رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه ۱۹ مردادماه اعلام کرد که خواستار «دریافت غرامت» از ایران بابت کشتن سربازان آمریکایی و معترضان ایرانی طی «۵۰ سال گذشته» است و این موضوع در مذاکرات آتی با تهران مطرح خواهد شد.
دونالد ترامپ با انتشار مطلبی در شبکۀ اجتماعی خود، «تروث سوشال» نوشت: «شاهد این هستم که نمایندگان جمهوری اسلامی ایران خواهان دریافت غرامت بابت خسارات ناشی از عملیات نظامی پنج ماه گذشته هستند؛ عملیاتی که برای ممانعت از دستیابی آنها به سلاح هستهای آغاز شد».
او افزود: «موضوع غرامت در هیچیک از مذاکرات و نشستهای مشترک مطرح نشده بود. اما ایدۀ جالبی است، چراکه حالا من هم خواهان دریافت غرامت از ایران هستم؛ بهخاطر همۀ درگیریهایی که ایجاد کردند و همۀ کسانی که با بمبهای کنار جادهای کشتهاند و زخمی کردهاند؛ کاری که به آن شهرت دارند و ابتدا با رهبری [قاسم] سلیمانی آغاز کردند. همچنین غرامت برای خانوادههای کسانی که در حمله به ناو یو اس اس کول کشته شدند و هزاران تن دیگر که در میدان نبرد جان باختند».
رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد: «علاوه بر این، باید به خانوادههای صدها هزار معترض ایرانی که جمهوری اسلامی ظرف ۵۰ سال اخیر کشته است هم غرامت بپردازند. و این جدای از ۵۲ هزار نفری است که طی پنج ماه اخیر کشتهاند».
آقای ترامپ در ادامه تأکید کرده که از نمایندگانش خواسته است موضوع غرامت را «در تکتک و همۀ مذاکرات آتی با مقامهای ایرانی با جدیت مطرح کنند».
او سپس در مطلب کوتاهی دیگر، با اشاره به مذاکرات کشورش با جمهوری اسلامی نوشت ایران باید بهدلیل ویرانیها و تلفاتی که به مردم لبنان، سوریه، یمن و غزه تحمیل کرده هم مسئول شناخته شود.
نوشته و اظهار نظر تازۀ رئیسجمهور ایالات متحده، واکنشی است به سخنان اخیر برخی مقامهای جمهوری اسلامی؛ از جمله محمد باقر ذوالقدر، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران، دربارۀ دریافت غرامت از واشینگتن.
محمدباقر ذوالقدر روز شنبه، تنها یک روز پیش از جایگزینشدن با محسن رضایی، گفته بود تا زمانی که آمریکا - به تعبیر او- «رفتارش را تصحیح نکند، تنگه هرمز باز نخواهد شد». او تأکید کرده بود که شورای عالی امنیت ملی، «چه در جنگ و چه در مذاکره» از این موضع کوتاه نخواهد آمد.
بیشتر در این باره:
شرایط تازه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز در عین خبر دادن از نزدیکی به توافق با عمانآقای ذوالقدر شش شرط را برای بازگشایی تنگۀ هرمز مطرح کرده بود که از جمله شامل پرداخت کامل خسارتهای جنگ، لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران بود.
ساعاتی پیش از آن هم سخنگوی سپاه پاسداران اعلام کرده بود که بازگشایی تنگه هرمز تنها در صورتی انجام خواهد شد که آمریکا «شرایط ایران» را بهطور کامل بپذیرد.
این مواضع در حالی مطرح شده بود که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، همان روز از نزدیک شدن ایران و عمان به توافق درباره «سازوکار حقوقی و مدیریت تنگه هرمز» خبر داده بود.
وزیر خارجه ایران هم با این حال تصریح کرده بود که توافق با عمان به خودی خود به معنای باز شدن تنگه نیست و این مسئله به شرایط دیگری، از جمله آنچه تهران «جبران موارد نقض تفاهمنامه اسلامآباد از سوی آمریکا» مینامد، بستگی دارد.
حالا با توجه به انتشار مطلب تازۀ دونالد ترامپ دربارۀ غرامت، اندکی پس از معرفی محسن رضایی به عنوان دبیر تازۀ شورای عالی امنیت ملی ایران، باید منتظر اعلام موضع این شورا در قبال سخنان تازۀ رئیسجمهور ایالات متحده بود؛ بخصوص آنکه مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران تأکید کرده که این کشور علاقهای به «جنگ دائمی» ندارد و امیدوار است بتواند از راه گفتوگو، راه را برای اجرایی شدن توافقنامۀ قبلی با واشینگتن، هموار کند.