شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۱۸ شهریور با تصویب قطعنامهای، پروندهٔ هستهای ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد.
این قطعنامه با ۲۳ رای موافق، سه رای مخالف و هشت رای ممتنع به تصویب شورای حکام رسید.
این نخستین بار در ۲۰ سال گذشته است که پرونده ایران به شورای امنیت میرود.
نمایندگی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، تصویب این قطعنامه را «سیاسی» و «مغرضانه» خوانده است.
این نمایندگی پیشتر هم در واکنش به احتمال ارجاع پرونده تهران به شورای امنیت، آن را اقدام «مذبوحانه جدید» دانسته و گفته بود که آمریکا و سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا از اقدام خود در ارائه قطعنامه به شورای حکام «طرفی نمیبندند».
قطعنامه شورای حکام که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایالات متحده ارائه شده است، برای نخستین بار طی ۲۰ سال گذشته پرونده ایران را به شورای امنیت ارجاع می دهد؛ دلیل این اقدام هم عدم پایبندی ایران به تعهداتش در زمینه گزارشدهی هستهای اعلام شده است.
این قطعنامه از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی میخواهد که پرونده ایران را به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کند.
این اقدام عمدتا نمادین تلقی میشود، زیرا متحدان ایران یعنی چین و روسیه قدرت وتو دارند و میتوانند هرگونه تحریم علیه تهران را وتو کنند.
قطعنامه یادشده با ابراز «نگرانی شدید» به «عدم پایبندی مستمر ایران به تعهداتش»، بار دیگر از ایران خواست تا فوراً پایبندی خود را نشان دهد.
در این قطعنامه همچنین از تهران خواسته شده است که «با جدیت و بدون هیچ پیششرطی» در گفتوگوهایی شرکت کند که هدف آنها تقویت اعتماد بینالمللی نسبت به ماهیت صرفاً صلحآمیز برنامه هستهایش است.
رضا نجفی، سفیر ایران در دفتر سازمان ملل متحد در وین، گفت این قطعنامه «یک ابزار سیاسی» است.
او پس از رأی شورای حکام به خبرنگاران گفت ایران فقط «به میزانی که شرایط و ایمنی اجازه بدهد» با آژانس همکاری خواهد کرد.
اسرائیل و آمریکا در تابستان ۱۴۰۴ تأسیسات مهم غنیسازی اورانیوم ایران را نابود کرده یا بهشدت به آنها آسیب زدند.
ایران از آن زمان به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایتهای بمبارانشده را نداده است و امکان راستیآزمایی آنچه از ذخایر اورانیوم غنیشدهاش باقی مانده، فراهم نکرده است.
آژانس بر این باور است که بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از آن اورانیوم بسیار غنیشده از بمبارانها جان سالم به در برده و در مجموعهای از تونلها در اصفهان و در تأسیسات نطنز نگهداری میشود.
بخشی از ذخایر اورانیوم ایران تا ۶۰ درصد غنی شده است که تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها اعلام کرده که فقدان اطلاعات و عدم دسترسی، یک «نگرانی از اشاعه» ایجاد میکند و از ایران خواسته است که با «نهایت فوریت» به این موضوع رسیدگی کند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، روز دوشنبه گفت دادن دسترسی به آژانس، «پیامدهای مثبتی» برای جمهوری اسلامی خواهد داشت.
قطعنامه شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس که پرونده هستهای ایران را به شورای امنیت ارجاع داد، همچنین نقطه اوج رویارویی بر سر دسترسی آژانس به آن سایتها خواهد بود، زیرا شورای حکام در سال گذشته دو قطعنامه تصویب کرد که از ایران خواسته بود ذخایر اورانیوم غنیشده خود را اعلام کند و دسترسی کامل برای راستیآزمایی آنها را به آژانس بدهد.
ایران به عنوان یکی از طرفهای پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی)، حق توسعه فناوری هستهای از جمله غنیسازی برای مقاصد صلحآمیز را دارد. ایران میگوید هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد.
با این حال، ایران تنها کشوری است که بدون ساخت بمب، اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی میکند. میزان اورانیومی که تا این سطح غنی کرده، از نظر آژانس «مایه نگرانی جدی» است.