خبرهای کوتاه
مارکو روبیو: حکومت ایران فرصتهای متعددی را برای توافق با آمریکا از دست داده است
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، میگوید ایران فرصتهای متعددی را برای دستیابی به توافقی دربارهٔ برنامه هستهای خود با ایالات متحده از دست داده است.
او روز چهارشنبه ۱۵ مهر در یک نشست خبری مشترک با همتای یونانی خود در آتن گفت: «ایران فرصتهای متعددی را برای رسیدن به توافق هستهای با آمریکا از دست داده و همچنان مبالغ هنگفتی را صرف تروریسم، تسلیحات و حزبالله میکند.»
روبیو همچنین گفت ایران اکنون با اقتصادی رو به فروپاشی و تحریمهای تازه روبهرو است و مسئولیت این وضعیت را متوجه «روحانیون تندرو شیعه حاکم بر ایران» دانست.
او گفت: «اقتصاد ایران در آستانهٔ رسیدن به وضعیتی است که از نظر وخامت، کمتر کشوری در جهان آن را تجربه کرده است و همهٔ اینها نتیجهٔ عملکرد روحانیون تندروی شیعهای است که در آن کشور تصمیمگیری میکنند. آنها هستند که مردم محروم ایران را به چنین وضعیتی دچار کردهاند.»
وزیر خارجه آمریکا همچنین با تکرار موضع واشینگتن دربارهٔ جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای گفت دونالد ترامپ توان نظامی و بخش بزرگی از ظرفیت صنایع نظامی ایران را از میان برده است.
روبیو همچنین گفت حکومت ایران «کنترل تنگه هرمز را کاملاً از دست داده» و حجم تردد نفتکشها و میزان نفت عبوری از این آبراه تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته است.
مقامهای آمریکایی در روزهای اخیر بارها بر افزایش تردد نفتکشها و صادرات انرژی از منطقه تأکید کردهاند. مقامهای جمهوری اسلامی این ارزیابی را رد میکنند و میگویند همچنان کنترل تنگه هرمز را در دست دارند.
در عین حال، گزارشهایی از ادامهٔ حملات سپاه پاسداران به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز منتشر شده است.
مهمترین خبرهای ایران و جهان
نوبل شیمی به دو دانشمند فرانسوی و ژاپنی برای پژوهش تصاویر آینهای مولکولها رسید
هانری کاگان و کنسو سوآی، دو دانشمند فرانسوی و ژاپنی، بهطور مشترک و برای پژوهش دربارهٔ تصاویر آینهای مولکولها به عنوان برندگان نوبل شیمی ۲۰۲۶ انتخاب شدند.
آکادمی نوبل روز چهارشنبه ۱۵ مهر این خبر را اعلام کرد.
پژوهشهای این دو دانشمند، نقشی تعیینکننده در توسعه داروها داشته است.
هیئت داوران اعلام کرد این دو پژوهشگر «برای کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیز در سنتز آلی نامتقارن» شایسته دریافت این جایزه شناخته شدند.
هاینر لینکه، رئیس کمیته نوبل شیمی، با اعلام نام این دو دانشمند به عنوان برندگان نوبل شیمی، گفت: «جایزه امسال درباره شیمی بنیادی است. بسیاری از مولکولها در دو شکل متفاوت وجود دارند؛ مثل دستهای من. آنها تصویر آینهای یکدیگرند، شبیه هم به نظر میرسند، اما یکسان نیستند. من نمیتوانم دو دستم را کاملاً روی یکدیگر منطبق کنم. چنین مولکولهایی کایرال نامیده میشوند.»
این دو دانشمند مبلغ ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را میان خود تقسیم خواهند کرد.
نوبل شیمی همیشه سومین جایزهای است که پس از جوایز پزشکی و فیزیک در هفته نوبل اعلام میشود.
جوایز نوبل که بر اساس وصیتنامه آلفرد نوبل، مخترع و بازرگان سوئدی، بنیان گذاشته شدند، از سال ۱۹۰۱ برای دستاوردهای علمی، ادبی و صلح اهدا میشوند و تنها در چند دوره، عمدتاً به دلیل جنگهای جهانی، اعطای آنها متوقف شده است.
نوبل که خود شیمیدان بود، در قرن نوزدهم از اختراعاتی که عمدتاً با جنگ ارتباط داشتند، بهویژه دینامیت، ثروت هنگفتی به دست آورد. جایزه اقتصاد بعدها به مجموعه جوایز نوبل اضافه شد و بانک مرکزی سوئد تأمین مالی آن را بر عهده دارد.
اگرچه برندگان نوبل شیمی گاهی در سایه برندگان مشهورتر رشتههای فیزیک، ادبیات و صلح قرار گرفتهاند، اما این جایزه به بسیاری از کشفیات تأثیرگذار، از جمله شکافت هستهای و روشهای توالییابی ژنتیکی، تعلق گرفته است.
برندگان نوبل روز دهم دسامبر، سالروز درگذشت آلفرد نوبل، در مراسمی در استکهلم مدالهای خود را از کارل شانزدهم گوستاف، پادشاه سوئد، دریافت خواهند کرد. پس از مراسم اهدای جوایز نیز ضیافتی باشکوه در تالار شهر استکهلم برگزار میشود.
جایزه صلح نوبل، تنها جایزه نوبلی که در سوئد اهدا نمیشود، بهطور جداگانه در اسلو اعطا میشود.
وزیر نفت سابق دولت پزشکیان اظهارات ترامپ درباره دلیل کنارهگیری خود را رد کرد
محسن پاکنژاد، وزیر نفت دولت پزشکیان که روز یکشنبه خبر پذیرش استعفای او منتشر شد، اظهارات دونالد ترامپ در مورد استعفای خود را رد کرد.
رئیسجمهور آمریکا روز سهشنبه ۱۴ مهر با اشاره به کنارهگیری پاکنژاد گفت: «او گفته است "ما اقتصاد نداریم. نفت نداریم. هیچ چیز نداریم."»
پاکنژاد روز چهارشنبه ۱۵ مهر در شبکه اجتماعی ایکس، ضمن رد اظهارات رئیسجمهور آمریکا، آن را «ادعاهای دروغین» خواند و افزود توليد و صدور نفت ايران «حتی در شرايط تحريم و محاصره هم ادامه يافت».
این در حالی است که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در واکنش به استعفای او نوشت: «ایران وزیر نفت جدیدی دارد. با توجه به اینکه ایران از ۲۵ اوت حتی یک بشکه نفت خام هم بارگیری و به کشتی منتقل نکرده است، وزیر نفت [جدید] دقیقاً چه چیزی را مدیریت میکند؟»
کنارهگیری پاکنژاد از وزارت نفت در حالی رخ داد که محاصره دریایی ایالات متحده علیه ایران که از ۲۳ تیر ماه دور دوم آن آغاز شده، صادرات نفت ایران را بهشدت کاهش داده است.
وزیر خزانهداری آمریکا روز نهم مهر اعلام کرد: «ایران در ماه سپتامبر صفر بشکه نفت خام روی نفتکشها بارگیری کرد» و افزود دولت دونالد ترامپ در حال قطع «حیاتیترین منبع درآمدی» جمهوری اسلامی است.
دادههای اولیهٔ ردیابی نفتکشها که بلومبرگ منتشر کرده و همچنین اطلاعات شرکتهای کپلر و ورتکسا نشان میدهد در سراسر ماه سپتامبر هیچ بارگیری نفت خامی از بنادر ایران ثبت نشده است.
حقوق کاپیتان نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز به «صد هزار دلار در ماه» رسیده است
روزنامه فایننشالتایمز میگوید به کاپیتان نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، تا سقف ۱۰۰ هزار دلار در ماه و همچنین ۵۰ هزار دلار پاداش برای هر بار عبور از این آبراه پیشنهاد میشود.
این روزنامه، روز سهشنبه ۱۴ مهر، بهنقل از سه فرد نزدیک به مالکان نفتکشها و خدمه آنها، گزارش داد که این مبالغ بهعنوان «فوقالعاده خطر» پرداخت میشود تا دریانوردان به ادامهٔ کار در کشتیها ترغیب شوند و کشورهای حاشیه خلیج فارس بتوانند جریان صادرات نفت خام را حفظ کنند.
ادامهٔ حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز این آبراه را به یکی از پرخطرترین مسیرهای دریانوردی جهان تبدیل کرده است. بر اساس آمار سازمان بینالمللی دریانوردی، از آغاز جنگ تاکنون ۹۳ کشتی در حوادث تأییدشده در منطقه هدف قرار گرفته یا آسیب دیدهاند و ۲۴ دریانورد کشته شدهاند.
به نوشته فایننشالتایمز، کاپیتانهای نفتکشها در شرایط عادی حدود ۱۵ هزار دلار در ماه درآمد دارند، در حالی که دستمزد ماهانه برخی دریانوردان معمولی از حدود هزار و ۵۰۰ دلار آغاز میشود.
اعضای خدمه هنگام فعالیت در جنوب دریای سرخ و خلیج عمان دو برابر دستمزد معمول دریافت میکنند و هنگام عبور از تنگه هرمز، دستمزد دریانوردان معمولی میتواند به چهار تا شش برابر میزان عادی برسد.
افزایش دستمزد خدمه تنها بخشی از جهش هزینه انتقال نفت از مسیر هرمز است. به گزارش فایننشالتایمز، نرخ حمل محموله با نفتکشهایی که از این مسیر عبور میکنند، این هفته به رکورد حدود ۱.۳ میلیون دلار در روز رسیده و هزینهٔ بیمهٔ خطر جنگ نیز برای برخی نفتکشها به چندین میلیون دلار برای هر سفر افزایش یافته است.
با وجود این خطرها و افزایش شدید هزینهها، صادرات نفت منطقه در هفتههای اخیر افزایش یافته است.
دادههای اولیه شرکت ردیابی کپلر نشان میدهد میانگین متحرک هفتروزهٔ صادرات نفت خام خاورمیانه در ۳۰ سپتامبر به ۱۸.۳ میلیون بشکه در روز رسیده و حجم صادرات در ۱۴ روز ماه سپتامبر از سطح پیش از جنگ بیشتر بوده است.
برآورد کپلر نشان میدهد در حال حاضر حدود ۴۰ درصد صادرات نفت منطقه از مسیرهایی غیر از تنگه هرمز انجام میشود.
اِوا مری سنت، ستاره «شمال از شمال غربی» هیچکاک در ۱۰۲ سالگی درگذشت
اوا مری سِنت، ستاره موطلایی «شمال از شمال غربی» و از آخرین بازماندگان نظام قدیم هالیوود، روز سهشنبه، ۱۴ مهرماه، در لسآنجلس درگذشت.
او که از بازماندگان عصر طلایی هالیوود در دو دهه ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ به شمار میرفت، ۱۰۲ سال عمر کرد.
خانواده او روز سهشنبه اعلام کردند که اوا مری سنت در خانهاش در لسآنجلس، به دلیل کهولت سن و به مرگ طبیعی درگذشته است.
او در نخستین اثر سینماییاش با عنوان «در بارانداز» در کنار مارلون براندو به کارگردانی اِلیا کازان بازی کرد و برای همین بازی هم در سال ۱۹۵۵ اسکار بهترین بازیگر نقش دوم زن را تصاحب کرد.
اوا مری سنت سپس در فیلم تریلر بسیار معروف «شمال از شمال غربی» با کَری گرَنت همبازی شد و با بازی در نقش مقابل ستاره آن روزهای هالیوود به یکی از موطلاییهای مورد علاقه آلفرد هیچکاک تبدیل شد.
او که شش دهه بر پرده سینماها و صفحه تلویزیون حضور داشت در سال ۱۹۲۴ به دنیا آمده بود.
عمده فعالیت اوا مری سنت در دهه ۱۹۶۰ بود که در چند فیلم بسیار معروف هالیوود از جمله «خروج» با پال نیومن، و در چند فیلم دیگر با وارن بِیتی و باب هوپ و الیزابت تیلور همبازی شد.
او در یکی از آخرین بازیهای خود در سال ۲۰۰۶ در فیلم «سوپرمن بازمیگردد» نقش مادرخوانده سوپرمن را بازی کرد.
ائتلاف به رهبری عربستان از حمله موشکی حوثیها به ریاض خبر داد
سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان صبح چهارشنبه ۱۵ مهر تایید کرد که حوثیها با موشک بالستیک به ریاض، پایتخت عربستان، حمله کردند اما گفت که این موشک در شمال این شهر رهگیری و سرنگون شد.
پیشتر یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، از حملهٔ پهپادی و موشکی این گروه مورد حمایت ایران به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض خبر داده بود.
خبرگزاری فرانسه بر اساس دادههای وبسایتهای ردیابی پروازها گزارش داد که حریم هوایی فرودگاه ملک خالد ریاض چند بار به طور موقت بسته شد با این حال مقامهای سعودی اظهارنظری دربارهٔ حمله به این فرودگاه نکردهاند.
اما سازمان هواپیمایی کشوری عربستان روز سهشنبه اعلام کرده بود که در حملات به فرودگاههای «جیزان» و «نجران» در نزدیکی مرز یمن، دستکم سه نفر مجروح شدهاند.
حوثیها روز چهارشنبه همچنین از هدف قرار دادن فرودگاه بینالمللی عدن با موشک بالستیک و حملات موشکی و پهپادی جدید به فرودگاه ابها و پایگاه هوایی ملک خالد در خمیس مشیط خبر دادند.
عربستان سعودی حامی اصلی دولت قانونی یمن است و پشتیبانی هوایی عملیات متقابل نیروهای دولتی را بر عهده دارد.
در روزهای اخیر دولت یمن از بازپسگیری برخی مناطق تصرف شده از سوی حوثیها در اطراف تنگه بابالمندب خبر داده است اما حوثیها با رد این پشرویها میگویند در حال تصرف شهر استراتژیک تعز هستند.
سنتکام گزارشها درباره سقوط بالگرد آمریکایی در دریای سرخ را تکذیب کرد
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) روز سهشنبه ۱۴ مهر گزارشهای منتشر شده در رسانههای ایران مبنی بر سقوط یک فروند بالگرد MH-60R «سیهاوک» نیروی دریایی آمریکا در دریای سرخ را تکذیب کرد.
بر اساس این گزارشها، یک بالگرد آمریکایی شامگاه دوشنبه پس از اعلام وضعیت اضطراری در نزدیکی عربستان سعودی سقوط کرده بود.
این گزارشها پس از آن منتشر شد که این بالگرد در حال پرواز در نزدیکی ینبع، از دادههای عمومی ردیابی پروازها ناپدید شد.
سنتکام اعلام کرد تمامی هواپیماها و نیروهای آمریکایی در خاورمیانه سالم هستند و وضعیت آنها مشخص و تأیید شده است.
سنتکام ساعاتی پیش نیز اعلام کرد طی ۱۲ هفته گذشته، ۱۳ کشتی تجاری را که در حال نقض محاصره بودند یا بخشی از شبکه سایه چند میلیارد دلاری سپاه پاسداران محسوب میشدند، منهدم کرده و همچنین نیروهای ارتش آمریکا در چارچوب اجرای محاصره دریایی ایالات متحده علیه ایران، مسیر ۱۳۰ کشتی تجاری را در خاورمیانه تغییر دادند.
مونتهنگرو یک شهروند ایرانی-ترکیهای متهم به فعالیت هکری را به آمریکا مسترد کرد
مونتهنگرو امیر براتی، شهروند دوتابعیتی ایرانی-ترکیهای، را برای مواجهه با اتهاماتی دربارهٔ یک کارزار هکری به آمریکا مسترد کرده است.
دادستانهای آمریکایی میگویند این کارزار با هدف سرقت تحقیقات و مالکیت فکری از دانشگاههای آمریکا و در راستای منافع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و دیگر نهادهای ایرانی انجام شده است.
براتی ۴۰ ساله در ماه ژوئن در مونتهنگرو، از کشورهای منطقه بالکان، بازداشت شد و یکی از ۱۷ نفری است که در ارتباط با عملیات سایبری ادعایی مرتبط با «مؤسسه مبنا» توسط وزارت دادگستری آمریکا تحت تعقیب قرار گرفتهاند.
وزارت دادگستری ایالات متحده اواخر مرداد اعلام کرد که این کارزار هکری حدود ۱۵۰ دانشگاه آمریکایی و نزدیک به ۱۸۰ دانشگاه در کشورهای دیگر را هدف قرار داده و با نفوذ به هزاران حساب ایمیل استادان دانشگاه، دادههای علمی و مالکیت فکری آنها را سرقت کرده است.
به گفته دادستانهای آمریکا، هکرها بیش از ۳۱ ترابایت دادههای دانشگاهی و مالکیت فکری را سرقت کردهاند. دانشگاههای آمریکا حدود ۳٫۴ میلیارد دلار برای تهیه و دسترسی به مطالبی که هدف این حملات قرار گرفته بودند، هزینه کرده بودند.
وزارت دادگستری آمریکا میگوید مؤسسه مبنا این کارزار هکری علیه دانشگاهها را به نمایندگی از سپاه پاسداران انجام داده و همچنین برای دیگر نهادهای دولتی و دانشگاههای ایران فعالیت کرده است.
براتی متهم است که در نظارت بر کارزارهای فیشینگ هدفمند، مبادله اطلاعات کاربری بهسرقترفته، شناسایی اهداف احتمالی و انجام عملیات شناسایی شبکهها مشارکت داشته است.
وزیر کشور ایران: پیام امیر قطر درباره تحولات منطقه را به تهران منتقل میکنم
وزیر کشور جمهوری اسلامی که به دوحه سفر کرده است، روز سهشنبه ۱۴ مهر گفت که پیام امیر قطر درباره تحولات منطقه را به تهران منتقل خواهد کرد.
از سوی دیگر یک مقام قطری اعلام کرد که ایران و آمریکا همچنان در حال مذاکره برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه هستند.
اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، بعد از دیدار با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در گفتوگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت که امیر قطر موضوعاتی درباره تحولات منطقه مطرح کرد که بعد از بازگشت به ایران، آنها را به اطلاع مسعود پزشکیان خواهد رساند.
او روابط میان ایران و قطر را «خوب، برادرانه و سازنده» خواند.
ابراهیم الهاشمی، از مقامهای وزارت خارجه قطر، نیز روز سهشنبه در نشست خبری هفتگی این وزارتخانه گفت مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و آمریکا، «نگرانیهای طرفهای مختلف» را در نظر میگیرد.
او گفت: «میتوانم تأیید کنم که مذاکرات ادامه دارد و تبادل پیام میان طرفهای مختلف نیز از طریق قطر و شرکای منطقهای آن ادامه دارد.»
این مقام قطری افزود: «همانطور که میدانید، ابعاد این درگیری و هزینه سنگینی که تمام جهان در حال پرداخت آن است، ایجاب میکند که نهایت تلاش خود را برای پایان دادن فوری به این وضعیت از طریق یک راهحل مذاکرهای و بر سر میز مذاکرات به کار بگیریم.»
دوحه در هفتههای اخیر به میانجی اصلی در مذاکرات ایران و آمریکا تبدیل شده است. واشینگتن و تهران بهرغم برقراری آتشبس بعد از جنگ ۴۰ روزه و چند دور مذاکره، هنوز بر سر باز شدن تنگه هرمز و برنامه هستهای جمهوری اسلامی اختلاف نظر دارند.
مقامهای تهران میگویند تا زمانی که ایالات متحده «هفت شرط» ایران را نپذیرد، تنگه هرمز باز نخواهد شد.
از سوی دیگر واشینگتن اعلام کرده که ایران تسلط خود را بر این آبراه از دست داده و همچنین گزارشهایی درباره افزایش قابل توجه عبور نفت از تنگه هرمز منتشر شده است.
اظهارات ترامپ درباره احتمال حملۀ ایران به دو شهر بزرگ کالیفرنیا واکنشبرانگیز شد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه ۱۳ مهر در جمع هوادارانش در ایالت نبراسکا گفت ایران ممکن است بتواند شهرهای بزرگ آمریکا مانند لسآنجلس یا سندیهگو را «هدف قرار دهد».
این اظهارات، واکنش شدید مقامهای دموکرات کالیفرنیا و حتی برخی جمهوریخواهان را به دنبال داشت.
ترامپ در یک گردهمایی سیاسی در منطقه کشاورزی نبراسکا دربارهٔ هزینههای اقتصادی جنگ برای آمریکا صحبت کرد و گفت مصمم است یک «پیروزی بزرگ» به دست آید، زیرا به گفته او، چنین پیروزیای ثابت میکند اقداماتی که آمریکا انجام داده درست بوده است.
او در جمع هوادارانش در گرند آیلند، نبراسکا، گفت: «و باز هم به یاد داشته باشید، در مورد جنگ، این [افزایش قیمتها] موقتی است، کمی بالاست؛ بهای کوچکی است که باید پرداخت».
ترامپ ظاهراً به افزایش قیمت سوخت، کود و سایر کالاها اشاره داشت که به اختلال در بازارهای انرژی ناشی از جنگ نسبت داده میشود.
او افزود: «بهای بسیار کوچکی است برای اینکه جهان را امن نگه داریم، کشورمان را امن نگه داریم. آنها (ایران) میتوانند یک شهر را هدف قرار دهند. بگذارید لسآنجلس را هدف قرار دهند، بگذارید سندیهگو را هدف قرار دهند. این بهای بسیار کوچکی است و خیلی زود تمام خواهد شد».
رئیسجمهور آمریکا در ادامه دربارهٔ درگیری با ایران گفت: «اساساً تقریباً تمام شده است. اما خیلی زود پایان خواهد یافت و به هر شکلی که باشد، تمام خواهد شد».
گوین نیوسام، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، رئیسجمهور آمریکا را «خطرناک» خواند.
او در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «دونالد ترامپ پس از اعزام گارد ملی و تفنگداران دریایی برای اشغال کالیفرنیا، اکنون میگوید دشمنان خارجی ما باید لسآنجلس و سندیهگو را هدف قرار دهند».
نیوسام که از گزینههای احتمالی نامزدی حزب دموکرات در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ محسوب میشود، ویدئویی از سخنان ترامپ در نبراسکا را در کنار اشاره به اظهارات پیشین رئیسجمهور آمریکا دربارهٔ اعزام نیروهای نظامی به لسآنجلس و دیگر شهرها برای مقابله با جرم و اجرای قوانین مهاجرتی منتشر کرد.
کارن بس، شهردار دموکرات لسآنجلس و نمایندهٔ پیشین کنگره آمریکا، نیز از اظهارات ترامپ انتقاد کرد.
بس در بیانیهای گفت: «رئیسجمهور ایالات متحده پیشنهاد کرده است که یک دولت خارجی به لسآنجلس حمله کند. اظهارات او علیه شهر ما خطرناک است و میتواند امنیت ما را به خطر بیندازد».
تاد گلوریا، شهردار دموکرات سندیهگو، نیز در ایکس نوشت: «ما هرگز "بهای کوچکی" نیستیم. شهرمان را از اظهارات بیملاحظه دربارهٔ جنگ دور نگه دارید».
جیم دزموند، سیاستمدار جمهوریخواه کالیفرنیا که برای کسب کرسی مجلس نمایندگان آمریکا نامزد شده است، نیز از اظهارات ترامپ فاصله گرفت.
او در شبکه ایکس نوشت: «من بهشدت با اظهارات رئیسجمهور ترامپ مخالفم. آمریکا باید مقابل ایران بایستد و از منافع خود دفاع کند، اما نخستین مسئولیت فرمانده کل نیروهای مسلح، حفاظت از مردم آمریکا و سرزمین ماست».
دزموند افزود: «هیچ شهر آمریکایی قابل چشمپوشی نیست و هیچ خانواده آمریکایی نباید هرگز بهعنوان خسارت جانبی تلقی شود».
دادستانهای بریتانیا سه ایرانی را به جاسوسی از روزنامهنگاران خارج از کشور متهم کردند
دادستانهای بریتانیا روز سهشنبه، ۱۴ مهر، سه مرد ایرانی ساکن این کشور را متهم کردند که به نمایندگی از سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی، از روزنامهنگاران مخالف حکومت در بریتانیا جاسوسی میکردند.
هدف آنها از جاسوسی به این صورت توصیف شده است: حمله به روزنامهنگاران مخالف حکومت «بهعنوان تلافی انتقادشان از رژیم ایران».
اسامی آنها مصطفی سپهوند (۴۱ ساله)، فرهاد جوادیمنش (۴۶ ساله) و شاپور قلعهعلیخانی نوری (۵۷ ساله) اعلام و اتهام آنها از سوی دادستانها در جلسه دادگاهی در وولویچ کراون لندن مطرح شد.
این سه نفر متهم هستند که بین اوت ۲۰۲۴ و مارس ۲۰۲۵، فعالیتهای روزنامهنگاران شاغل در شبکه تلویزیونی فارسیزبان «ایران اینترنشنال» را زیر نظر داشتهاند.
هر سه متهم اتهامات وارده را رد کردهاند.
بیل املین جونز، دادستان پرونده، در جلسه دادگاه به اعضای هیئت منصفه گفت: «حذف صداهای منتقد عملاً به یکی از سیاستهای اصلی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.»
او اظهار داشت که این سه متهم درباره دستکم دو تن از روزنامهنگاران ایران اینترنشنال تحقیق کرده، به مکانهای مرتبط با آنها سر زده و برای تدارک حملهای که قرار بود توسط سپهوند انجام شود، عکس و فیلم تهیه کردهاند.
این مقام قضایی بریتانیا گفت: «هدف نهایی آنها این بود که یک نفر، و شاید بیش از یک نفر، از این افرادِ هدف، قربانی خشونت شدید شوند؛ اقدامی که بیتردید تلافیجویی در برابر انتقاد آنها از رژیم ایران و تلاشی برای ساکت کردن و ارعاب دیگران محسوب میشد.»
او به دادگاه گفت که این سه متهم، رفتن به آن مکانها و گرفتن عکس و فیلم را پذیرفتهاند، اما در مورد انگیزه و دلیل این کار اختلاف نظر دارند.
املین جونز افزود که استدلال فرهاد جوادیمنش و شاپور نوری این است که نمیدانستند این کار را برای کمک به سرویس اطلاعاتی ایران انجام میدهند، در حالی که مصطفی سپهوند پذیرفته است که از موضوع آگاه بوده، اما ادعا میکند که «تحت فشار یا تهدید» مجبور به انجام آن کار شده است.
انتظار میرود جلسات دادگاه این پرونده تا شش هفته دیگر به طول انجامد.
رئیس سابق سازمان اطلاعات خارجی آلمان به اتهام «خرید اطلاعات محرمانه» بازداشت شد
دادستانی فدرال در آلمان اعلام کرد که آگوست هانینگ، رئیس سابق سازمان اطلاعات خارجی این کشور، به اتهام پرداخت پول در ازای دریافت اطلاعات محرمانه برای تهیه گزارشی برای یک سرویس خارجی دستگیر شده است.
در بیانیه دادستانی آلمان به نام و کشور این سرویس اطلاعاتی خارجی اشاره نشده است. با این حال روزنامه آلمانیزبان زوددویچه نوشته است که این پرونده به روسیه ارتباطی ندارد.
هانینگ تا سال ۲۰۰۵ رئیس سازمان اطلاعات خارجی، باِندِ، بود و پنج سال پس از کنارهگیری از این کار برای دریافت اطلاعات به یکی از مدیران سابق این سازمان پول پرداخت کرده است.
این مدیر سابق نیز که نامش به طور اختصاری «مانفرد د» قید شده روز سهشنبه، ۱۴ مهرماه، همزمان با هانینگ بازداشت شده است.
بر اساس اطلاعات موجود درباره این پرونده، مانفرد در طول چند سال حدود دو هزار سند سازمان جاسوسی آلمان را در اختیار هانینگ قرار داده است.
به نوشته خبرگزاری رویترز، آگوست هانینگ از این اسناد برای تهیه گزارشی تحلیلی برای یک سازمان اطلاعاتی دیگر استفاده کرده است.
آگوست هانينگ پس از ریاست سازمان اطلاعات خارجی به معاونت وزارت کشور آلمان رسید و در پاییز سال ۱۳۸۶ در همین سمت بود که فاش کرد «جمهوری اسلامی چند سالی است که چندين عضو القاعده را در اختيار دارد و ممکن است از آنها به عنوان برگ برنده، در معامله با غرب، استفاده کند.»
جفری آرچر، نویسنده پرفروش بریتانیایی، یک روز پیش از انتشار آخرین رمانش درگذشت
جفری آرچر، رماننویس پرفروش بریتانیایی و سیاستمدار پیشین که بهدلیل دروغگویی در یک پروندهٔ پرسروصدای افترا به زندان افتاده بود، روز دوشنبه ۱۳ مهر در ۸۶سالگی درگذشت.
مرگ این نویسنده تنها یک روز پیش از انتشار آخرین رمانش با عنوان «آدم و حوا» اتفاق افتاد.
این چهرهٔ نزدیک به مارگارت تاچر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، زندگیای پر فراز و نشیب داشت؛ از اوج تجمل و شهرت گرفته تا دو سال زندان بهدلیل شهادت دروغ در پروندهای که به پرداخت پول به زنی برای رابطه جنسی مربوط میشد.
آرچر بیش از ۳۰۰ میلیون نسخه از کتابهایش را فروخت، در مجموع پنج سال و نیم در فهرست پرفروشهای نیویورکتایمز حضور داشت و با تریلرهای پرکشش خود در سراسر جهان طرفداران زیادی پیدا کرد؛ از جمله نخستین رمانش در سال ۱۹۷۶ با عنوان «نه یک پنی بیشتر، نه یک پنی کمتر» و رمان بسیار پرفروش «کِین و آبل» در سال ۱۹۷۹.
انتشارات هارپرکالینز اعلام کرد آرچر که روز یکشنبه در تئاتر لستر اسکوئر لندن با هوادارانش دیدار کرده و برایشان کتاب امضا کرده بود و قرار بود این هفته نیز در چند رویداد سخنرانی کند، «ناگهان و در آرامش، در خانه و میان جلسات نوشتن» درگذشت.
کیت التون، مدیرعامل هارپرکالینز در بریتانیا و ویراستار آرچر، گفت: «همه ما فقدان نویسندهای که برای نسلهای مختلف خوانندگان شادی به ارمغان آورد، و دوستی واقعی بود، با جان و دل حس میکنیم».
او افزود: «از همان ابتدا که نگارش "آدم و حوا" را آغاز کرد، به من گفته بود که این آخرین رمانش خواهد بود».
آرچر اخیراً در پاسخ به این پرسش بیبیسی که چرا میخواهد «آدم و حوا» آخرین کتابش باشد، گفته بود: «این ۵۰ سال، سالهایی بسیار خوش بودهاند. اما هر چیزی زمانی دارد. فکر میکنم کار عاقلانه در زندگی این است که بدانی چه وقت باید کنار بروی».
وزارت اطلاعات از انجام عملیات در چند شهر سیستان و بلوچستان و کشتهشدن دو نفر خبر داد
وزارت اطلاعات ایران میگوید در جریان «عملیات» در شماری از شهرهای استان سیستان و بلوچستان، دو نفر کشته و ۱۰ نفر بازداشت شدند.
این وزارتخانه روز سهشنبه ۱۴ مهر اعلام کرده که این افراد طی عملیاتی در شهرهای ایرانشهر، سرباز، سراوان، زاهدان و قشم کشته و بازداشت شدند.
با این حال در این بیانیه هیچ جزئیاتی از این عملیات از جمله زمان آن ارائه نشده است.
این خبر در حالی منتشر شده که درگیریهای مسلحانه طی روزهای اخیر در مناطق مختلف استان سیستان و بلوچستان ایران افزایش یافته است.
وزارت اطلاعات در بیانیهاش گفته در عملیات در این مناطق، با آنچه «سه هسته عملیاتی گروهکها» خوانده، قبل از انجام «اقدام خرابکارانه» برخورد شده است.
در بیانیه وزارت اطلاعات بدون نام بردن از کشور خاصی، آمده است که افراد هدف قرار گرفته شده، «دورههای آموزشهای نظامی، بمبگذاری و ترور را در خارج از کشور گذرانده و با قصد تخریب و ایجاد ناامنی وارد ایران شده و در خانههای تیمی مستقر بودند.»
در آخرین مورد از درگیریهای مسلحانه دوشنبه شب گزارشهایی از هدف قرار گرفتن یک خودور در اطراف شهر راسک منتشر شده بود.
ساعاتی پیش از آن نیز رسانههای ایران گزارش داده بودند که یک واحد گشت انتظامی پاسگاه نوکجو فرماندهی انتظامی شهرستان بمپور در محور بمپور به ایرانشهر هدف حمله افراد مسلح قرار گرفته و دو مأمور پلیس کشته و یک مأمور دیگر مجروح شده بودند.
مجلس برای مصاحبهٔ اتباع ایران با رسانههای «معاند»، مجازات حبس و شلاق تعیین کرد
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در طرح موسوم به «مقابله با نفوذ بیگانگان»، ممنوعیت مصاحبهٔ «اتباع ایرانی» با رسانههایی که «معاند» خوانده شده را، تصویب و افراد به گفته آنها «متخلف» را مستوجب یکی از مجازاتهای درجه شش قانون مجازات اسلامی دانستند.
در جلسه روز سهشنبه ۱۴ مهر مجلس شورای اسلامی که به صورت وبیناری برگزار شد، مواد ۲۱ و ۲۲ طرح جنجالی «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه» به تصویب رسید.
ماده ۲۲ این طرح میگوید: «مصاحبه و شرکت اتباع ایرانی در گفتوگو با رسانهها یا انسانرسانههایی که توسط وزارت اطلاعات به عنوان "معاند" تعیین و اعلام عمومی شدهاند یا تحت مالکیت یا مدیریت با بودجهٔ کارگزاران مرتبط با دولتهای سطح یک و چند مورد قرار دارند، جز با رعایت مقررات این قانون ممنوع بوده و مستوجب یکی از مجازاتهای درجه شش موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات اسلامی است».
چند مورد از مجازات درجه شش مادهٔ ۱۹ قانون مجازارت اسلامی به این شرح است: حبس بیش از شش ماه تا دو سال، جزای نقدی بیش از ۲۰۰ تا ۸۰۰ میلیون ریال، شلاق از ۳۱ تا ۷۴ ضربه و محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از شش ماه تا پنج سال.
مقامهای جمهوری اسلامی از این ماده مستثنی شدهاند.
پیشتر، ابوالفضل شکارچی، سخنگوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، رسانههای فارسیزبان خارج از کشور، از جمله رادیو فردا را تهدید کرده بود که در بانک «اهداف نظامی» جا میگیرند.
همچنین با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی، «افرادی که اطلاعات، گزارشها، دادهها یا آمار رسمی منتشرنشدهٔ کشور را بدون اخذ مجوز قبلی در اختیار بیگانگان قرار دهند نیز به حبس درجه چهار محکوم میشوند».
این مورد در مادهٔ ۲۰ طرح موسوم به «مقابله با نفوذ بیگانگان» تصویب شده که میگوید هر کس اطلاعات، گزارشها، دادهها با آمار رسمی منتشر نشده کشور را که به اعتبار «شغل سمت یا مأموریت قانونی» خود به آنها دسترسی یافته یا به طور مستقیم و از طریق ارتباط حرفهای با دارندگان مشاغل مربوط از آنها مطلع شده، بدون اخذ مجوز قبلی در اختیار کارگزار بیگانه قرار دهد، «در صورتی که برای این رفتار در این قانون یا سایر قوانین مجازات شدیدتری پیش بینی نشده باشد، به حبس درجه چهار و محرومیت دائم از تصدی شغلی که به اعتبار آن به اطلاعات دسترسی داشته یا از طریق آن اطلاعات را ارائه نموده است» محکوم میشود.
حبس درجه چهار یکی از مجازاتهای تعزیری است که شامل حبس بیش از پنج تا ۱۰ سال میشود.
پیش از این، تصویب کلیات طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه» در مجلس شورای اسلامی در روز ۲۵ مرداد با واکنشهای منفی در داخل ایران روبهرو شد.
منتقدان این طرح را نه مقابله با بهاصطلاح «نفوذ»، بلکه بستری برای محدودسازی بیشتر شهروندان خواندهاند. دولت مسعود پزشکیان با این طرح مخالفت کرده است.