چند ساعت پس از اعلام دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده، مقامهای اسرائیلی بهطور رسمی یکی از بخشهای آن یعنی پایان درگیری با گروه حزبالله لبنان را رد کردند.
این در حالی است که به جز پروندهٔ هستهای جمهوری اسلامی، یکی از موارد مورد مناقشه در دستیابی به توافق، پایان درگیری در آنچه که ایران «همه جبههها» مینامد، به ویژه در لبنان، بوده است.
اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز دوشنبه ۲۵ خرداد گفت که نیروهای اسرائیلی برای «مدتی نامحدود» در لبنان، سوریه و غزه باقی خواهند ماند.
او در بیانیهای گفت: «من و نخستوزیر بنیامین نتانیاهو سیاستی روشن را دنبال میکنیم که بر اساس آن، نیروهای دفاعی اسرائیل برای مدت نامحدود در مناطق امنیتی لبنان، سوریه و غزه باقی خواهند ماند تا از مرزها و جوامع اسرائیلی در برابر عناصر جهادی محافظت کنند».
کاتس همچنین به ایران هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی در واکنش به عملیات اسرائیل در لبنان به این کشور حمله کند، اسرائیل با «تمام قوا» پاسخ خواهد داد.
وزیر امنیت ملی اسرائیل هم روز دوشنبه توافق میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه، از جمله در لبنان، را تقبیح کرد و گفت که کشورش به این توافق متعهد نخواهد بود.
ایتامار بنگویر در کانال تلگرامی خود نوشت: «توافق ترامپ ما را متعهد نمیکند... ما طرف این توافق نیستیم. این توافق امنیت ما را تضمین نمیکند».
او افزود: «ما نباید به چیزی کمتر از برچیدن حزبالله رضایت دهیم. نباید حتی یک وجب از سرزمینی را که نیروهای ما تصرف کرده و از زیرساختهای تروریستی پاکسازی کردهاند، واگذار کنیم».
حزبالله که از سوی ایالات متحده سازمانی تروریستی شناخته میشود، با مذاکرات لبنان و اسرائیل مخالفت کرده بود. این سازمان شامل دو بخش نظامی و سیاسی است و شاخۀ سیاسی آن در لبنان نفوذ زیادی داشته و حتی در پارلمان هم نماینده دارد. اتحادیۀ اروپا تنها شاخۀ نظامی این سازمان را تروریستی میداند.
اعلام توافق اولیه میان ایران و آمریکا پس از آن صورت گرفت که اسرائیل بار دیگر به مواضع حزبالله لبنان حمله کرد و مقامهای ایرانی نیز تهدید به مقابلهبهمثل کردند.
رئیسجمهور آمریکا در واکنش به حملات اسرائیل به بیروت، در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، نوشته بود که حمله اسرائیل به حومهٔ جنوبی بیروت نباید انجام میشد و افزود دیگر نباید هیچ حملهای از سوی اسرائیل در هیچ نقطهای از لبنان صورت گیرد و حزبالله نیز نباید به اسرائیل حمله کند.
ترامپ از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بهدلیل تبادل آتش با حزبالله انتقاد کرد و گفت که این اتفاق نزدیک بود مذاکرات حساس جاری را از بین ببرد.
ترامپ درباره حملات روز یکشنبه اسرائیل در لبنان گفت: «بیبی نباید این کار را میکرد. اصلاً از آن خوشم نیامد. آنها چند موشک کوچک شلیک کردند که فاصله زیادی با هدف داشت».
او افزود: «آنها حمله میکنند، بعد طرف مقابل پاسخ میدهد، سپس دوباره حمله میشود و این چرخه در خاورمیانه هرگز پایان نمییابد».
با این حال ترامپ مدعی شد که نتانیاهو از توافق حمایت میکند. او گفت: «بیبی با آن مشکلی ندارد. چرا این توافق برای بیبی خوب است؟ چون ایران تحت هیچ شرایطی نباید سلاح هستهای داشته باشد».
این در حالی است که نخستوزیر اسرائیل پیشتر نگرانیهایی درباره مفاد احتمالی چنین توافقی ابراز کرده بود.
در حالی که دو مقام اسرائیلی بهطور رسمی با توقف حملات به حزبالله لبنان مخالفت کردهاند، خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نوشته بود که ایران پس از حمله اسرائیل به ضاحیهٔ بیروت، مذاکرات خود را لغو و آماده حمله به اسرائیل شده بود، «اما در نهایت با امتیازهای لحظه آخری که از سوی رئیسجمهور آمریکا ارائه شد، از جمله حفظ تمامیت ارضی لبنان و عقبنشینی اسرائیل از مرز لبنان و رفع بلادرنگ محاصره، متقاعد گردید که از انجام حمله خود صرفنظر کند».
جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات با آمریکا، به صراحت اصرار داشت که هرگونه توافق گستردهتر با ایالات متحده باید شامل آتشبس در لبنان نیز باشد.
«بیخبری» لبنان از جزئیات توافق
در همین حال، یک «منبع رسمی» روز دوشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت که لبنان از جزئیات توافق میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه در تمامی جبههها، از جمله لبنان، «مطلع نشده است».
خبرگزاری رسمی لبنان (انانای) گزارش داد که روز دوشنبه در جنوب این کشور گلولهبارانهای پراکنده توپخانهای ادامه داشت، اما هیچ حملهٔ هوایی صورت نگرفت و سطح خشونت نسبت به روزهای گذشته کمتر بود.
حزبالله تاکنون درباره این توافق اظهار نظری نکرده است، اما این گروه مورد حمایت ایران نیز روز دوشنبه مسئولیت هیچ حمله جدیدی علیه اهداف اسرائیلی را بر عهده نگرفت.
این منبع که خواست نامش فاش نشود، به خبرگزاری فرانسه گفت: «لبنان از مفاد توافق یا زمان آغاز آتشبس مطلع نشده است».
جزئیات اندکی از توافقی که شب گذشته اعلام شد، به صورت عمومی منتشر شده است.
با این حال نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و متحد حزبالله که نقش میانجی میان این گروه و ایالات متحده را ایفا میکند، از این توافق استقبال کرد و از آمریکا و تهران بهدلیل «اصرار بر گنجاندن بندی اساسی و الزامآور درباره توقف تجاوزات اسرائیل علیه سراسر لبنان» قدردانی کرد.
اسرائیل و حزبالله از دوم مارس در حال جنگ هستند؛ زمانی که این گروه برای انتقام کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند پارسال، به خاک اسرائیل راکت شلیک کرد.
اسرائیل در پاسخ، کارزار حملات هوایی و تهاجم زمینی را آغاز کرد و تلاشهای پیشین آتشبس نتوانسته بودند که به درگیریها میان اسرائیل و حزبالله پایان دهند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان که کشورش از میانجیهای تهران و واشینگتن بود، گفت: «هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی را در تمامی جبههها، از جمله لبنان، اعلام کردهاند».
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز گفت: «پایان دائمی و فوری جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان، اعلام شده است».
با این حال خبرنگاران خبرگزاری فرانسه روز دوشنبه گزارش دادند که برخی از ساکنان با احتیاط در حال بازگشت به خانههای خود در مناطقی از جنوب لبنان هستند که تحت اشغال ارتش اسرائیل قرار ندارد.
بر اساس این گزارش، مقامهای جنوب لبنان به افرادی که در جریان سه ماه جنگ میان اسرائیل و حزبالله آواره شدهاند هشدار دادند که با وجود توافق آمریکا و ایران برای پایان دادن به درگیری گستردهتر منطقه، برای بازگشت به خانههای خود عجله نکنند.
لبنان مرگبارترین پیامدهای گسترش درگیری میان آمریکا و ایران را متحمل شده است؛ هزاران نفر کشته شدهاند و حدود ۱.۲ میلیون نفر در پی عملیات نظامی اسرائیل علیه حزباللهِ مورد حمایت ایران آواره شدهاند.