وزیر خارجه چین گفته است که فشار و تحریم، راه حلی «بنیادین» برای موضوع هستهای ایران نیست و کشورش همچنان از گفتوگو برای حل مسالمتآمیز مسئله اتمی ایران حمایت میکند.
یانگ جیهچی که در نشستی خبری در حاشیه اجلاس سالانه پارلمان چین سخن میگفت همچنین اضافه کرد که پکن معتقد است باید بر تلاشهای دیپلماتیک در مورد حل مناقشه اتمی ایران افزود.
مقامهای پکن همواره اعلام کردهاند که اعمال تحریمها شیوه مناسبی برای حل مسائل بینالمللی از جمله در مورد ایران نیست و در مقابل قدرتهای غربی فعال در زمینه برنامه هستهای ایران، سعی در متقاعد کردن چین به حمایت از دور تازهای از تحریمها علیه ایران هستند.
در تازهترین دور از این تلاشها اسرائیل، هیئتی را به سرپرستی موشه بوگی یعلون، وزیر راهبردی، و پروفسور استنلی فیشر، رئیس کل بانک مرکزی اسرائیل، عازم پکن کرد تا با مقامهای چینی در مورد ایران به گفتوگو بنشینند.
در این زمینه رسانههای اسرائیلی هفته گذشته گزارش دادند که هیئت اسرائیلی مدارک و اسنادی را برای نخستین بار به رویت سران چین رساند که «ثابت میکند هدف اصلی از برنامههای هستهای ایران، تولید بمب اتم است».
این دیدار، بر اساس توصیف مقامهای اسرائیلی «مشروحترین نشست با چینیها در مورد ایران در سه سال اخیر بود» هاآرتص به نقل از یک عضو هیئت اعزامی به چین نوشت که توضیحات ارائه شده در این دیدار کاملاً مفصل و دربرگیرنده جزئیات برنامههای اتمی ایران بود، و عمق نگرانی اسرائیل از رسیدن ایران به بمب اتمی توضیح داده شد.
تحلیلگران میگویند که مخالفت چین با تحریمها علیه ایران از منافع اقتصادی سرشار و متنوع چین در قبال ایران ناشی میشود.
چین در کنار خریدهای نفتی ازایران، بخش قابل توجهی از بنزین ایران را تأمین میکند و کالاهای وارداتی چینی نیز سهم گستردهای را در بازار ایران به خود اختصاص دادهاند. ایران و چین درسال ۲۰۰۸، ۲۵ میلیارد دلار تراز بازرگانی داشتهاند.
چین تاکنون بارها با مخالفت با اعمال تحریمهای جدید علیه ایران، مانع از اجماع قدرتهای جهانی علیه ایران شده است اما با این حال با هیچ یک از سه قطعنامه تحریمی که شورای امنیت سازمان ملل از سال ۱۳۸۵ با هدف توقف غنیسازی علیه ایران صادر کرده مخالفت نکرده است.
اکنون وزیر خارجه چین در شرایطی بار دیگر بر راه حل مذاکره در موضوع اتمی ایران تأکید میکند که کشورهای غربی خود را برای دور چهارم از تحریمها علیه ایران آماده میکنند.
پیشتر رویترز در گزارشی خبر داده بود که دیپلماتهای غربی امیدوارند که شورای امنیت سازمان ملل متحد تا پایان ماه مارس ۲۰۱۰، فروردین ۸۹، چهارمین قطعنامه تحریمی علیه ایران را بررسی و به تصویب برساند.
با این حال به نوشته رویترز، دیپلماتهای سازمان ملل متحد معتقدند که با توجه به عدم تمایل چین [به اعمال تحریمهای تازه علیه ایران] این زمانبندی بیش از حد خوشبینانه است.
در همین زمینه هفته گذشته نماینده گاین در سازمان ملل متحد که ریاست دورهای شورای امنیت را بر عهده دارد گفته بود که پرونده هسته ای ايران در دستور کار ماه مارس شورای امنيت قرار ندارد، ولی ممکن است اعضای این شورا در اين باره نشستی را برگزار کنند.
کشورهای غربی به رهبری آمریکا، ایران را متهم کردهاند که در پوشش برنامه هستهای خود، برای ساخت جنگآفزارهای اتمی تلاش میکند اما ایران همواره با رد این ادعا، هدف از برنامه هستهای خود را صلحآمیز و در راستای تولید برق و مصارف پزشکی اعلام کرده است.