دهد.
بیشتر در این باره:
روبیو: بحران ایران و جنگ اوکراین باعث تضعیف تعهد آمریکا به جنوب شرق آسیا نمیشوداین نخستین بار نیست که دولت دونالد ترامپ در جریان جنگ با ایران تلاش میکند دربارهٔ تداوم حضور و تعهدات خود در آسیا به کشورهای منطقه اطمینان دهد.
مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، نیز دوم مرداد امسال در جریان سفر به جنوب شرق آسیا تأکید کرده بود که بحران ایران و جنگ روسیه علیه اوکراین از تعهدات واشینگتن در این منطقه نخواهد کاست.
روبیو گفته بود آمریکا از ظرفیت لازم برای حضور همزمان در اروپا، خاورمیانه و آسیا برخوردار است و میتواند تعهدات دیپلماتیک، نظامی و اقتصادی خود را در هر سه منطقه حفظ کند.
با این حال، نگرانی کشورهای عضو آسهآن تنها به توان نظامی آمریکا محدود نمیشود.
اختلال در کشتیرانی خلیج فارس و تنگه هرمز، افزایش هزینهٔ واردات سوخت و بالا رفتن قیمت حملونقل و بیمه، از پیامدهای جنگ ایران برای اقتصادهای این منطقه بوده است.
در چنین شرایطی، دولتهای جنوب شرق آسیا از یک سو خواهان حفظ حضور امنیتی آمریکا برای مقابله با فشارهای چین هستند و از سوی دیگر، نگران پیامدهای اقتصادی ادامهٔ جنگ در خاورمیانهاند.
نشست دو روزهٔ وزیران دفاع آسهآن و شرکای این اتحادیه در شهر سبوی فیلیپین تا پنجشنبه ادامه خواهد داشت. در این نشست علاوه بر آمریکا، نمایندگانی از چین، روسیه، ژاپن، هند، استرالیا و چند کشور دیگر نیز حضور دارند.
تحلیلگران انتظار دارند گفتوگوهای این نشست به گسترش برخی همکاریهای عملی در زمینهٔ امنیت دریایی و مقابله با تهدیدهای منطقهای منجر شود، اما دستیابی به توافقی راهبردی دربارهٔ اختلافات دریای جنوبی چین همچنان دشوار ارزیابی میشود.