یک گزارش رسمی نهادهای نظارتی دولت آمریکا میگوید جنگ با ایران به «کمبودهای راهبردی» در ذخایر برخی تسلیحات پیشرفتهٔ ایالات متحده منجر شده است.
نخستین گزارش رسمی نهادهای بازرسی دولت آمریکا دربارهٔ عملیات «خشم حماسی» که روز دوشنبه ۲۳ شهریور بهطور عمومی منتشر شد، میگوید مصرف گستردهٔ تسلیحات در جنگ با ایران «به کمبودهای راهبردی در موجودیها منجر شده و گلوگاههای پایهٔ صنعتی برای تأمین مجدد مهمات را آشکار کرده است».
بر اساس این ارزیابی، پنتاگون برای مقابله با این مشکل در تلاش است روند خرید تسلیحات و زمان تولید را کاهش دهد و ذخایر مواد و قطعات حیاتی و برخی مهمات را افزایش دهد تا در شرایط اضطراری امکان افزایش سریع تولید وجود داشته باشد.
این گزارش همچنین نشان میدهد آمریکا تا ۲۹ ژوئن (۸ تیر) حدود ۳۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار برای جنگ هزینه کرده است. نزدیک به دو سوم این مبلغ مربوط به مهمات مصرفشده بوده و ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار به تجهیزات از دسترفته اختصاص داشته است. بر اساس این گزارش، ۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار دیگر نیز در ردیف سایر هزینهها قرار گرفته است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اواخر ژوئیه (اوایل مرداد) هزینهٔ جنگ تا آن زمان را ۳۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار اعلام کرده بود. شبکهٔ انبیسی نیوز نیز پیشتر به نقل از مقامها و افراد مطلع از برآوردهای داخلی گزارش داده بود که با احتساب هزینههای گستردهتر، رقم واقعی جنگ میتواند به ۸۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده باشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه و همزمان با انتشار گزارش ارزیابی «عملیات خشم حماسی»، در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال نوشت آمریکا اکنون بیش از هر زمان دیگری در تاریخ خود تسلیحات پیشرفته تولید میکند و این تجهیزات بهطور روزانه در اختیار نیروهای آمریکایی در خاورمیانه و دیگر مناطق قرار میگیرند.
ارزیابی تازه منتشرشده با مشارکت دفاتر بازرسان کل وزارت دفاع، وزارت خارجه و آژانس توسعهٔ بینالمللی آمریکا تهیه شده است. طبق قانون، تهیهٔ این گزارشها پس از آن الزامی شد که ادامهٔ عملیات نظامی آمریکا علیه ایران از ۶۰ روز فراتر رفت.
بیشتر در این باره:
تهدید ترامپ به حمله به «کوه کلنگ»؛ هگست هزینه جنگ را ۳۷.۵ میلیارد دلار اعلام کردبر اساس این گزارش، ۳۰ فروند پهپاد امکیو-۹ ریپر آمریکا در جریان جنگ از بین رفتهاند. ارزش هر یک از این پهپادهای بزرگ شناسایی و تهاجمی حدود ۳۰ میلیون دلار برآورد میشود.
این گزارش میگوید هفت فروند هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ نیز آسیب دیده یا از بین رفتهاند که پنج فروند آنها در حالی که در عربستان سعودی روی زمین بودند، هدف مهمات ایرانی قرار گرفتند.
چهار جنگندهٔ اف-۱۵ئی، یک فروند اف-۳۵ای و یک هواپیمای تهاجمی ای-۱۰ نیز در میان هواپیماهایی هستند که بر اساس این گزارش منهدم شده یا بهشدت آسیب دیدهاند.
در یک حادثهٔ دیگر، برخورد دو هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ در عراق به سقوط یکی از آنها و کشته شدن شش نظامی آمریکایی منجر شد.
این گزارش میگوید ۱۱ نظامی آمریکایی نیز در عملیات رزمی در کویت، عراق، اردن و عربستان سعودی کشته شدند. با احتساب یک نظامی دیگر که در یک حادثهٔ غیررزمی جان باخت، شمار تلفات نظامیان آمریکایی ثبتشده در گزارش به ۱۲ نفر میرسد.
ارزیابی بازرسان کل همچنین ابعاد خسارات حملات ایران به پایگاههای آمریکا در خاورمیانه را روشنتر کرده است.
بر اساس این گزارش، حملات موشکی و پهپادی ایران به دهها ساختمان و سازه در پایگاههای نظامی آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات متحدهٔ عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن آسیب زده یا آنها را تخریب کرده است.
گزارش همچنین برای نخستین بار بهطور رسمی تأیید میکند که ایران مرکز اصلی لجستیکی نیروی دریایی آمریکا در منطقه در بحرین را با پهپاد و موشکهای بالستیک هدف قرار داده است.
شدت حملات به برخی مراکز لجستیکی باعث شد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، بخشی از مسیرهای تأمین و پشتیبانی خود را تغییر دهد و برای برخی عملیاتها از مراکز دورتر، از جمله جزیرهٔ دیهگو گارسیا در اقیانوس هند، استفاده کند.
این گزارش میگوید تأسیسات دیپلماتیک آمریکا نیز در عراق، کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در مجموع حدود ۱۸۴ میلیون دلار خسارت دیدهاند. بیشترین خسارت، حدود ۱۵۷ میلیون دلار، مربوط به تأسیسات آمریکا در عراق بوده است.
علاوه بر این، عملیات اضطراری و تخلیهٔ افراد حدود ۱۱۳ میلیون دلار برای وزارت خارجهٔ آمریکا هزینه داشته و حدود ۹ هزار شهروند آمریکایی از مناطق تحت تأثیر جنگ خارج شدهاند.
گزارش میگوید در مجموع بیش از ۲۰ هزار نفر از کارکنان نظامی و دیپلماتیک آمریکا در آغاز جنگ و هفتههای پس از آن جابهجا شدند.
انتشار این ارزیابی در حالی است که مقامهای دولت دونالد ترامپ در ماههای گذشته گزارشها دربارهٔ کاهش خطرناک ذخایر تسلیحاتی آمریکا را رد کردهاند.
پیت هگست پیشتر گزارشها دربارهٔ کمبود مهمات را رد کرده و گفته بود ارتش آمریکا تسلیحات لازم برای انجام مأموریتهای خود را در اختیار دارد.
با این حال، نگرانی دربارهٔ سرعت مصرف موشکهای پیشرفته و بهویژه رهگیرهای سامانههای دفاع موشکی از ماههای نخست جنگ مطرح بود.
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا، CSIS، پیشتر برآورد کرده بود که جایگزین کردن برخی مهمات که در جنگ ایران مصرف آنها بسیار بوده، از جمله موشکهای تاماهاوک و رهگیرهای سامانههای پاتریوت و تاد، ممکن است سه سال یا بیشتر طول بکشد.
برای جایگزینی برخی موشکهای دریایی، از جمله اسام-۳ و اسام-۶، نیز حدود دو سال زمان لازم خواهد بود.
دونالد ترامپ نیز در یک یادداشت رسمی دولت در ۲۱ خرداد، با استناد به قانون تولید دفاعی، اعلام کرده بود که ظرفیت محدود تولید، زنجیرههای تأمین شکننده و طولانی بودن زمان تأمین برخی قطعات میتواند توان آمریکا برای تولید و افزایش ذخایر موشک و مهمات مورد نیاز دفاع ملی را محدود کند.
او در این یاداداشت و به همین دلیل اختیاراتی را در چارچوب قانون تولید دفاعی به پنتاگون واگذار کرد تا برای تقویت ظرفیت صنایع تسلیحاتی با بخش خصوصی توافقهایی انجام دهد.
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حملات گسترده به ایران آغاز شد و پس از ۴۰ روز با برقراری آتشبس در ۱۹ فروردین متوقف شد. ایران نیز در جریان جنگ با موشک و پهپاد به اسرائیل و پایگاهها و تأسیسات آمریکا در چند کشور منطقه حمله کرد.
برآورد مستقل و جامعی از مجموع خسارتهای واردشده به ایران منتشر نشده است. دولت ایران در فروردینماه خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم جنگ را حدود ۲۷۰ میلیارد دلار اعلام کرد، اما جزئیات محاسبهٔ این رقم را منتشر نکرد.
حملات آمریکا و اسرائیل علاوه بر مراکز نظامی و هستهای، به تأسیسات انرژی، صنایع و برخی زیرساختهای غیرنظامی ایران نیز خسارات گسترده وارد کرد.
بر اساس تازهترین آمار سازمان پزشکی قانونی جمهوری اسلامی ایران، سه هزار و ۵۱۹ نفر در جریان این جنگ کشته شدند و وزارت بهداشت نیز شمار مجروحانی را که تحت درمان قرار گرفتند بیش از ۴۰ هزار نفر اعلام کرده است. آمار تفکیکی از نظامیان و غیرنظامیان منتشر نشده است.
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی میگوید تنها در ۲۵ استان و بدون احتساب تهران، بیش از ۱۴۰ هزار پرونده برای ارزیابی خسارت به املاک و اموال تشکیل شده و شهرداری تهران نیز از آسیب دیدن حدود ۵۱ هزار واحد مسکونی در پایتخت خبر داده است.