حملات محدود ایران و ایالات متحده به مواضع یکدیگر در ساعات پایانی جمعه، پنجم تیرماه به وقت تهران،، آتشبس شکنندۀ دو کشور را تا مرز فروپاشی برد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، عصر جمعه در کنفرانس «ائتلاف ایمان و آزادی؛ راهی بهسوی اکثریت» در واشینگتنی با اشاره به حملۀ پهپادی روز پنجشنبه به یک کشتی بارری سنگاپوری در آبهای ساحلی عمان، تهران را به این اقدام متهم کرد و گفت ایران چهار پهپاد به سمت کشتیهای حاضر در تنگۀ هرمز پرتاب کرد.
به گفته رئیسجمهور آمریکا، نیروهای این کشور سه پهپاد را رهگیری و سرنگون کردند، اما پهپاد چهارم به کشتی سنگاپوری اصابت کرد و خساراتی به بار آورد.
آقای ترامپ بدون ارائه جزئیات بیشتر افزود که این وضعیت «بهزودی پایان خواهد یافت».
کشتی «اِوِر لاولی» که با پرچم سنگاپور تردد میکند، پس از عبور از تنگۀ هرمز در امتداد سواحل عمان هدف پرتابهای قرار گرفت که آمریکا میگوید یک پهپاد ایرانی بوده است.
پیشتر سپاه پاسداران هشدار داده بود که عبور کشتیها از مسیرهایی بجز مسیر اعلامشده از سوی این نیرو و بدون هماهنگی با ایران، «خطرناک» است و «نمیتوان امنیتشان را تضمین کرد».
از سوی دیگر ترامپ پیش از صحبتهایش در روز جمعه، در پیامی در شبکۀ اجتماعی تروثسوشال حملۀ پهپادی ایران را «نقض احمقانه آتشبس» خوانده بود.
رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به سوالی دربارۀ واکنش واشینگتن به حملۀ ایران به کشتی سنگاپوری، گفت «بهزودی خواهید دید».
کوتاهزمانی پس از اظهارات او، رسانههای ایران از شنیدهشدن صدای انفجار در سیریک در حاشیۀ تنگۀ هرمز خبر دادند. این گزارشهای رسانهای، منبع و منشاء صدا را مشخص نکرده بودند اما محل انفجار را «حوالی بندرگاه و اسکله» توصیف کردند.
دقایقی بعد ارتش ایالات متحده تأیید کرد که در پاسخ به «حملۀ ایران»، نقاطی در خاک کشور را هدف قرار داده است.
به گفتۀ فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در خاورمیانه، سنتکام، جنگندههای این کشور انبارهای موشک و پهپاد ایران را همراه با یک تأسیسات رادار در سواحل جنوبی کشور هدف قرار دادند.
بیشتر در این باره:
مقامهای آمریکایی میگویند ایران یک کشتی باری را در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار دادسنتکام حملۀ پهپادی به کشتی «اِوِر لاولی» را «اقدام خصمانۀ بیدلیل» و ناقض توافق آتشبس میان تهران و واشینگتن توصیف کرد؛ اقدامی که «آزادی کشتیرانی در یکی از مهمترین آبراههای تجاری جهان را بهخطر انداخت».
دقایقی بعد از انتشار این بیانیه، معاون رئیسجمهور ایالات متحده به ایران هشدار داد که آمریکا «رفتار خشونتبار را با خشونت پاسخ خواهد داد».
جیدی ونس در شبکۀ ایکس نوشت: «ایران توافق آتشبس را امضا کرده است و ما هم به آن متعهد بودهایم. اگر آنها در مورد شیوۀ اجرای تفاهمنامه اختلاف نظری دارند، کافی است تلفن را بردارند. اما رفتار خشونتآمیزشان، پاسخ خشونتباری خواهد داشت».
در این فاصله برخی رسانههای ایران و بعضی حسابهای کاربری در شبکههای اجتماعی نقل قولها و «بیانیه»هایی تند و تهدیدآمیز را به نقل از فرماندهان سپاه پاسداران و از جمله فرمانده نیروی هوافضای آن منتشر کردند.
سپاه پاسداران در اقدامی کمسابقه، بهسرعت همۀ آنها را «جعلی» خواند و تأکید کرد که اخبار و نظرات این نهاد، «صرفاً از طریق پایگاه خبری خودش» منتشر میشود.
دقایقی بعد نیروی دریایی سپاه پاسداران در بیانیهای کوتاه و بدون اشاره به جزئیات، ادعا کرد «نقاط استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه را هدف قرار داده است».
سپاه در این بیانیه هشدار داد که در صورت «تکرار» حملات آمریکا، «پاسخ سپاه گستردهتر خواهد بود».
ادعای نیروی دریایی سپاه پاسداران، هنوز از طرف سنتکام یا منابع مستقل دیگر تأیید یا تکذیب نشده است.