جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا توافق کردند که برای نظارت سیاسی بر روند مذاکرات طرفین، یک «کمیته عالی» تشکیل شود.
قطر و پاکستان که میانجی مذاکرات تهران و واشینگتن هستند، روز دوشنبه اول تیرماه این خبر را اعلام کردند.
در بیانیهٔ مشترک این دو کشور آمده است: «مذاکرهکنندگان ارشد بهطور منظم به این کمیته گزارش خواهند داد و گروههای کاری مسئول موضوعات هستهای، تحریمها و نیز گروه نظارت و حلوفصل اختلافات را هدایت خواهند کرد تا اجرای مؤثر تفاهمنامه و دیگر مسائل تضمین شود».
بر اساس این گزارش، کمیته عالی در عین حال، «بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز به توافق رسیده است؛ نقشهای که زمینه را برای آغاز فوری گفتوگوهای فنی بیشتر فراهم میکند».
میانجیها میگویند ایران و ایالات متحده همچنین توافق کردهاند که خطوط ارتباطی مستقیمی برای باز نگه داشتن تنگه راهبردی هرمز و پایان دادن به درگیریها در لبنان ایجاد کنند.
به گفتهٔ آنها، یک کانال ارتباطی برای «جلوگیری از بروز حوادث و سوءتفاهم» در تنگهٔ هرمز و یک «هستهٔ رفع تنش» میان طرفهای مذاکره و مقامهای لبنانی تشکیل شده که هدف آن جلوگیری از شعلهور شدن دوباره درگیریها در لبنان است.
این توافق پس از نخستین دور مذاکرات دو کشور در سوئیس برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه حاصل شد.
هیئتهای مذاکرهکننده به ریاست جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز ۳۱ خرداد گفتوگوها را آغاز کردند؛ مذاکراتی که بخشی از دوره دوماههٔ مذاکره پیشبینیشده در توافق مقدماتی هفته گذشته است.
آنطور که پاکستان و قطر اعلام کردند این مذاکرات در «فضایی مثبت و سازنده» برگزار شده است. آنها افزودند: «پیشرفتهای امیدوارکنندهای حاصل شده است، از جمله ایجاد سازوکاری برای ادامه گفتوگوهای فنی».
بر اساس این بیانیه، مذاکرات فنی در ادامه هفته جاری در اقامتگاه بورگناشتوک سوئیس ادامه خواهد یافت.
ادامهٔ مذاکرات فنی در سوئیس
ساعاتی بعد از این بیانیه، گزارشهای دیگری از سوئیس تأیید میکند که مذاکرات فنی ایران و ایالات متحده، به ریاست کاظم غریب آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، کماکان ادامه دارد.
با این حال تیم اصلی مذاکرهکننده ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، سوئیس را به مقصد تهران ترک کرد.
نخستین دور مذاکرات میان مقامهای ارشد آمریکا و ایران در اقامتگاه بورگناشتوک سوئیس بامداد دوشنبه پس از یک روز گفتوگو به پایان رسید.
این مذاکرات در حالی برگزار شد که ایران از بسته شدن دوباره تنگهٔ هرمز خبر داده بود و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز تهدید کرده بود در صورت شکست دیپلماسی، حملات به ایران را از سر خواهد گرفت.
بهدنبال این مذاکرات، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز در پیامی اعلام کرد که ایران موفق به دریافت مجوزهای لازم برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده و یک برنامه بازسازی و توسعه برای ایران آغاز شده است.
هنوز جزئیات بیشتری از آنچه طرفین بهطور سرفصلی میگویند بر آن توافق کردهاند، منتشر نشده است.
در پی انتشار بیانیه مشترک، بهای نفت برنت بیش از یک دلار کاهش یافت و به ۷۹ دلار و ۴۴ سنت در هر بشکه رسید.
با این حال پس از حضور هئیتهای دوطرف در سوئیس، روایتهای ایران و آمریکا از روند مذاکرات متفاوت بود. خبرگزاری تسنیم گزارش داد که هیئت ایرانی پس از انتشار تهدیدهای ترامپ به اتاق مذاکرات بازنگشت و گفتوگوها از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی ادامه یافت. در مقابل، یک دیپلمات آمریکایی به رویترز گفت هیئت ایرانی مذاکرات را ترک نکرده و گفتوگوها تا بامداد ادامه داشته است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، که ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده داشت، گفت در مذاکرات درباره تنگه هرمز، لبنان، مسائل هستهای و اجرای مفاد تفاهمنامه گفتوگو شده و در کاهش تنشها در لبنان نیز پیشرفتهایی حاصل شده است.