رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۲۹ بهمن در نشستی با مشاوران ارشد خود دربارهٔ بحران با ایران گفتوگو کرد و شبکههای سیانان و سیبیاس گزارش دادند که ارتش آمریکا ممکن است از چند روز دیگر آمادهٔ آغاز حمله به ایران باشد، هرچند گفته میشود ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است.
سیانان بهنقل از منابع خود گزارش داد آقای ترامپ در نشست با مشاوران ارشد خود بهطور خصوصی هم موافق و هم مخالف اقدام نظامی استدلال کرده و نظر مشاوران و متحدان خود را جویا شده است.
در این باره، یکی از مشاوران ترامپ به اکسیوس گفت: «رئیس دارد کلافه میشود. برخی اطرافیانش به او دربارهٔ رفتن به جنگ با ایران هشدار میدهند، اما من فکر میکنم ۹۰ درصد احتمال دارد که در چند هفته آینده شاهد اقدام نظامی باشیم.»
گزارش رسانههای آمریکایی از جمله اکسیوس، والاستریت جورنال و سیانان حاکی است که همزمان با ادامه گفتوگوهای دیپلماتیک، ایالات متحده شمار قابلتوجهی جنگنده و هواپیماهای پشتیبانی به خاورمیانه اعزام کرده و بزرگترین تمرکز قدرت هوایی خود در منطقه از زمان حمله سال ۲۰۰۳ به عراق را شکل داده است.
بر اساس گزارش اکسیوس، مقامهای آمریکایی میگویند دولت ترامپ بیش از آنچه افکار عمومی آمریکا تصور میکند به یک جنگ بزرگ در خاورمیانه نزدیک شده است.
بهگفتهٔ منابع آگاه، عملیات نظامی احتمالی علیه ایران میتواند یک کارزار گسترده و چند هفتهای باشد که بیشتر به یک جنگ تمامعیار شباهت خواهد داشت تا عملیات محدود و هدفمند.
در همین حال، والاستریت جورنال گزارش داده است که ایالات متحده در روزهای اخیر جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ و اف-۲۲، هواپیماهای فرماندهی و کنترل و سامانههای پدافند هوایی را به منطقه منتقل کرده و یک ناو هواپیمابر دوم نیز در راه خاورمیانه است.
بهنوشتهٔ این رسانه، این توان نظامی به آمریکا امکان میدهد به جای حملهای محدود، یک جنگ هوایی مستمر و طولانی علیه ایران را در نظر بگیرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، گزینههای مطرحشده شامل حمله به تأسیسات هستهای و موشکی ایران، کارزار گسترده علیه توان نظامی ایران و حتی طرحهایی برای هدف قرار دادن رهبران سیاسی و نظامی با هدف تضعیف یا سرنگونی حکومت است.
با این حال، مشخص نیست هدف اصلی هرگونه اقدام نظامی چه خواهد بود؛ متوقف کردن برنامه هستهای ایران، نابودی توان موشکی این کشور یا تلاش برای تغییر حکومت؟
به گزارش والاستریت جورنال، مقامهای آمریکایی گفتهاند تمامی طرحهای نظامی ارائهشده به ترامپ با هدف وارد کردن بیشترین آسیب به حکومت ایران و نیروهای نیابتی آن در منطقه طراحی شدهاند.
همزمان با افزایش فشار نظامی، مذاکرات دیپلماتیک نیز ادامه دارد. نمایندگان آمریکا و ایران این هفته در ژنو گفتوگوهای غیرمستقیم درباره برنامه هستهای ایران برگزار کردند.
کرولاین لویت، سخنگوی کاخ سفید، از «اندکی پیشرفت» در مذاکرات خبر داده اما گفته دو طرف همچنان در برخی مسائل فاصلهٔ زیادی دارند. او هم تأکید کرد که دیپلماسی گزینهٔ نخست ترامپ است، اما اقدام نظامی همچنان روی میز قرار دارد.
بهگفتهٔ مقامهای آمریکایی، واشینگتن انتظار دارد ایران تا پایان ماه پیشنهاد مشخصی ارائه کند که به نگرانیهای آمریکا دربارهٔ برنامهٔ هستهای این کشور پاسخ دهد. در عین حال، برخی مقامها نسبت به نتیجهبخش بودن مذاکرات بدبین هستند.
ترامپ نیز بارها تهدید کرده است در صورت شکست مذاکرات به ایران حمله خواهد کرد و گفته است ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد و باید غنیسازی اورانیوم را متوقف کند.
بر اساس گزارشها، نیروی هوایی آمریکا دهها جنگنده و هواپیمای پشتیبانی را به پایگاههایی در اردن و عربستان سعودی منتقل کرده و تجهیزات نظامی مستقر در بریتانیا نیز به نقاطی نزدیکتر به خاورمیانه جابهجا شدهاند.
نیروی دریایی آمریکا نیز دهها شناور از جمله ناوهای هواپیمابر و ناوشکنهای مجهز به دفاع موشکی را در خاورمیانه و شرق دریای مدیترانه مستقر کرده و ناو هواپیمابر «یواساس جرالد فورد» نیز در مسیر منطقه است.
با وجود این تجمع نیرو، تحلیلگران میگویند میزان تجهیزات کنونی همچنان کمتر از سطح نیروهایی است که آمریکا در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ یا حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ به کار گرفت.
برخی مقامهای آمریکایی و خارجی به والاستریت جورنال و سیانان گفتهاند حکومت ایران نیز در صورت وقوع درگیری گزینههایی در اختیار دارد، از جمله استفاده از زرادخانه موشکی علیه پایگاههای آمریکا و متحدانش یا تلاش برای مختل کردن عبور نفتکشها از تنگه هرمز.
در عین حال، دولت آمریکا دربارهٔ پیامدهای احتمالی پس از یک حملهٔ نظامی و آیندهٔ ساختار قدرت در ایران نیز با عدم قطعیت روبهرو است.
در حالی که برخی مقامها و متحدان آمریکا خواستار افزایش فشار نظامی برای گرفتن امتیازهای بیشتر از تهران هستند، برخی تحلیلگران و نظامیان سابق هشدار دادهاند که توافق دیپلماتیک ممکن است گزینه کمهزینهتری نسبت به یک جنگ گسترده باشد.
با وجود افزایش تحرکات نظامی و ادامهٔ گفتوگوهای دیپلماتیک، هنوز مشخص نیست ترامپ چه زمانی و با چه هدفی تصمیم نهایی خود را دربارهٔ ایران اتخاذ خواهد کرد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، روز سهشنبه ۲۸ بهمن پس از دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا، گفت دونالد ترامپ «چند خط قرمز تعیین کرده که ایرانیها هنوز واقعاً حاضر نیستند آن را بپذیرند» و افزود: «رئیسجمهور این حق را برای خود محفوظ میداند که ببیند چه زمانی دیپلماسی به پایان طبیعیاش رسیده است».
