ساعاتی پس از آنکه دونالد ترامپ گفت مقامات جمهوری اسلامی برای توافق «بیش از حد تعلل کردند و حالا باید بهای آن را بپردازند»، ارتش آمریکا به اهدافی در نقاط گوناگون ایران حمله کرد.
رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه، ۲۰ خرداد، در گفتوگو با خبرنگاران گفت که آمریکا بهدلیل سرنگونی بالگرد آپاچی ارتش ایالات متحده توسط جمهوری اسلامی، به ایران حمله میکند و «حق» دارد که این کار را انجام دهد.
او در عین حال گفت اگر جمهوری اسلامی از پذیرفتن شروط ایالات متحده برای پایان جنگ خودداری کند، پنجشنبه شب هم «بهشدت بمبارانشان خواهیم کرد».
حملات چهارشنبهشب و بامداد پنجشنبه به ایران در شرایطی انجام شد که دو کشور سهشنبهشب و بامداد چهارشنبه نیز حملات متقابلی علیه یکدیگر انجام داده بودند.
بهدنبال سرنگونی یک بالگرد نظامی آمریکا در تنگه هرمز، تنشها میان ایران و آمریکا بار دیگر افزایش یافته و ایلات متحده بامداد چهارشنبه به منطقی در سواحل جنوبی ایران حمله کرد. تهران نیز در پاسخ به نقاطی در کشورهای بحرین، کویت و اردن موشک زد.
با این حال وقتی ترامپ بهطور رسمی اعلام کرد که علت سقوط این بالگرد، شلیک نیروهای ایرانی بوده، این حملات دوباره تکرار شد.
برخی گزارشهای رسانهای حاکی بود که علاوه بر موضوع سقوط بالگرد آپاچی، ترامپ از طولانیشدن پاسخ جمهوری اسلامی به آمریکا و توافق با این کشور، ناراضی است.
او با اشاره به مذاکرات با ایران، به خبرنگاران گفت: «ما بسیار به توافق نزدیک شده بودیم، اما ایرانیها مدام وقتکشی میکنند و تصور میکنند میتوانند ما را فریب دهند.»
اعلام رسمی آغاز و پایان دور تازه حملات توسط سنتکام
فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح ایالات متحده، سنتکام، بامداد پنجشنبه با انتشار بیانیهای در شبکۀ ایکس از آغاز دور جدیدی از حملات خود به ایران خبر داد.
در این پیام آمده بود که این نیروها از ساعت ۱۷:۱۵ به وقت شرق آمریکا ( ۴۵ دقیقه بامداد پنجشنبه به وقت ایران) «به دستور فرمانده کل نیروهای مسلح [دونالد ترامپ]، حملات «تدافعی» خود را علیه چندین هدف در ایران آغاز کردهاند».
در ادامۀ این پیام تأکید شدکه این حملات، در پاسخ به «اقدامات خصمانه مداوم و بیدلیل ایران» انجام میشود.
سنتکام ساعاتی بعد باز هم با انتشار بیانیهای از تکمیل دور تازۀ حملات «تدافعی» علیه چندین هدف در ایران به دستور ترامپ خبر داد.
در این بیانیه آمده بود که نیروهای سنتکام، «حملاتی را علیه امکانات نظارتی، سامانههای ارتباطی و مقرهای پدافند هوایی نیروهای مسلح ایران در گوشه و کنار این کشور انجام دادهاند. بر این اساس، تفنگداران دریایی، نیروی هوایی و نیروی دریایی آمریکا تسلیحات با دقت بالا را به اهداف ایرانی، که تهدیدی برای نیروهای آمریکایی و کشتیهای تجاری بینالمللی عبوری از آبهای منطقه محسوب میشدند، شلیک کردند».
این بیانیه در ادامه بار دیگر تأکید کرده بود که این حملات، پاسخی به اقدامات خصمانۀ «مداوم و بیدلیل» ایران بوده و نیروهای ایالات متحده، همچنان هشیار، مرگبار و آماده باقی میمانند.
فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، در عین حال با انتشار دو پیام کوتاه در شبکۀ ایکس، دو ادعای تازۀ ایران را نیز رد کرد.
این نهاد نظامی با اشاره به ادعای نیروی دریایی سپاه پاسداران، مبنی بر «بستهشدن کامل تنگۀ هرمز»، آن را تکذیب و تأکید کرد که کشتیهای تجاری در حال عبور از این آبراه هستند.
سنتکام در پیامی دیگر، ادعای حکومت ایران دربارۀ هدف قرار گرفتن یک ناو آمریکایی را هم رد کرد و نوشت که همۀ ناوگان ایالات متحده در منطقه در سلامت کامل هستند.
پیش از صدور این بیانیه، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء مدعی شده بود تنگه هرمز به روی عبور همۀ شناورها بسته است و هر شناوری که برای عبور از این آبراه تلاش کند، هدف قرار خواهد گرفت.
همزمان رسانههای داخلی ایران به نقل از نیروی دریایی سپاه پاسداران، از «هدف قرار گرفتن دو کشتی» که قصد عبور از تنگۀ هرمز را داشته اند، خبر دادند. این رسانهها به ماهیت و ملیت این شناورها اشارهای نکرده بودند.
فعالشدن پدافند هوایی در بخشهایی از ایران از جمله تهران
شامگاه چهارشنبه، خبرگزاری مهر گزارش کرده بود که پدافند هوایی در غرب تهران و بخشهایی از استان فارس از جمله در شهر مُهر فعال شده است.
در همین حال برخی رسانههای داخلی هم از شنیدهشدن صداهایی بلند از سمت جزیره کیش خبر داده بودند. خبرگزاری مهر همچنین از شنیدهشدن صدای انفجار در بندر سیریک واقع در جنوب میناب و در کرانۀ تنگۀ هرمز خبر و شنیدهشدن صدای انفجار در میناب خبر داد.
از سوی دیگر خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران گفت در کیش و قشم هیچ انفجاری رخ نداده و صداهایی که از آنجا شنیده میشود، «مربوط به درگیریها در خلیج فارس» است. در همین حال گزارشهای خبرگزاریها حاکی از شنیدهشدن صدای فعالیت پدافند هوایی در بندرعباس و بندر عسلویه و بندر کرگان خبر دادند.
از نقاط هدف حمله در ایران در بامداد پنجشنبه هنوز گزارشهای رسمی منتشر نشده، اما بر پایه گزارشهای پراکندهٔ رسانههای ایران، صدای انفجار در نقاط متعدد و بخشهای گستردهای از کشور شنیده شد.
سیریک، بندرعباس، قشم و جزیره خارک، صدای انفجار در شهرهای مختلف نزدیک به تهران، از جمله آبیک، قرچک، میناب، نظرآباد و کرج هم شنیده شد.
در دیگر نقاط ایران نیز گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار منتشر شده است. در شهر شیراز، مرکز استان فارس، نیز صدای انفجار شنیده شد.
همچنین ابتدا گزارشهایی از وقوع انفجار در نزدیکی شهر اشتهارد در حوالی تهران منتشر شد، اما صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران بهنقل از فرماندار این منطقه بعداً اعلام کرد که این صداها احتمالاً ناشی از حوادثی در خارج از استان بوده است.
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اما بامداد پنجشنبه از هدف گرفته شدن «یک مجتمع تولیدی و محوطه یک پادگان از اطراف کرج و نظرآباد و یک پایگاه محلی سپاه در شهرستان پیشوا» خبر داد.
رئیس اورژانس استان تهران هم اعلام کرد که در حوادث مرتبط با حملات آمریکا در این استان پنج نفر مصدوم شدند.
حملات سپاه به کویت و بحرین و اردن
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کردند در پاسخ به حملات تازۀ آمریکا به نواحی جنوبی کشور، به اهدافی در بحرین و کویت حمله کردند.
بر اساس این بیانیه، در بحرین یک مقر منطقهای ناوگان پنچم نیروی دریایی ایالات متحده با پهپادهای تهاجمی هدف قرار گرفت. این بیانیه ادعا کرد که در این حمله، سامانههای دفاع هوایی پاترویت هدف قرار گرفتهاند.
سپاه پاسداران با اشاره به هدف قراردادن مجموعاً ۱۸ هدف در کویت و بحرین، ادعا کرده که در کویت به دو پایگاه هوایی آمریکا و در بحرین هم به یک پایگاه حمله کرده است.
سپاه افزوده بود با ۱۲ فروند موشک بالیستیک، هواپیماهای نظامی آمریکایی را در پایگاه هوایی الازرق کویت هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران در بیانیۀ خود ادعا کرد که در این پایگاه، تأسیسات کلیدی نظامی آمریکا و مراکز کنترل عملیات را هم هدف قرار داده است.
در بخش دیگری از بیانیۀ سپاه، به هدف قرار گرفتن مرکز فرماندهی ایالات متحده در اردن هم اشاره شده است.
پیشتر کویت از بسته شدن موقت حریم هواییاش و هدایت پروازها به مسیرهایی دیگر، در نتیجۀ حملات ایران و درگیر شدن پدافند هواییاش برای رهگیری پرتابههای ایرانی خبر داده بود.
در تحولی دیگر، مشاور رسانهای پادشاه بحرین در شبکۀ ایکس از رهگیری و انهدام پرتابههای ایرانی از سوی پدافند هوایی بحرین خبر داد.
بحرین اعلام کرد بقایای پهپادهای ایرانی که توسط ارتش رهگیری و منهدم شده بودند، در مناطق مسکونی شهر حمد و منامه سقوط کرد که در نتیجه آن چند خودرو آتش گرفت و به برخی خانهها نیز خسارت وارد شد.
وزارت کشور بحرین در بیانیهای که روز پنجشنبه ۲۱ خرداد در شبکه ایکس منتشر کرد، همچنین از «زخمی شدن یک دختر ۱۱ ساله» در این رویداد خبر داد و تصاویری را هم منتشر کرد که نشان میدهد آتشنشانان در تلاش برای خاموش کردن آتش در چندین خانه هستند.
ترامپ: با مقامهای ایرانی «مستقیم» صحبت کردم
همزمان با حضور جنگندههای آمریکایی در آسمان ایران، رئیسجمهور ایالات متحده در گفتوگو با شبکۀ فاکس، گفت که «مستقیم» با مقامهای ایرانی صحبت کردهاست. رئیسجمهور آمریکا به نام و موقعیت این مقامها اشاره نکرد.
رئیسجمهور ایالات متحده همچنین گفت که ایرانیها از او خواستهاند «که حملات را متوقف کند».
او تأکید کرد که چنانچه ایران شروط ایالات متحده برای پایان جنگ را نپذیرد، «فردا شب هم بهشدت بمبارانشان خواهیم کرد».
عبور «۱۰۰ میلیون بشکه نفت» از تنگه هرمز
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه چهارشنبه خبر داد بر اساس دستور او، بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت و ۲۰۰ کشتی تجاری از ماه گذشته از تنگه هرمز عبور کردهاند.
این در حالی است که با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نیروهای نظامی جمهوری اسلامی تنگه هرمز را مسدود کردند و بعد از برقراری آتشبس نیز ارتش آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا کرد.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که در ماه مه به نیروهای آمریکایی یک «مأموریت محرمانه» برای حمایت از نفتکشها و سایر کشتیهای تجاری در تنگه هرمز داده است.
او افزود: «امروز با خرسندی اعلام میکنم که نتیجه این اقدام، عبور بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز و ورود آن به بازار جهانی بوده است. بیش از ۲۰۰ کشتی تجاری نیز با امنیت کامل از این تنگه عبور کردهاند.»
رئیسجمهور آمریکا در ادامه نوشت: «این عملیات فوقالعاده موفقیتآمیز به این دلیل ممکن شد که ایالات متحده آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد، نه ایران.»
او با اشاره به «شکست» نیروهای نظامی ایران و نابودی اقتصاد این کشور تأکید کرد: «کار ایران تمام شده است!»
رئیسجمهور آمریکا ساعتی پیش در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید در اظهاراتش درباره ایران گفته بود که ایالات متحده در حال «خارج کردن نفت» از ایران بوده است.
او گفت: «من امروز برای نخستین بار این موضوع را اعلام میکنم، اما ما هر شب میلیونها بشکه نفت را خارج کردهایم؛ میلیونها بشکه در هر شب.»
او ادامه داد: «میلیونها بشکه نفت خارج شده و به همین دلیل قیمت نفت به جای ۲۵۰ دلار، در محدوده ۸۵ تا ۹۰ دلار برای هر بشکه قرار دارد.»
ترامپ جزئیات بیشتری درباره عملیات آمریکا برای خارج کردن نفت از محدوده سرزمینی ایران ارائه نکرد.