روند کاهش ارزش پول ملی ایران روز شنبه ۱۱ مهر ادامه یافت و بهای دلار آمریکا در بازار آزاد برای نخستین بار از مرز ۲۷۰ هزار تومان عبور کرد.
مهدی دارابی، دستیار رئیس کل بانک مرکزی در امور ارزی، شامگاه شنبه در تلویزیون رسمی ایران افزایش اخیر نرخ ارز را «موقتی» خواند و گفت اگر اثر تورم در نظر گرفته شود، نرخ واقعی ارز اکنون در همان محدوده‌ای قرار دارد که در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ قرار داشت.
او با اشاره به این‌که نرخ دلار در اوج نوسانات سال ۱۳۹۷ به حدود ۱۸ تا ۱۹ هزار تومان رسیده بود، گفت با فروکش کردن به‌گفتهٔ او «هیجانات و التهابات» بازار، نرخ ارز در آن مقطع کاهش قابل‌توجهی پیدا کرد.
این مقام بانک مرکزی توضیح بیشتری دربارهٔ این شیوهٔ محاسبه و مقایسه نداد، اما در عین حال افزود بخشی از افزایش اخیر نرخ ارز ناشی از «تقاضای احتیاطی، سفته‌بازی، تأخیر در ورود کالا و تأخیر در بازگشت ارز صادراتی» است و گفت این عوامل باعث شده‌اند رشد نرخ ارز از تورم پیشی بگیرد.
دستیار رئیس کل بانک مرکزی در بخش دیگری از سخنانش مقام‌های آمریکایی را به «سیگنال‌فروشی» درباره اقتصاد ایران متهم کرد و گفت اظهارات مقام‌های دولت آمریکا دربارهٔ احتمال فروپاشی اقتصاد ایران با هدف تأثیرگذاری بر بازار و نرخ ارز مطرح می‌شود.
او در نهایت افزایش کنونی نرخ ارز را «موقتی» توصیف کرد.
روز گذشته نیز بانک مرکزی در بیانیه‌ای با یادآوری دوره‌های مربوط به سال ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ اعلام کرد «سطح فعلی نرخ ارز با متغیرهای بنیادی اقتصاد همخوانی کامل ندارد».
معصومه طاهرخانی، تحلیلگر اقتصادی مقیم لندن، دربارهٔ روند کاهش ارزش ریال به رادیو فردا گفت واکنش بانک مرکزی به وضعیت بازار ارز «صرفاً دفاعیه و برای رفع مسئولیت» است.
Your browser doesn’t support HTML5
پشت پردهٔ صعود نرخ ارز در ایران، در گفت‌‌وگو با معصومه طاهرخانی
بر اساس نرخ‌های بازار آزاد، قیمت فروش دلار در جریان معاملات روز شنبه تا حدود ۲۷۱ هزار تومان بالا رفت و در پایان روز در محدوده ۲۶۹ هزار تومان قرار گرفت. یورو نیز در مقاطعی از روز از ۳۰۵ هزار تومان عبور کرد.
این در حالی است که قیمت دلار روز پنج‌شنبه در بازار آزاد ایران حدود ۲۵۸ هزار تومان معامله شد؛ بنابراین بهای آن تنها در فاصله دو روز بیش از ۱۳ هزار تومان، معادل حدود پنج درصد، افزایش یافت.
ارزش پول ملی ایران از ۲۳ تیرماه که ارتش آمریکا محاصرهٔ دریایی علیه بنادر جنوبی ایران را به اجرا درآورد، تاکنون بیش از ۳۱ درصد کاهش یافته است. قیمت دلار در آن زمان حدود ۱۸۶ هزار تومان بود.
خبرگزاری‌های بین‌المللی نیز با بازتاب سقوط بیشتر ارزش ریال در روز شنبه، نوشتند که پول ملی ایران طی یک سال گذشته بیش از نیمی از ارزش خود را از دست داده است.
همزمان تازه‌ترین آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد تورم سالانه در شهریور به ۷۳.۶ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به نزدیک ۹۰ درصد رسیده است. شاخص قیمت مصرف‌کننده نیز تنها در شهریور نسبت به ماه قبل ۴.۲ درصد افزایش یافته است.
دارابی پیشتر نیز گفته بود بانک مرکزی در تلاش است برای آن‌چه «تقاضای احتیاطی» مردم برای ارز می‌خواند، ابزارهای جایگزین ایجاد کند تا این تقاضا به بازار غیررسمی منتقل نشود. او همچنین از تسهیل بازگشت ارز صادراتی و استفادهٔ بیشتر از درآمدهای صادرات غیرنفتی برای تأمین نیازهای ارزی سخن گفته بود.
افزایش قیمت ارزهای خارجی در حالی ادامه دارد که بانک مرکزی جمهوری اسلامی روز چهارشنبهٔ گذشته از برنامه‌ریزی برای عرضهٔ دو میلیارد دلار اسکناس به بازار خبر داده بود.
تلویزیون دولتی ایران روز شنبه اعلام کرد بانک‌های دولتی فروش این میزان ارز را آغاز کرده‌اند.
قوه قضاییه نیز همزمان برخورد با کانال‌ها و صفحاتی را که آنها را عامل «قیمت‌گذاری کاذب ارز» می‌خواند، تشدید کرده است. دادستانی تهران گفته بود بخشی از نوسانات اخیر بازار ارز تحت تأثیر فعالیت برخی عوامل میدانی و صفحات و کانال‌های مجازی است.
اقتصاد ایران همزمان زیر فشار جنگ با آمریکا، تحریم‌ها و محدودیت‌های فزاینده بر تجارت خارجی ناشی از محاصرهٔ دریایی قرار دارد. کاهش درآمدهای ارزی و افزایش نااطمینانی نیز تقاضا برای دلار، دیگر ارزهای خارجی و طلا را افزایش داده است.