دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، آتش‌بس پیشین با جمهوری اسلامی ایران را «اتلاف وقت» توصیف کرد و گفت از ابتدا علاقه‌ای به برقراری آن نداشته است.
ترامپ شامگاه دوشنبه چهارم آبان در گردهمایی انتخاباتی جمهوری‌خواهان در شهری در ایالت می‌سی‌سی‌پی گفت: «ما یک آتش‌بس کوچک برقرار کردیم که من هرگز چندان از آن خوشم نمی‌آمد و آن را نوعی اتلاف وقت می‌دانستم.»
او افزود: «البته آدم دوست دارد به حرف متخصصان گوش کند. ما آتش‌بس کوتاهی برقرار کردیم تا اجازه دهیم چند کشتی عبور کنند، چون می‌خواستیم لطفی کرده باشیم، اما تا جایی که به من مربوط می‌شود، این فقط هدر دادن وقت بود.»
رئیس‌جمهور آمریکا همچنین با اشاره به محاصرهٔ دریایی بنادر ایران توسط ارتش آمریکا که از ۲۳ تیرماه به اجرا درآمده، گفت که طی ماه‌های گذشته هیچ کشتی ایرانی جز در دورهٔ کوتاه آتش‌بس نتوانسته است از این محاصره عبور کند.
این اظهارات اشاره به توافق آتش‌بس میان تهران و واشینگتن است که پس از هفته‌ها مذاکره با میانجیگری پاکستان به دست آمد و اواخر خرداد امسال به امضای تفاهم‌نامهٔ ۱۴بندی موسوم به «اسلام‌آباد» انجامید.
بر اساس این تفاهم‌نامه، قرار بود ایران عبور ایمن کشتی‌های تجاری از تنگهٔ هرمز را تضمین کند و آمریکا نیز محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را برچیند. دو طرف همچنین متعهد شده بودند مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی را ظرف ۶۰ روز دنبال کنند.
با این حال، این توافق کمتر از سه هفته بعد و در پی حملات ایران به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز و ازسرگیری حملات نظامی آمریکا به ایران عملاً فروپاشید. ترامپ روز ۱۹ تیرماه اعلام کرد که آتش‌بس پایان یافته است، هرچند واشینگتن با ادامهٔ گفت‌وگوها موافقت کرده است.
دونالد ترامپ هنگام دستیابی به توافق در خردادماه آن را روزی بزرگ برای صلح جهانی و سرآغاز احتمالیِ دوره‌ای تازه در خاورمیانه توصیف کرده بود.
رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنرانی خود بار دیگر جمهوری اسلامی را مسئول آغاز جنگ معرفی کرد و گفت: «ما جنگ با ایران را شروع نکردیم، بلکه ایران جنگ را با ما آغاز کرد.»
او با اشاره به سابقهٔ اقدامات جمهوری اسلامی علیه آمریکا افزود که حکومت ایران سال‌هاست چنین اقداماتی انجام می‌دهد و با وجود برخورداری از توانایی‌های فنی و نظامی پیشرفته، در حملات آمریکا ضربات سنگینی متحمل شده است.
بیشتر در این باره:
عراقچی: چه جنگ بشود و چه نشود، سیاست‌های ما سر جای خودشان هستندجنگ ۴۰ روزه روز نهم اسفند ۱۴۰۴ با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و جمهوری اسلامی نیز در واکنش، اسرائیل و شماری از کشورهای منطقه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داد.
ترامپ همچنین بار دیگر دربارهٔ توان موشکی جمهوری اسلامی هشدار داد و گفت حکومت ایران موشک‌هایی در اختیار داشت که می‌توانستند به اروپا برسند و در صورت مداخله نکردن آمریکا، شهرهایی مانند لس‌آنجلس و سن‌دیه‌گو نیز در معرض حمله قرار می‌گرفتند.
او همچنین بار دیگر گفت ایران تنها دو هفته با دستیابی به یک «موشک هسته‌ای» فاصله داشته است.
اظهارات تازهٔ ترامپ در شرایطی بیان شده است که تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد و همزمان تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه برای جلوگیری از دور تازه‌ای از حملات شدت گرفته است.
رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر، روز اول آبان، احتمال انجام دور تازه‌ای از حملات نظامی به ایران را مطرح کرده و گفته بود: «ممکن است یک عملیات خشم حماسی کوچک دیگر انجام دهیم.»
او همچنین گفته بود آمریکا می‌تواند به‌سرعت به جنگ پایان دهد و افزوده بود «پرسش این است که آیا می‌خواهیم کارش را تمام کنیم یا فقط بگذاریم به‌تدریج تحلیل برود؟ چون داریم به هر چیزی که می‌خواهیم می‌رسیم.»
مقام‌های عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه روز دوشنبه در تهران با مقام‌های جمهوری اسلامی دیدار کردند تا دربارهٔ کاهش تنش‌ها و جلوگیری از گسترش دوبارهٔ درگیری‌ها گفت‌وگو کنند.
همزمان نیویورک‌تایمز نیز گزارش داده است که قطر در حال کار بر روی توافقی میان ایالات متحده و ایران است که بر اساس آن دو طرف طی یک دورهٔ پنج‌روزه امتیازاتی به یکدیگر در زمینه بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره و برنامه هسته‌ای خواهند داد.
بر اساس گزارش‌ها، یکی از اصلی‌ترین خواسته‌های آمریکا برای توافق با حکومت ایران، محدود کردن برنامهٔ هسته‌ای جمهوری اسلامی است، در مقابل، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفته است «حتی یک گرم اورانیوم غنی‌شده از ایران خارج نخواهد شد» و «تا زمانی که ایالات متحده برای ایجاد اعتماد گام برندارد، هیچ مذاکره‌ای انجام نخواهد شد».