نشست هماهنگی آمریکا و ۴۰ کشور برای اجرای مجدد قطعنامه‌های شورای امنیت علیه ایران

تصویری از تأسیسات غنی‌سازی اتمی نیروگاه هسته‌ای نطنز، پیش از بمباران آمریکا

وزارت خارجۀ آمریکا از برگزاری نشستی در شهر پراگ پایتخت جمهوری چک همراه با ۴۰ کشور دیگر برای پیشبرد اجرای قطعنامه‌های دوباره به جریان‌افتادۀ شورای امنیت سازمان ملل علیه حکومت ایران خبر داد.

وزارت خارجه در بیانیه‌ای که سه‌شنبه هفتم بهمن منتشر شد، اعلام کرد این نشست هفتۀ گذشته برگزار شده و شرکت‌کنندگان دربارۀ طیف کامل مسائل مرتبط با اجرای تعهدات کشورهای عضو سازمان ملل در این زمینه گفت‌وگو کردند.

بر اساس این گزارش، این نشست فرصتی فراهم کرد تا از چندین کشور حاضر تعهداتی اخذ شود؛ کشورهایی که قصد دارند برای به حداکثر رساندن اثر تحریم‌ها علیه حکومت ایران، کمک‌های فنی امنیتی خاص از ایالات متحده دریافت کنند.

بر اساس این گزارش، در این سمپوزیوم، دربارهٔ تهدیدهای ناشی از فعالیت‌های هسته‌ای، موشک‌های بالستیک و تسلیحات متعارف حکومت ایران هم گفت‌و‌گوهایی انجام شد و شرکت‌کنندگان بر اهمیت به‌کارگیری همهٔ تدابیر و توانمندی‌های ملی مرتبط برای اجرای قاطع‌تر مفاد مندرج در قطعنامه‌های احیاشده تأکید کردند.

وزارت خارجۀ آمریکا تأکید کرده با توجه به تداوم تهدیدهای حکومت ایران و سرکوب خشونت‌بار مردم، ایالات متحده و شرکایش ضرورت فوری اجرای فراگیر قطعنامه‌های شورای امنیت و اقدامات محدودکنندهٔ مرتبط با فعالیت‌های تهدیدآمیز ایران را به رسمیت می‌شناسند.

بیشتر در این باره: گروسی: مناقشات هسته‌ای با ایران نمی‌تواند تا ابد ادامه داشته باشد

تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران که بر اساس توافق «برجام» به حالت تعلیق درآمده بود، در پی «عدم پایبندی بنیادین» و مداوم حکومت ایران به تعهدات هسته‌ای خود، پس از یک دهه بامداد ششم مهر ۱۴۰۴ به وقت تهران به شکل خودکار بازگشتند.

این تحریم‌های بین‌المللی بر اساس قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت در سال ۲۰۱۵ تعلیق شده بودند. اما یک ماه پس از آن که سه کشور اروپایی عضو «برجام» سازوکار بازگشت خودکار موسوم به «مکانیسم ماشه» را آغاز کردند، بار دیگر اعمال شدند.

این قطعنامه‌ها شامل مقرراتی است که جمهوری اسلامی را ملزم به تعلیق فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی اورانیوم، آب سنگین و بازفرآوری می‌کند و استفاده ایران از فناوری موشک‌های بالستیک را ممنوع می‌سازد.

این قطعنامه‌ها در عین حال واردات و صادرات تسلیحات ایران را ممنوع می‌کند؛ ممنوعیت‌های سفر و مسدودسازی دارایی‌های جهانی افراد فهرست‌شده را دوباره اعمال می‌کند؛ و توقیف محموله‌های ممنوعه‌ای را که به ایران یا از ایران منتقل می‌شوند، مجاز می‌داند.

روسیه و چین روز نیز چهارم مهر با ارائه قطعنامه‌ای به شورای امنیت تلاش کردند اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران را به مدت شش ماه معلق کنند، اما ۹ رأی منفی این شورا مانع از این اتفاق شد.

بیشتر در این باره: کمالوندی: صلاح نیست دربارهٔ میزان آسیب به سایت‌های هسته‌ای اطلاعات بدهیم

از روز ششم شهریور که فرانسه، بریتانیا و آلمان سازوکار ماشه را کلید زدند، آن‌ها بارها از ایران خواسته‌اند تا دسترسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای‌اش را از سرگیرد، مذاکره با آمریکا را دوباره آغاز کند و دربارهٔ ذخیرهٔ اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی خود شفاف‌سازی کند.

ایران در پی جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل که با حملات آمریکا به سه مرکز هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان همراه بود، همکاری با آژانس را به حالت تعلیق درآورد. اما در شهریورماه در قاهره به توافقی با مدیرکل این نهاد رسید تا بازرسی‌ها تجدید شود.

اما پس از فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت خودکار تحریم‌ها، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ۲۸ مهرماه اعلام کرد با فعال‌ شدن مکانیسم ماشه، توافق قاهره میان ایران و آژانس انرژی اتمی «عملاً کان‌لم‌یکن» شده است.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشتم بهمن ۱۴۰۴ گفت که بن‌بست بر سر بررسی ذخایر اورانیوم غنی‌شده با ظرفیت بالا و بازرسی از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده‌ ایران، نمی‌تواند «تا ابد» ادامه داشته باشد.

به گزارش رویترز، آقای گروسی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، گفت: «ایران هنوز گزارش ویژه‌اش در این زمینه را به آژانس نداده است. این وضعیت نمی‌تواند تا ابد ادامه پیدا کند.»

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده که همه ۱۳ تأسیسات هسته‌ای اعلام‌شدۀ ایران که بمباران نشده‌اند را بازرسی کرده است، اما تاکنون نتوانسته هیچ‌کدام از سه سایت کلیدی نطنز، فردو یا اصفهان که در تابستان توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شدند را بازرسی کند.

این در حالی است که بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در واکنش به اظهارات تازۀ گروسی دربارهٔ لزوم دسترسی بازرسان به سایت‌های هسته‌ای آسیب‌دیده گفت که «به لحاظ امنیتی صلاح نیست الان به دشمن اطلاعات دهیم که چقدر مواد هسته‌ای‌ و سایت‌ها آسیب دیده است.»

پوشش زنده ترامپ: ناوگان زیبای دیگری به سوی ایران در حرکت است؛ عراقچی: تماسی با ویتکاف نداشته‌ام