همزمان با تشدید تنش میان دولت عراق و گروه شبهنظامی کتائب حزبالله بر سر کنترل منطقه جرفالصخر در جنوب بغداد، خبرگزاری فرانسه و رسانههای عراقی از سفر اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به این کشور برای «میانجیگری» در این بحران خبر دادند.
خبرگزاری فرانسه روز چهارشنبه ۲۷ آبان به نقل از دو منبع سیاسی عراقی گزارش داد که قاآنی روز دوشنبه وارد بغداد شد و با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، درباره افزایش تنشها بر سر منطقه جرفالصخر گفتوگو کرد.
این منطقه که به جرفالنصر نیز معروف است، در جنوب بغداد قرار دارد و بیش از یک دهه است که از پایگاههای اصلی کتائب حزبالله، گروه مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی، به شمار میرود. این منطقه موقعیت خطیری برای شهر کربلا دارد و هر ساله در ماه محرم، شیعیان خود را از این منطقه به این شهر میرسانند.
تنشها پس از آن شدت گرفت که دولت عراق اعلام کرد تحقیقات درباره قاچاق نفت در این منطقه، وقوع تخلفات را تأیید کرده است. کتائب حزبالله این اتهامات را رد کرده و دولت را به طرح «ادعاهای ساختگی» برای وادار کردن این گروه به خلع سلاح متهم کرده است.
نخستوزیر عراق به این گروه مهلت داده است نیروهای خود را از جرفالصخر خارج کند و دستور آمادهسازی نیروهای ارتش برای ورود به این منطقه را صادر کرده است. به گفته یک منبع امنیتی عراق به خبرگزاری فرانسه، مهلت تعیینشده تا روز جمعه هفته جاری ادامه دارد.
بیشتر در این باره:
دولت عراق دستور ورود ارتش به منطقه تحت نفوذ کتائب حزبالله را صادر کردابوطالب السعیدی، از فرماندهان کتائب حزبالله، روز سهشنبه در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه در جریان بازدید خبرنگاران از جرفالصخر، با خروج نیروهای این گروه مخالفت کرد و گفت چنین اتفاقی «حتی از روی جنازههای ما» نیز رخ نخواهد داد.
او در عین حال تأکید کرد که کتائب حزبالله خواهان رویارویی با نیروهای مسلح عراق نیست.
شبکه الجزیره نیز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام عراقی گزارش داد که قاآنی در جریان سفر خود با نخستوزیر عراق و شماری از رهبران «چارچوب هماهنگی»، ائتلاف احزاب عمدتاً شیعه عراق، دیدار کرده و برای دستیابی به توافق بر سر بحران جرفالصخر تلاش کرده است.
به گفته این مقام، کمیته قضایی مسئول بررسی موضوع هنوز نتوانسته است برای ورود به منطقه با گروههای مسلح به توافق برسد.
الجزیره همچنین به نقل از خبرنگار خود در عراق گزارش داد که دستکم سه تن از رهبران چارچوب هماهنگی با هرگونه درگیری مسلحانه یا ورود نیروهای دولتی به منطقه پیش از دستیابی به توافق سیاسی با کتائب حزبالله مخالفت کردهاند.
در همین حال، خبرگزاری عراقی شفق نیوز روز سهشنبه به نقل از یک منبع سیاسی گزارش داد که قاآنی به «دستور» مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، برای جلوگیری از تبدیل اختلاف دولت عراق و کتائب حزبالله به رویارویی مسلحانه به عراق اعزام شده است.
به گفته این منبع، قاآنی شامگاه دوشنبه وارد نجف شد و سپس با رهبران گروههای مسلح و مقامهای ارشد چارچوب هماهنگی در بغداد دیدار کرد.
شفق نیوز به نقل از این منبع گزارش داد که قاآنی به طرفهای عراقی گفته است با «مأموریتی مشخص برای پایان دادن به بحران» اعزام شده و بدون یافتن راهحل به تهران بازنخواهد گشت.
با این حال، به گفته این رسانه، تلاشهای میانجیگرانه تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده و نخستوزیر عراق همچنان بر بازگرداندن تمام منطقه جرفالصخر به کنترل دولت اصرار دارد.
شفق نیوز همچنین گزارش داده است که یکی از پیشنهادهای مطرحشده، جایگزینی نیروهای کتائب حزبالله با یگانهایی از حشد شعبی و پلیس فدرال عراق است.
دولت عراق پیشتر اعلام کرده بود که موضوع جرفالصخر یک مسئله داخلی این کشور است و میانجیگری ایران در این اختلاف را رد کرده بود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که دولت عراق برای خلع سلاح گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی و محدود کردن نفوذ آنها با فشار فزاینده آمریکا روبهروست.