نتایج یک تحقیق مستقل از نحوه عملکرد دادگاه بینالمللی کیفری در نگهداری ژنرال اسلوبودان پرالیاک که در جریان پخش زنده تلویزیونی محاکمه زهر نوشید و خودکشی کرد، نشان میدهد امکان جلوگیری از این کار وجود نداشته است.
متن کامل این تحقیق مستقل که از سوی دادگاه بینالمللی کیفری روز یکشنبه منتشر شد، در بخش نتیجهگیری خود میگوید هیچ راهی که تضمین کند زهر را بتوان ردیابی و یا پیدا کرد، وجود نداشته است.
قاضی حسن یالو، در این تحقیق نوشته است: «بررسی من هیچ گونه ایراد یا اشکالی در سیستم حقوقی دادگاه بینالمللی کیفری و انتقال آنها از مرکز بازداشت سازمان ملل نشان نمیدهد. از این رو من هم هیچ پیشنهادی برای تغییر قوانین و دستور اجرایی انتقال متهم، ندارم».
اسلوبودان پرالیاک ۷۲ ساله، در ۲۹ نوامبر سال گذشته میلادی در جریان جلسه دادگاه تجدید نظر و در حالی که جلسه بررسی دادگاه به طور زنده از تلویزیون پخش می شد، پس از شنیدن این که حکم زندان او به مدت ۲۰ سال تأیید شده، یک بطری کوچک سیانور را سر کشید.
قاضی دادگاه به سرعت مراسم دادرسی را متوقف کرد و متهم تحت مداوا قرار گرفت ولی ساعاتی بعد در همان روز جان داد.
در حالی که قضات هلندی هنوز مشغول بررسی پرونده هستند، گزارش مستقل تحقیق میگوید این امکان وجود ندارد که بتوان اطلاعات موثقی پیدا کرد که نشان دهد پرالیاک دسترسی به زهر داشته است.
در این گزارش آمده است: «حتی اگر راهی برای دسترسی به اطلاعاتی که نشان دهد متهم به زهر دسترسی پیدا کرده، در اختیار بود، ذات این بطری بسیار کوچک طوری است که نمیشود حتی با دقیقترین بازرسیها از فرد یا سلول یا محل نگهداری، بتوان آن را پیدا کرد.»
تحت قوانین دادگاه بینالمللی کیفری، بازرسی دقیق از جمله تفتیش کامل بدن، فقط در موارد بسیار ضروری مجاز است.
گزارش بررسی پیشنهاد کرده که ۳۰ دقیقه تأخیر در پخش رسانهای دادگاه متهمان در دادگاه کیفری بینالمللی اجرا شود. همچنین بازرسیهای دقیقتری از سلول متهمان انجام شود تا جلوی چنین مواردی در آینده را بتوان گرفت.
پرالیاک که در سال ۲۰۱۳ محاکمه و محکوم شده بود یکی از شش مقام سیاسی و نظامی کرواتهای بوسنی است که در این جلسه تقاضای تجدیدنظر آنها بررسی میشد.
یکی از جرایم او صدور دستور انفجار پل قدیمی موستار در نوامبر ۱۹۹۳ است که قاضی دادگاه اولیه در حکم خود آن را «عامل آسیب شدید به غیرنظامیان» توصیف کرده است.
تخریب این پل که متعلق به دوران عثمانی و قرن ۱۵ میلادی است به یکی از نمادهای مهم ویرانیهای جنگ بدل شد. این پل بعدها بازسازی شد ولی موستار صحنه شدیدترین نبردها بین مسلمانان بوسنی و کرواتها بود و تقریباً ۸۰ درصد این شهر در طول جنگ ویران شد.
در جلسه بررسی درخواست تجدید نظر اسلوبودان پرالیاک، دادگاه بخشی از محکومیتهای او را لغو کرد ولی حکم ۲۰ سال زندان او را کاهش نداد.