حملهٔ شبانهٔ آمریکا به ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، و همسرش که خبر آن را دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه ۱۳ دیماه اعلام کرد، واکنشهای گستردهای در جهان برانگیخت.
برخی از واکنشهای رسمی که میتواند نشاندهندهٔ مواضع سیاسی کشورها هم باشد، در ادامه آمده است.
وزارت خارجه چین
«چین عمیقاً شوکه شده و استفادهٔ آمریکا از زور علیه یک کشور مستقل و بهکارگیری زور علیه رئیسجمهور یک کشور را بهشدت محکوم میکند.»
این وزارتخانه در بیانیهای اعلام کرد: «چین قاطعانه با چنین رفتارهای هژمونیک آمریکا که بهطور جدی حقوق بینالملل را نقض میکند، حاکمیت ونزوئلا را زیر پا میگذارد و صلح و امنیت در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب را تهدید میکند، مخالف است. ما از آمریکا میخواهیم به حقوق بینالملل و اهداف و اصول منشور سازمان ملل پایبند باشد و نقض حاکمیت و امنیت سایر کشورها را متوقف کند.»
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران
حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا «مصداق کامل عمل تجاوزکارانه است که باید فوراْ از سوی سازمان ملل متحد و همهٔ دولتهایی که دغدغهٔ حاکمیت قانون صلح و امنیت بیاالمللی دارند، صریحاً محکوم شود».
این وزارتخانه همچنین در بیانیهاش نوشت: «ضمن یادآوری حق ذاتی ونزوئلا برای دفاع از حاکمیت ملی تمامیت سرزمینی و حق تعیین سرنوشت خود... بر ضرورت اتخاذ تدابیر لازم برای پاسخگو کردن طراحان و عاملان جنایات ارتکاب یافته در جریان این تجاوز نظامی تأکید میکند.»
نخستوزیر بریتانیا، کییر استارمر
«میخواهم ابتدا حقایق را روشن کنم. میخواهم با رئیسجمهور ترامپ صحبت کنم. میخواهم با متحدان گفتوگو کنم. میتوانم کاملاً روشن بگویم که ما درگیر نبودهایم... و همواره میگویم و باور دارم که همه ما باید به حقوق بینالملل پایبند باشیم.»
رئیس کمیسیون اروپا، اورسولا فون در لاین
«وضعیت ونزوئلا را بسیار نزدیک دنبال میکنیم. ما در کنار مردم ونزوئلا ایستادهایم و از گذار مسالمتآمیز و دموکراتیک حمایت میکنیم. هر راهحلی باید به حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل احترام بگذارد.»
وزیر خارجه فرانسه
ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در شبکه ایکس نوشت: «عملیات نظامی که به بازداشت نیکلاس مادورو انجامید، اصل عدم توسل به زور را که زیربنای حقوق بینالملل است، نقض میکند. فرانسه بار دیگر تأکید میکند که هیچ راهحل سیاسی پایداری نمیتواند از بیرون تحمیل شود و تنها مردم مستقل هر کشور خود میتوانند درباره آیندهشان تصمیم بگیرند.»
وزارت خارجه آلمان
«ما از همه طرفهای درگیر میخواهیم از تشدید تنشها جلوگیری کنند و بهدنبال راههایی برای یک راهحل سیاسی باشند.» این وزارتخانه افزود: «باید به حقوق بینالملل احترام گذاشته شود... مردم ونزوئلا شایستهٔ آیندهای مسالمتآمیز و دموکراتیک هستند.»
رئیسجمهور آرژانتین، خاویر میلی، در مصاحبهای رسانهای
«آنچه باید درک کنیم این است که این فروپاشی رژیم یک دیکتاتور است که انتخابات را دستکاری میکرد، در آخرین انتخابات بهشدت شکست خورد و با وجود آن به قدرت چسبید.»
«به همین دلیل است که میگویم خبر امروز برای جهان آزاد خبر بسیار خوبی است.»
«(ادموندو گونزالس اوروتیا) باید قدرت را به دست بگیرد. او انتخابات را برده و دورهای برای انجام وظیفه دارد. رئیسجمهور منتخب گونزالس اوروتیاست.»
وزارت روابط بینالملل آفریقای جنوبی
در بیانیهای از سوی وزارت روابط بینالملل آفریقای جنوبی آمده است: «آفریقای جنوبی از شورای امنیت سازمان ملل، نهادی که مأمور حفظ صلح و امنیت بینالمللی است، میخواهد فوراً برای رسیدگی به این وضعیت تشکیل جلسه دهد.» در ادامه افزوده شده است: «آفریقای جنوبی این اقدامات را نقض آشکار منشور سازمان ملل میداند که همه کشورهای عضو را ملزم میکند از تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشور خودداری کنند.»
وزارت خارجه روسیه
«صبح امروز، ایالات متحده مرتکب اقدامی از نوع تجاوز مسلحانه علیه ونزوئلا شد. این موضوع عمیقاً نگرانکننده و محکومکردنی است.» «بهانههایی که برای توجیه چنین اقداماتی مطرح شده، بیاساس است. دشمنی ایدئولوژیک بر عملگرایی اقتصادی و تمایل به ایجاد روابط مبتنی بر اعتماد و پیشبینیپذیری غلبه کرده است.» «در شرایط کنونی، پیش از هر چیز جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها و تمرکز بر یافتن راهحلی از طریق گفتوگو اهمیت دارد.» «آمریکای لاتین باید منطقهای صلحآمیز باقی بماند، همانگونه که در سال ۲۰۱۴ خود را چنین اعلام کرد. و باید حق ونزوئلا برای تعیین سرنوشت خود بدون هرگونه مداخله مخرب، چه برسد به مداخله نظامی، از خارج تضمین شود.» «ما از بیانیه مقامات ونزوئلا و رهبران کشورهای آمریکای لاتین که خواستار برگزاری فوری نشست شورای امنیت سازمان ملل شدهاند، حمایت میکنیم.»
دولت پاراگوئه
«پاراگوئه تحولات جاری در ونزوئلا را از نزدیک دنبال میکند و خواستار اولویت دادن به ابزارهای دموکراتیکی است که انتقالی منظم را تضمین کنند.»
«کشور ما پیشتر بهموقع درباره مسیر ناپایدار ونزوئلا تحت فرمان نیکلاس مادورو، رهبر کارتل د لوس سولس، هشدار داده بود. از این رو، با توجه به اینکه این ساختار یک شبکه جنایی است که بهطور رسمی از سوی مقامات ملی یک سازمان تروریستی اعلام شده، تداوم آن در قدرت تهدیدی برای منطقه به شمار میرفت.»
وزارت خارجه مکزیک
«دولت مکزیک اقدامات نظامی انجامشده بهطور یکجانبه در ساعات اخیر توسط نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا علیه اهدافی در قلمرو جمهوری بولیواری ونزوئلا را که نقض آشکار ماده ۲ منشور سازمان ملل است، بهشدت محکوم و رد میکند.» «مکزیک با تأکید مجدد اعلام میکند که گفتوگو و مذاکره تنها ابزارهای مشروع و مؤثر برای حل اختلافات موجود هستند و از اینرو آمادگی خود را برای حمایت از هرگونه تلاش جهت تسهیل گفتوگو، میانجیگری یا همراهی که به حفظ صلح منطقهای و پرهیز از تقابل کمک کند، اعلام میدارد.»
وزارت خارجه بولیوی
«بولیوی بار دیگر بر تعهد خود به صلح، دموکراسی و هماهنگی با جامعه بینالمللی برای کمکهای بشردوستانه، حفاظت از جمعیت غیرنظامی و حمایت از یک روند معتبر و نهایی بازسازی نهادی تأکید میکند.»
رئیسجمهور پاناما، خوزه رائول مولینو
«در پرتو رویدادهایی که بامداد امروز در ونزوئلا رخ داد، دولت من بار دیگر بر موضع خود در حمایت از روندهای دموکراتیک و پذیرش خواستهای مشروع مردم ونزوئلا، آنگونه که بهروشنی در پای صندوقهای رأی بیان شد و در آن ادموندو گونزالس انتخاب گردید، تأکید میکند.»
وزارت خارجه پرو
«دولت پرو خواستار راهحلی فوری برای وضعیت سیاسی در ونزوئلا، در جهت انتقالی با احترام کامل به حقوق بینالملل و حقوق بشر و نیز توجه به خواستههای مشروع و واقعی مردم ونزوئلا برای زندگی در دموکراسی با حمایت جامعه منطقهای است.»
«دولت نامشروع نیکلاس مادورو حقوق بشر مردم ونزوئلا را نقض کرده و آنان را در معرض شکنجه و بازداشتهای خودسرانه و غیرقانونی قرار داده، حاکمیت قانون را نابود کرده و بحرانی بیسابقه از مهاجرت در منطقه ایجاد کرده است.»
رئیسجمهور برزیل، لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا،
«بمباران خاک ونزوئلا و بازداشت رئیسجمهور آن از خطی غیرقابل قبول عبور میکند. این اقدامات تعرضی جدی به حاکمیت ونزوئلا و نمونهای بسیار خطرناک دیگر برای کل جامعه بینالمللی است.» «حمله به کشورها با نقض آشکار حقوق بینالملل نخستین گام بهسوی جهانی از خشونت، هرجومرج و بیثباتی است؛ جهانی که در آن قانون قویترها بر چندجانبهگرایی غلبه میکند.»
وزیر خارجه اوکراین، آندری سیبیها
«اوکراین همواره از حق ملتها برای زندگی آزادانه، عاری از دیکتاتوری، سرکوب و نقض حقوق بشر دفاع کرده است. رژیم مادورو در همه این اصول بهطور کامل تخطی کرده است.» «ما از تحولاتی حمایت میکنیم که مطابق اصول حقوق بینالملل بوده و دموکراسی، حقوق بشر و منافع مردم ونزوئلا را در اولویت قرار دهد.»
رئیسجمهور بلاروس، الکساندر لوکاشنکو
«رئیسجمهور بلاروس اقدام تجاوزکارانه آمریکا علیه ونزوئلا را بهطور قاطع محکوم میکند.» خبرگزاری بلتا به نقل از ناتالیا ایسمونت، سخنگوی لوکاشنکو، گزارش داد که او بهتازگی در مصاحبهای با خبرنگاران آمریکایی درباره پیامدها گفته بود: «این یک ویتنام دوم خواهد بود. و آمریکاییها به آن نیازی ندارند.»
رئیسجمهور اکوادور، گابریل نوبوآ
او در ایکس نوشت: «زمان آن فرا میرسد که همه جنایتکاران نارکو-چاویست پاسخگو شوند. ساختار آنها سرانجام در سراسر قاره فرو خواهد پاشید.» «به کورینا ماچادو، ادموندو گونزالس و مردم ونزوئلا: زمان آن رسیده که کشور خود را پس بگیرید. شما در اکوادور یک متحد دارید.»
وزارت خارجه اروگوئه
«دولت جمهوری شرقی اروگوئه با توجهی نزدیک و نگرانی جدی، رویدادهایی را که در ساعات اخیر از ونزوئلا گزارش شده، از جمله حملات هوایی آمریکا علیه تأسیسات نظامی و زیرساختهای غیرنظامی ونزوئلا، دنبال میکند.» «اروگوئه، همانگونه که همواره بوده است، مداخله نظامی یک کشور در قلمرو کشور دیگر را رد میکند و بر اهمیت احترام به حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل، بهویژه اصل بنیادین خودداری دولتها از تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشور، یا به هر شیوهای ناسازگار با اهداف سازمان ملل، تأکید میکند.»
رئیسجمهور شیلی، گابریل بوریچ، در ایکس
«بهعنوان دولت شیلی، نگرانی و محکومیت خود را نسبت به اقدامات نظامی ایالات متحده در ونزوئلا ابراز میکنیم و خواستار راهحلی مسالمتآمیز برای بحران جدیای هستیم که این کشور را دربرگرفته است.» «شیلی تعهد خود را به اصول بنیادین حقوق بینالملل، از جمله منع استفاده از زور، عدم مداخله، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی و تمامیت ارضی دولتها، بار دیگر تأیید میکند.»
رئیسجمهور کلمبیا، گوستاوو پترو
«دولت جمهوری کلمبیا گزارشهای مربوط به انفجارها و فعالیتهای هوایی غیرمعمول در ساعات اخیر در جمهوری بولیواری ونزوئلا و نیز تشدید تنشهای ناشی از آن در منطقه را با نگرانی عمیق دنبال میکند.» «کلمبیا تعهد بیقیدوشرط خود را به اصول مندرج در منشور سازمان ملل، بهویژه احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی دولتها، منع استفاده یا تهدید به استفاده از زور و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی، بار دیگر تأکید میکند. در این چارچوب، دولت کلمبیا هرگونه اقدام نظامی یکجانبهای را که میتواند وضعیت را وخیمتر کند یا جمعیت غیرنظامی را در معرض خطر قرار دهد، رد میکند.»
وزارت خارجه اسپانیا
«اسپانیا خواستار کاهش تنش و خویشتنداری است و تأکید میکند که هر اقدامی باید همواره مطابق با حقوق بینالملل و اصول منشور سازمان ملل انجام شود.» «در این راستا، اسپانیا آمادگی خود را برای ارائه مساعی جمیله بهمنظور دستیابی به راهحلی مسالمتآمیز و مبتنی بر مذاکره برای بحران کنونی اعلام میکند.»
نخستوزیر ترینیداد و توباگو، کاملا پرسَد-بیسسار
«صبح امروز، شنبه ۳ ژانویه ۲۰۲۶، ایالات متحده عملیات نظامی را در داخل قلمرو ونزوئلا آغاز کرد.» «ترینیداد و توباگو در هیچیک از این عملیات نظامی جاری مشارکت ندارد. ترینیداد و توباگو همچنان روابط مسالمتآمیز خود را با مردم ونزوئلا حفظ میکند.»