گروه اصلی جداییطلبان جنوب یمن، موسوم به «شورای انتقالی جنوب»، درخواست عربستان سعودی برای عقبنشینی نیروهایش از استانهای شرقی حضرموت و مَهره را رد و اعلام کرده است که به «تأمین امنیت» این مناطق ادامه خواهد داد.
شورای انتقالی جنوب که در آغاز بخشی از ائتلاف نظامی به رهبری عربستان علیه حوثیها بود، در سالهای اخیر بهدنبال خودگردانی در جنوب یمن رفته و درحالی که از حمایت امارات متحده برخوردار شده، بارها با دولت مورد حمایت ریاض درگیر شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این گروه روز جمعه پنجم دی با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس گفت عملیات نظامیاش در این دو استان با هدف مقابله با تهدیدهای امنیتی، از جمله قطع مسیرهای تأمین نیروهای حوثی همسو با ایران، انجام میشود.
درپی رد درخواست عقبنشینی، عربستان سعودی روز شنبه هشدار داد که در صورت بروز هرگونه رویارویی نظامی با نیروهای جداییطلب، از دولت قانونی یمن حمایت خواهد کرد و بار دیگر از این نیروها خواست استانهایی را که بهتازگی تصرف کردهاند، «بهطور مسالمتآمیز» واگذار کنند.
به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان (اسپیای)، ژنرال ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی، گفت این ائتلاف «بهطور مستقیم و در زمان مناسب» برای «حفاظت از جان غیرنظامیان» وارد عمل خواهد شد.
این موضعگیریها همزمان است با گزارشهایی درباره حملات هوایی منتسب به عربستان به مواضع جداییطلبان در استان حضرموت یمن و در حالی مطرح شده است که ایالات متحده خواستار خویشتنداری طرفها در برابر تشدید سریع تنشها شده است.
جداییطلبان یمن اعلام کردند که عربستان سعودی بامداد جمعه مواضع آنان را در شرق این کشور هدف حملات هوایی قرار داده است.
شبکه تلویزیونی «عدن ایندیپندنت» وابسته به شورای انتقالی جنوب گزارش داد که جنگندههای سعودی مواضع نیروهای همسو با این شورا را در استان نفتخیز حضرموت بمباران کردهاند.
همچنین به گفته منابع محلی، در درگیریها با گروههای قبیلهای دستکم دو نفر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدهاند. عربستان سعودی تاکنون واکنشی به این گزارشها نشان نداده است.
اما به گزارش خبرگزاریها جداییطلبان یمن در همین روز اعلام کردند که حملات هوایی روز جمعه، که آن را به عربستان سعودی نسبت میدهند، مانع پیگیری اهدافشان نخواهد شد.
این جداییطلبان مورد حمایت امارات متحده عربی که در پی احیای کشور مستقل پیشین «یمن جنوبی» هستند، در هفتههای اخیر دستاوردهای سرزمینی تازهای به دست آوردهاند؛ در حالی که عربستان سعودی، بهعنوان بازیگر پرنفوذ منطقهای، به آنان هشدار داده است از مناطق تصرفشده عقبنشینی کنند.
بیشتر در این باره: جداییطلبان جنوب یمن میگویند بر «سراسر جنوب این کشور» و بندر عدن مسلط شدهانددر پی این حملات هوایی، گزارش فوری از تلفات منتشر نشده است. این حملات در شرایطی انجام شد که مناقشهای که بیش از یک دهه است یمن را درگیر کرده، بهشدت تشدید شده و این کشور را به ورطهٔ یک فاجعهٔ انسانی کشانده است.
پیشرویهای اخیر جداییطلبان همچنین روابط میان دو قدرت منطقهای، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را تحت فشار بیشتر قرار است؛ دو کشوری که در درون دولت بهرسمیتشناختهشدهٔ یمن از گروههای رقیب حمایت میکنند.
در همین حال یک مقام نظامی دولت یمن به خبرگزاری فرانسه گفته است که حدود ۱۵ هزار نیروی یمنی مورد حمایت عربستان در مناطق راهبردی نزدیک مرز این کشور مستقر شدهاند، اما تاکنون دستوری برای پیشروی به سوی استانهای حضرموت و مهره دریافت نکردهاند.
عربستان سعودی یک روز پیشتر ابراز امیدواری کرده بود که شورای انتقالی جنوب به «تشدید تنشها» پایان دهد و نیروهای خود را از این مناطق خارج کند.
ریاض همچنین اعلام کرده بود که یک هیئت نظامی مشترک سعودی–اماراتی از ۱۲ دسامبر برای انجام «ترتیبات لازم» به عدن اعزام شده تا بازگشت نیروهای این شورا به مواضع پیشین تضمین شود.
در همین حال، شورای انتقالی جنوب از درگیریهای تازه در استان حضرموت خبر داده و گفته است که در جریان درگیری روز پنجشنبه، دو نفر از نیروهای «نخبه حضرمی» وابسته به این شورا کشته شدند.
به گفته یک منبع نزدیک به این گروه، افراد مسلح در منطقه غیل بن یمین به نیروهای شورا کمین زدند، اما این نیروها در نهایت کنترل منطقه را دوباره به دست گرفتند.
این منبع افزوده است که بامداد جمعه، حملات هوایی عربستان مواضع نیروهای شورای انتقالی جنوب را در همان منطقه هدف قرار داده است؛ موضوعی که ریاض تاکنون آن را تأیید نکرده است. شورای انتقالی جنوب این حملات را «غافلگیرکننده» توصیف کرده و گفته است چنین اقداماتی «نه کمکی به تفاهم میکند و نه مانع ادامه تلاش مردم جنوب یمن برای احقاق حقوق خود خواهد شد».
امارات متحده عربی که از حامیان اصلی شورای انتقالی جنوب بهشمار میرود، روز جمعه از تلاشهای عربستان برای حفظ امنیت و ثبات در یمن استقبال کرد و در بیانیهای بر «پایبندی قاطع» خود به حمایت از ثبات و توسعه در این کشور تأکید کرد.
یمن از سال ۲۰۱۴ درگیر جنگ داخلی است. حوثیها کنترل بخشهای شمالی کشور، از جمله صنعا، را در اختیار دارند و دولت مورد حمایت عربستان ناچار به عقبنشینی به جنوب شده است.