چند روز پس از سرکوب خشونتبار تظاهراتی در حمایت از حقوق زنان در افغانستان توسط گروه طالبان، گروهی از کارشناسان سازمان ملل متحد سرکوب زنان در شهر هرات را محکوم کردند.
در بیانیهای که روز پنجشنبه، ۲۱ خرداد، توسط ده کارشناس مستقل منصوبشده از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل منتشر شد، آمده است که در جریان سرکوب این تظاهرات، دستکم دو نفر کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدند.
پلیس امر به معروف و نهی از منکر هرات از روز شنبه بازداشت دهها زن را بهدلیل نپوشیدن چادر یا برقعِ پوشاننده کامل بدن آغاز کرده است.
اعتراضی علیه این اقدامات در روز سهشنبه در شهر هرات برگزار شد که با استفاده از زور متفرق شد.
به گفته سازمان ملل، یک پسر خردسال در جریان این سرکوب، با شلیک گلوله کشته شد؛ شاهدان نیز به خبرگزاری فرانسه گفتند که نیروهای امنیتی به روی تظاهرکنندگان آتش گشودند.
در حالی که پلیس طالبان استفاده از هرگونه سلاح علیه تظاهرکنندگان را تکذیب میکند، یک شاهد عینی که هنگام این اتفاق در محل حضور داشته، ولی بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، در همان روز به بخش افغانستان رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی گفت: «خود من همانجا سر چهارراه بهار بودم که اینها (طالبان) به سوی معترضان آتش گشودند».
در بیانیه کارشناسان سازمان ملل آمده است: «ادعاها مبنی بر اینکه زنان به دلیل نقض مقررات پوشش بازداشت شدهاند، عمیقاً نگرانکننده است و ممکن است مصداق بازداشت خودسرانه و غیرقانونی باشد، زیرا به نظر میرسد افراد را به دلیل اعمال حق آزادی بیان و حق رهایی از تبعیض جنسیتی مجازات میکند.»
کارشناسان افزودند: «برابری، تجمع مسالمتآمیز، آزادی بیان و رفتوآمد، و حمایت در برابر بازداشت خودسرانه از حقوق بنیادین تمام انسانهاست.»
مقررات پوشش در افغانستان توسط وزارت امر به معروف و نهی از منکر تعیین میشود و زنان هنگام خروج از خانه باید تقریباً تمام بدن خود را بپوشانند.
بسیاری از زنان در این کشور، به جای چادر یا برقع، عبای گشاد، روسری اسلامی و پوشش صورت استفاده میکنند.
بازداشت یک پزشک سازمان پزشکان بدون مرز
بر اساس گزارشها، در میان زنان بازداشتشده در هرات، یک کارمند درمانی شاغل در سازمان پزشکان بدون مرز نیز هست.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، به نقل از سازمان غیردولتی پزشکان بدون مرز، این زن هنگام رفتن به محل کار خود در بخش اطفال بیمارستان منطقهای هرات، روز شنبه توسط پلیس امر به معروف متوقف و به عدم رعایت مقررات پوشش متهم شد.
این پزشک به مدت دو روز در بازداشت بود و پس از آن آزاد شد؛ اما او به همراه همسر و بستگانش مجبور شد تعهدنامهای کتبی امضا کند که بر اساس آن لباس مورد تأیید وزارت امر به معروف و نهی از منکر را بپوشد.
سازمان پزشکان بدون مرز اعلام کرد: «این سازمان از بازداشت و نگهداری یکی از کارکنان خود در چارچوب اجرای مقررات پوشش در شهر، خشمگین و متأثر است.»
این سازمان افزود: «این حادثه موردی استثنایی نیست. زنان در افغانستان هماکنون نیز با محدودیتهای بسیار شدیدی در زمینه رفتوآمد و دسترسی به زندگی عمومی روبهرو هستند.»
وزارت امر به معروف و نهی از منکر در هرات اعلام کرده که مقررات جدیدی بهتازگی اجرایی شده و هشدار داده است که نقض آنها میتواند به بازداشت یا حبس منجر شود.
فهرست مقرراتی که روز چهارشنبه توسط اداره امر به معروف و نهی از منکر هرات منتشر شد، شامل ممنوعیت استفاده از آرایش، ممنوعیت نمایان بودن هر مقدار از مو و همچنین الزام به پوشیدن جوراب است.
طالبان از زمان به دست گرفتن قدرت در کابل در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران در این کشور جنگزده تحمیل کرده است، از جمله محدودیت در دسترسی به آموزش، اشتغال و ورزش؛ اقداماتی که با انتقاد گسترده بینالمللی روبهرو شده است.
این گروه میگوید حقوق زنان را مطابق با تفسیر خود از شریعت اسلامی رعایت میکند.