برخی آمارها از روز هشتم اعتراضات
خبرگزاری هرانا در گزارشی تازه میگوید که طی هشت روز گذشته دستکم ۲۲۲ نقطه در ۷۸ شهر از ۲۶ استان کشور شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند و ۱۷ دانشگاه نیز صحنهٔ تحرکات اعتراضی دانشجویان بوده است.
این گزارش میگوید در این مدت دستکم ۹۹۰ شهروند بازداشت شدهاند، هرچند آمار واقعی بازداشتها بیش از این رقم برآورد میشود. همچنین مرگ دستکم ۲۰ نفر در جریان اعتراضات تأیید شده که یکی از آنها از نیروهای امنیتی-انتظامی بوده است. بنا بر دادههای هرانا، تاکنون ۵۱ مورد مصدومیت ثبت شده که عمدتاً بر اثر اصابت گلولههای ساچمهای و پلاستیکی بوده است.
در شبانهروز گذشته نیز دهها شهر از جمله تهران، شیراز، تبریز، مشهد، کرمانشاه و بندرعباس شاهد تظاهرات، تجمعات اعتراضی یا شکلگیری فضای امنیتی بودهاند؛ امری که به گفتهٔ ناظران، نشاندهندهٔ تداوم و گسترش جغرافیایی اعتراضات در شهرهای بزرگ و کوچک است.
خبرگزاری کردپا نیز که اخبار مناطق کردنشین را پوشش میدهد، از زخمی شدن دستکم ۳۰ نفر در جریان اعتراضات روز گذشته ملکشاهی خبر داد.
بهدلیل محدودیتهای شدید اطلاعرسانی، تأیید مستقل شمار دقیق کشتهها و زخمیها ممکن نیست.
روز دوشنبه، یعنی در نهمین روز از آغاز اعتراضات، منابع خبری فعالان بازار خبر میدهند که در محدوده بازار و تا شعاع چند کیلومتری اطراف آن، اینترنت بهطور کامل قطع شده است.
بر اساس این گزارشها، در محدوده بازار هیچگونه دسترسی به اینترنت وجود ندارد و علاوه بر آن، آنتن خطوط تلفن همراه نیز بهشدت ضعیف شده است.
قالیباف خواستار «مقابلۀ موثر» با اعتراضات شد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی همراستا با اظهارات رهبر جمهوری اسلامی دربارۀ معترضان، گفت که حساب افرادی که در اعتراضات با جمهوری اسلامی مخالفت سیاسی میکنند «جداست» و با آنها باید «به شیوهای موثر مقابله کرد».
او دربارۀ شیوۀ برخورد با معترضان توضیحی نداد، اما مدعی شد که این افراد «مستقیماً یا با واسطه به سرویسهای جاسوسی متصلند».
محمدباقر قالیباف در ادامه هم گفت که یارانهای که به صورت کالابرگ است و «پیش از این به طور انحصاری در دست چند فرد و شرکت بوده»، «امروز مستقیم به مردم خواهد رسید.» وی توضیح نداد که چرا پیش از این چنین اقدامی برای خارج کردن «انحصار» از دست «چند فرد و شرکت» انجام نشده بود.
روزنامه ایران روز یکشنبه نوشت که منابع تأمین مالی این کالابرگ، «ترکیبی از باقیمانده سهم درآمد نفتی دولت و برداشت از صندوق توسعه ملی است.»
رهبر جمهوری اسلامی نیز در هفتمین روز از اعتراضات اقتصادی-سیاسی در چندین شهر ایران، از مقامهای جمهوری اسلامی خواست که به گفتهٔ او، «اغتشاشگران را سر جای خود بنشانند».
علی خامنهای روز شنبه، ۱۳ دی مدعی شد که «یک عده آدم تحریکشدۀ مزدورِ دشمن پشت سر بازاریها ایستاده و شعار ضد اسلام و ضد ایران و ضد جمهوری اسلامی» میدهند.
اشارۀ او به شعارهای معترضان در شهرهای مختلف ایران است که کل حاکمیت جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و تنها به موضوعات اقتصادی و گرانی و تورم محدود نشده است.
خامنهای با طرح این ادعا که «ما با معترض حرف میزنیم و مسئولین باید با معترض حرف بزنند» افزود: «اما با اغتشاشگر حرفزدن فایدهای ندارد و باید او را به جای خودش نشاند».
رهبر جمهوری اسلامی پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸ به نتیجۀ انتخابات ریاستجمهوری آن سال، همواره دستور مشابهی را برای برخورد با معترضان صادر کرده بود.
حمایت کانون نویسندگان از اعتراضات مردمی در ایران
همزمان با افزایش اعتراضات سیاسی-اقتصادی در ایران، کانون نویسندگان در بیانیهای از «حق بیچون و چرای اعتراض مردم» کشور حمایت کرد.
در این بیانیه از همۀ نویسندگان و هنرمندان آزادیخواه و نهادهای همسو در سراسر جهان خواسته شده «اجازه ندهند که حکومت باردیگر زندانها و گورستانها را از معترضان پر کند».
کانون نویسندگان ایران تأکید کرده که جمهوری اسلامی «بنیان خود را بر کشتار و شکنجه و حبس مخالفان و منتقدان و آزادیخواهان بنا» کرده و همواره صدای هر اعتراضی را «بیدرنگ خفه کرده است».
این بیانیه تصریح کرده که حکومت ایران در پاسخ به اعتراضات جاری، باردیگر «به سوی معترضان آتش گشوده، برای ربودن مجروحان به بیمارستان حمله کرده و دستبهکار بازداشتهای اتوبوسی شده است».
کانون نویسندگان نوشته که هر روز به تعداد کشتهشدگان و آمار بازداشتها در ایران افزوده میشود.
نام کشتهشدگان اعتراضات در پیام شاهزاده رضا پهلوی
شاهزاده رضا پهلوی با انتشار پیامی ضمن نام بردن از معترضانی که در اعتراضات جاری در ایران کشته شدهاند، نوشت که «به شما اطمینان میدهم که آمران و عاملان این جنایات، شناسایی و بدون تردید مجازات خواهند شد.»
او در پیام خود از این افراد نام برده است:
ازنا (لرستان): شایان (ابوذر) اسداللهی، احمدرضا امانی، مصطفی فلاحی، طاها صفری و وهاب موسوی
ملکشاهی (ایلام): رضا عظیمزاده، فارز آقامحمدی، لطیف کریمی، و مهدی امامیپور
مرودشت (فارس): خداداد شیروانی، محمدقاسم روستا، عرفان بزرگی و منصور مختاری
لردگان (چهارمحال و بختیاری): احمد جلیل سرقلعه و سجاد زیلایی
قم: حسین ربیعی و محمد نوری
کوهدشت (لرستان): امیرحسام خدایاریفرد
فولادشهر (اصفهان): داریوش انصاری بختیاریوند
نورآباد (لرستان): احد ابراهیمپور عبدلی
همدان: امیرحسین بیاتی
هفشجان (چهارمحال و بختیاری): سروش سلیمانی
نیریز (فارس): امیرمحمد کوهکن
ترامپ دوباره به جمهوری اسلامی دربارۀ سرکوب اعتراضات هشدار داد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا باردیگر به حکومت ایران دربارۀ استفاده از خشونت علیه معترضان هشدار داد.
او روز یکشنبه، ۱۴ دی، در گفتگو با خبرنگاران در داخل هواپیمای اختصاصی حمل رئیس جمهور ایالات متحده، با اشاره به مقامات جمهوری اسلامی گفت: «اگر مثل گذشته شروع به کشتن مردم کنند، بهنظر من با ضربهای بسیار سخت از سوی ایالات متحدهٔ آمریکا روبهرو خواهند شد.»
این دومین تهدید علنی رئیسجمهور آمریکا طی روزهای اخیر در واکنش به اعتراضات سراسری ایران است.
ترامپ همچنین افزود که واشینگتن تحولات ایران را «بهدقت» زیر نظر دارد.
دونالد ترامپ بامداد جمعه ۱۲ دی نیز در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشیال، نوشت: «اگر ایران به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را بهشکل خشونتآمیز بکشد، که عادتشان است، ایالات متحدهٔ آمریکا به یاریشان خواهد آمد».
این پیام با واکنش تند مقامهای جمهوری اسلامی مواجه شد و فضای سیاسی در ایران را به شدت تحت تأثیر قرار داد.
لیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه و از متحدان قدیمی دونالد ترامپ، روز دوشنبه در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «دعا میکنم و امیدوارم که سال ۲۰۲۶ سالی باشد که ما دوباره به ایران عظمت میبخشیم.»
اعتراضات شبانه در هشتمین روز ادامه یافت؛ گزارشها از سرکوب معترضان در چندین شهر ایران
گزارشها و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که شامگاه یکشنبه، ۱۴ دی، اعتراضات سراسری در ایران برای هشتمین روز پیاپی ادامه یافت و شهرهای متعددی شاهد تجمعهای خیابانی، درگیری با نیروهای امنیتی و اعتراضات شبانه شهروندان بودند.
بر اساس گزارشها، درگیریها میان معترضان و نیروهای ضدشورش بهویژه در شهر ایلام شدید بوده است تا جایی که نیروهای امنیتی به بیمارستان امام خمینی این شهر یورش برده و معترضان را تعقیب کردند.
ویدئوها نشان میدهد که نیروهای امنیتی به سوی معترضان با تفنگهای ساچمهای و گاز اشکآور شلیک میکنند.
گزارشهایی نیز از مسدود شدن جادهها و سنگربندی شهروندان در محدودهٔ زیرگذر کشوری و میدان ۲۲ بهمن حکایت دارد.
به گزارش شاهدان عینی، شمار نیروهای امنیتی در برخی نقاط شهر ایلام به بیش از ۱۵۰ نفر رسیده و آنها به سوی مردم شلیک میکنند. همچنین گزارشهایی از ضربوشتم شدید یک پسر ۱۵ ساله که به گفتهٔ شاهدان صرفاً رهگذر بوده و نقشی در اعتراضات نداشته، منتشر شده است.
هرانا از بازداشت دستکم ۱۷ شهروند از جمله یک نوجوان در استان ایلام خبر داده است.
در سنگسر در استان سمنان نیز اعتراضات مردمی در شامگاه یکشنبه گزارش شده و بنابر فیلمهای منتشرشده، معترضان با شعار «جاوید شاه» در این شهر راهپیمایی کردهاند.
در همدان ویدئویی منتشر شده که در آن شهروندان یک نیروی شبهنظامی بسیجی را که به سوی معترضان تیراندازی کرده بود، خلع سلاح میکنند.
گزارشهای رسیده از ساری حاکی است که خیابان قارن این شهر شامگاه یکشنبه شاهد حضور گسترده مردم بوده است. به گفتهٔ شاهدان، با وجود حضور سنگین و رفتار تهدیدآمیز نیروهای امنیتی، تجمع و راهپیمایی معترضان متوقف نشد و ویدئوهایی از همخوانی سرود «ای ایران» در خیابانهای ساری منتشر شده است.
در بوشهر نیز ویدئوهایی از تظاهرات مردمی منتشر شده که در آن شلیک گاز اشکآور توسط نیروهای انتظامی-امنیتی دیده میشود. معترضان در این شهر شعارهایی از جمله «میکُشم، میکُشم، آنکه برادرم کُشت» سر دادهاند.
ویدئوها از اراک نیز درگیری معترضان و مأموران حکومتی را نشان میدهد.
در کرمانشاه، گزارشها از ادامهٔ درگیریها در خیابان شریعتی و محله جعفرآباد حکایت دارد. بنابر این گزارشها، یک جوان ساکن این محله در جریان درگیریهای شب گذشته جان خود را از دست داده و ساکنان منطقه وضعیت را «نگرانکننده» توصیف کرده و خواستار کمک شدهاند.
در هفشجان استان چهارمحال و بختیاری، پس از کشتهشدن معترضی به نام سروش بر اثر شلیک، خشم عمومی بالا گرفته است و گزارش شده که شماری از شهروندان به سوی خانه و مغازه فردی که عامل تیراندازی معرفی شده، رفتهاند. خبرها همچنین حاکی از تداوم اعتراضات مردمی در شهرستان سامان این استان است.
در ویدئوهایی که از نورآباد ممسنی منتشر شده، شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» شنیده میشود. ویدئوهایی نیز از گسترش اعتراضات در فیروزآباد فارس منتشر شده است. در مشهد نیز معترضان با راهپیمایی در خیابانها شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادهاند.
بهدلیل محدودیتهای شدید اطلاعرسانی، تأیید مستقل شمار دقیق کشتهها و زخمیها ممکن نیست. مقامهای رسمی جمهوری اسلامی تاکنون واکنش روشنی به این گزارشها نشان ندادهاند، اما انتشار گسترده ویدئوها و روایتهای محلی حاکی از ادامه و گسترش اعتراضات در نقاط مختلف کشور است.
خبرگزاری فارس روز یکشنبه نوشت که عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، در جمع فرماندهان و مسئولان فرماندهی انتظامی گفته است که فراجا، معترضان، یا به گفتهٔ او «آشوبگران» را «به جایشان خواهد نشاند».
لغو چند کنسرت در تهران و شهرستانها
در روزهای اخیر کنسرتهای چند خواننده و گروه موسیقی در تهران و شهرستانها لغو شده که به نوشتهٔ خبرگزاری ایسنا دلیل آن «شرایط پیشآمده در کشور» است.
ایسنا مینویسد که مسئولان فرهنگی دربارهٔ لغو این کنسرتها توضیحی ندادهاند.
کنسرتهای مسعود صادقلو در رشت، سامان جلیلی در اهواز، حیدو هدایتی در بندرعباس، عرفان طهماسبی در تهران، بردیا مهرآرا در تهران و کنسرت لری احسان عبدیپور از جمله اجراهایی هستند که لغو شدهاند.
آیین خاکسپاری بهرام بیضایی در سانفرانسیسکو برگزار شد
آیین خاکسپاری بهرام بیضایی، نمایشنامهنویس، کارگردان و پژوهشگر برجسته ایرانی، روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ برابر با ۳ ژانویه ۲۰۲۶ در آرامگاه اسکایلاون در نزدیکی سانفرانسیسکو برگزار شد.
این مراسم به دعوت خانواده بیضایی و با حضور جمعی از شاگردان، هنرمندان و نزدیکان او برگزار شد. در جریان این آیین، مژده شمسایی، همسر بیضایی، مناجاتخوانی کرد و بخشهایی از نمایشنامه «سیاوشخوانی» را خواند. همچنین قطعه «گلبانگ کهن» ساخته حسین علیزاده، که از آثار مورد علاقه بیضایی بود، در پایان مراسم پخش شد.
بیضایی که از سال ۱۳۸۹ در آمریکا زندگی میکرد و در دانشگاه استنفورد تدریس میکرد، ۵ دی ۱۴۰۴ همزمان با ۸۷سالگیاش بر اثر عوارض سرطان درگذشت.
آمارهایی از تعداد احتمالی کشتهشدگان اعتراضات
سازمان حقوق بشری ههنگاو میگوید که طی هفت روز اول اعتراضات تازه در ایران، این سازمان توانسته «تاکنون هویت ۱۷ شهروند که در جریان اعتراضات اخیر کشته شدهاند» را تأیید کند.
در همین حال، هرانا، مجموعه فعالان حقوق بشر ایران، آماری که در این رابطه داده مبنی بر کشته شدن «دستکم ۱۵ شهروند معترض» در جریان هفت رو اول اعتراضات است.
هرانا روز یکشنبه، در هشتمین روز اعتراضات، نوشت که «در هفت روز اخیر دست کم ۱۷۴ نقطه کشور در ۶۰ شهر از ۲۵ استان شاهد اعتراضات بودند. در جریان این اعتراضات دست کم ۵۸۲ تن دستگیر شدند. در همین مدت دست کم ۱۵ شهروند معترض جان باختند.»
رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید این آمار نیست.
مرتضی حیدری، معاون سیاسی و امنیتی استاندار قم، شامگاه شنبه خبر داد که دو نفر در جریان ناآرامیها در قم کشته شدهاند که یکی از آنها نوجوانی ۱۷ ساله بود و نفر دوم نیز به ادعای استاندار قم «بر اثر حمل نارنجک دستی و منفجر شدن نارنجک در دستانش کشته شد.»
هرانا همچنین نوشته است که «در هفت روز گذشته دستکم ۱۷۴ نقطه در ایران شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند. این اعتراضات مجموعاً در ۲۵ استان کشور گزارش شده و طی این مدت، ۱۸ دانشگاه نیز صحنه تحرکات اعتراضی دانشجویان بودهاند.»
بر اساس اطلاعیههای رسمی و گزارشهای رسانهها، اعتراضات هشت روز اخیر در ۲۳ استان از ۳۱ استان ایران رخ داده و به درجات مختلف، حداقل ۴۰ شهر مختلف، که اکثر آنها شهرهای کوچک و متوسط هستند را تحت تأثیر قرار داده است.
همزمان با اعتراضات در ایران، گروههایی از ایرانیان مقیم خارج از کشور در برلین، هامبورگ و کلن در آلمان، پاریس، لندن، دوبلین، آمستردام، گوتنبرگ، مالمو، تورنتو و برخی از شهرهای دیگر نیز راهپیماییهایی علیه سرکوب معترضان در ایران و علیه جمهوری اسلامی برگزار کردند.
شمسالواعظین و عطریانفر عضو شورای اطلاعرسانی دولت پزشکیان شدند
با حکم الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، ماشاءالله شمسالواعظین و محمد عطریانفر بهعنوان دو عضو حقیقی شورای اطلاعرسانی دولت پزشکیان منصوب شدند.
بر اساس اعلام این شورا، در حال حاضر علی ربیعی، سید شهابالدین طباطبایی، محمد قوچانی، ماشاءالله شمسالواعظین و محمد عطریانفر اعضای حقیقی شورای اطلاعرسانی دولت هستند.
محمد عطریانفر، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی است و ماشاءالله شمسالواعظین، از روزنامهنگاران سرشناس اصلاحطلب بهشمار میرود.
پیش از این، فیاض زاهد و محمد مهاجری از عضویت در این شورا استعفا داده بودند که با موافقت رئیس شورا همراه شد.
محمد مهاجری در مراسم تودیع خود از شورای اطلاعرسانی دولت گفته بود: «در مواجهه با انتقادات گستردهای که در روزها و ماههای اخیر از مردم کوچه و بازار میشنوم نمیتوانم از دولت دفاع کنم».