رئیس «امآی۶»، سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا، روز دوشنبه ۲۰ آذر از تلویزیون دولتی روسیه برای «کمک» به تشویق مردم این کشور برای جاسوسی به نفع بریتانیا تشکر کرد.
اظهارنظر ریچارد مور، رئیس «امآی۶»، در مورد ترجمه و پخش قسمتی از سخنان او در تابستان امسال بود که در آن از مردم روسیه خواست «با ما همکاری کنند».
مارینا بوتینا، مجری یکی از برنامههای خبری-تحلیلی تلویزیون دولتی روسیه که خود قبلا جاسوس بوده است، شهریور گذشته قسمت مهمی از برنامه خود را به ریچارد مور و سخنان او در تشویق مردم روسیه به جاسوسی برای بریتانیا اختصاص داد.
آقای مور در سخنرانی خود در تیرماه امسال در سفارت بریتانیا در پایتخت جمهوری چک، آشکارا از مردم روسیه، که به گفته او «از پولپرستی، جنگ درونی و ناکارآمدی سنگدلانه رهبران خود به تنگ آمدهاند»، خواست برای بریتانیا جاسوسی کنند.
بیشتر در این باره: هشدار رئیس افبیآی در مورد فعال بودن تعداد «بسیار زیاد» جاسوسهای روسیه در آمریکاریچارد مورد روز دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «نهادهای امنیتی بریتانیا دقیقا نمیدانستند چگونه پیام خود را به مردم روسیه برسانند. هیچگاه فکر نمیکردیم که تلویزیون دولتی روسیه به ما کمک کند، متشکریم.»
مارینا بوتینا، مجری برنامه، در تفسیر خود ریچارد مور را به «کاربرد شیوههای پیش پا افتاده جذب نیرو» متهم کرد و گفت: «آیا او واقعا فکر میکند که با این شیوه بیشرمانه و تحریکآمیز میتواند روسها را تحت تاثیر قرار دهد؟»
مارینا بوتینا چند سال پیش در آمریکا بازداشت و قبل از مبادله، بیش از یک سال زندانی بود. او اعتراف کرد که در دوران قدرتگیری دونالد ترامپ تلاش کرده بود با نفوذ در محافل محافظهکار آمریکا سیاست روسیه را ترویج کند.
خانم بوتینا در واکنش به پیام روز دوشنبه رئیس «امآی۶» به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت از توجه ریچارد مور به برنامه او بسیار تعجب کرده است.
بیشتر در این باره: استقبال سیآیای از «فرصت» استخدام جاسوس روس: پوتین روسیه را به «مستعمره چین» تبدیل خواهد کرداو موضع رئیس «امآی۶» را «ضعیف و مستاصل» توصیف کرد و افزود: «آیا امآی۶ آنقدر ناکارآمد است که نمیتواند پیام خود را به هر آن کس که مخاطب خود فرض میکند، برساند و واقعا به شبکههای تلویزیونی روسیه نیاز دارد که این کار را برای آنها انجام بدهد؟»
مارینا بوتینا در پاسخ به این سوال که آیا مضمون برنامه او به پخش پيام نهادهای امنیتی بریتانیا در میان مردم روسیه کمک خواهد کرد، گفت: «اگر ریچارد مور سراسر برنامه را تماشا کرده بود میدید که چه تصویر زشت و ناپسندی از او و امآی۶ ارائه کرده است. بعد از آن شیوه تبلیغات، قطعا هیچکس نمیخواهد جاسوس بریتانیا شود.»
مقامات غربی میگویند پس از شروع تهاجم نظامی روسیه به اوکراین شاهد تغییر انگیزه روسها در انتقال اطلاعات به غرب بودهاند. اگر در گذشته انگیزههای اصلی پول و یا منافع شخصی بود به مرور میتوان دید که نارضایتی و خشم از حکومت ولادیمیر پوتین به انگیزه مهمی بدل شده است.
ریچارد مور، رئیس «امآی۶»، در بخش دیگری از سخنانش در تیرماه گفته بود: «درهای امآی۶ همیشه باز است. ما همکاری مردم روسیه را با دقت و پنهانکاری حرفهای مدیریت خواهیم کرد که سازمان ما به خاطر آن مشهور است. اسرار آنها نزد ما همیشه پنهان خواهد ماند و در همکاری با یکدیگر میتوانیم به خونریزی پایان دهیم.»
بیشتر در این باره: نروژ ۱۵ دیپلمات روسیه را به ظن جاسوسی اخراج کردهر شهروند روسیه که به همکاری با نهادهای امنیتی و جاسوسی غربی بیاندیشد به احتمال فراوان خوب میداند که روسیه بارها تلاش کرده بود شهروندان خود را که برای غرب جاسوسی میکنند به قتل برساند.
نمونه برجسته آن تلاش عوامل روسیه برای به قتل رساندن سرگئی اسکریپال، جاسوس سابق روسیه، است که مدتی برای بریتانیا جاسوسی میکرد و در سال ۲۰۱۸ به وسیله ماده سمی نوویچوک در يکی از شهرهای انگليس مسموم شد.
دولت بریتانیا اخیراً روسیه را متهم کرده است که از طریق جاسوسی سایبری از سیاستمداران و مقامات ارشد دولتی تلاش میکند در سیاست داخلی این کشور دخالت کند.
دادن برنامههای تلویزیونی مهم به جاسوسان سابق روسیه یک سیاست قدیمی در این کشور است.
در سال ۲۰۱۱ پخش برنامهای با عنوان «اسرار چپمن» از تلویزیون روسیه آغاز شد. مجری و گرداننده اصلی آن آنا چپمن، جاسوس سابق روسیه، است که در آمریکا دستگیر شده بود و در مبادله با سرگئی اسکریپال آزاد شد.
برنامه دیگری با عنوان «خائنان» از سال ۲۰۱۴ توسط آندری لوگووی اجرا میشود. او نیز قبلا جاسوس بود و در بریتانیا به قتل یک جاسوس روسيه در سال ۲۰۰۶ متهم شده است.