ازسرگیری محدود تردد دریایی در قطر
در حالی که ایالات متحده از آغاز عملیات پاکسازی آبراه تنگه هرمز خبر داده و ایران این ادعا را رد کرده است، قطر اعلام کرد فعالیتهای کشتیرانی را بهطور محدود از سر میگیرد.
وزارت ترابری قطر اعلام کرد که از روز یکشنبه، تردد دریایی برای همه انواع شناورها و شیوههای حملونقل دریایی، از ساعت شش صبح تا شش عصر، از سر گرفته میشود.
این وزارتخانه در بیانیهای افزود که شناورهای دارای مجوز صید ماهی همچنان میتوانند بهصورت شبانهروزی و بر اساس مقررات پیشین فعالیت کنند. همچنین از همه بهرهبرداران خواسته شده پیش از حرکت، پروتکلهای ایمنی را رعایت کرده و تجهیزات امنیتی لازم را فراهم کنند.
همزمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز شنبه اعلام کرد دو ناوشکن نیروی دریایی آمریکا وارد تنگه هرمز شدهاند تا عملیات پاکسازی مینهای دریایی کارگذاریشده توسط ایران را آغاز کنند.
به گفته سنتکام، ناوشکنهای «یواساس فرانک ای. پیترسون» و «یواساس مایکل مورفی» در این عملیات مشارکت دارند و ممکن است نیروهای بیشتری، از جمله پهپادهای زیرآبی، در روزهای آینده به آنها ملحق شوند.
تسنیم: دور تازه مذاکرات سهجانبه در اسلامآباد آغاز شد
گزارشها از ادامه مذاکرات ایران و آمریکا تا بامداد یکشنبه در اسلامآباد حکایت دارد؛ گفتوگوهایی که با میانجیگری پاکستان و در فضایی همراه با اختلافات جدی دنبال میشود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هیئتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا از ساعاتی پیش با حضور مقامهای پاکستانی، دور جدیدی از گفتوگوهای سهجانبه را در پایتخت پاکستان آغاز کردهاند.
بر اساس این گزارش، با وجود برگزاری نشست اولیه، گفتوگوها در ادامه بهصورت غیرمستقیم و از طریق تبادل پیام میان دو طرف و با واسطه میانجیهای پاکستانی پیگیری شده است.
گزارشها میگویند این مذاکرات که تا بامداد ادامه یافته، در حالی جریان دارد که اختلافات، بهویژه بر سر موضوع تنگه هرمز، همچنان مانع دستیابی به چارچوبی مشترک شده است.
خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم به نقل از منابع خود، از آنچه «زیادهخواهی» طرف آمریکایی نامیده، بهعنوان یکی از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات یاد کرده و افزوده است که این دور از گفتوگوها ممکن است آخرین فرصت برای دستیابی به توافقی اولیه باشد.
در عین حال، به نوشته این خبرگزاری، هنوز مشخص نیست که مذاکرات برای یک روز دیگر تمدید خواهد شد یا هیئتها برای مشورت به پایتختهای خود بازمیگردند.
منابع پاکستانی به سیانان گفتهاند که فضای کلی و نتیجهٔ مذاکرات آمریکا و ایران در اسلامآباد تا حد زیادی مثبت بوده است، اما بر سر کنترل تنگه هرمز همچنان بنبست ادامه دارد.
پیشتر نیز یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکنندهٔ ایران به سیانان گفته بود که از نظر طرف ایرانی، آمریکا دربارهٔ این تنگه «خواستههای غیرقابلقبول» مطرح کرده است.
خبرگزاری ایرنا میگوید «بهرغم اختلافات جدی»، مذاکرات از طریق انتقال متن ادامه دارد
خبرگزاری دولتی ایرنا میگوید «بهرغم اختلافات جدی در مذاکرات با آمریکا، گفتوگوها از طریق انتقال متن ادامه دارد».
پیش از آن، حدود ساعت ۱۰ به وقت تهران، خبرگزاریهای تسنیم و فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، گزارش دادند که موضوع تنگه هرمز «یکی از محورهای اصلی اختلاف» است که در مرحلهٔ انتقال متن مانع پیشرفت مذاکرات شده است.
خبرگزاری تسنیم در گزارش خود همچنین گفت پس از شروع رسمی مذاکرات در حدود ساعت شش و نیم بعدازظهر به وقت تهران، اعضای اصلی هیئتها «بیش از یک ساعت» مذاکره کردند و سپس گروههای کارشناسی وارد گفتوگوهای فنی شدند که «بین دو تا سه ساعت» طول کشید و سپس مرحلهٔ تبادل متنها آغاز شد تا چارچوب مشترک مذاکرات به دست آید اما «اختلاف بر سر موضوع تنگه هرمز» مانع پیشرفت مذاکرات شده است.
پس از انتشار گزارش تسنیم، خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد که «بهرغم اختلافات جدی در مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، گفتوگوها به طور فشرده و از طریق انتقال پیام متن بین طرفین ادامه دارد».
رسانههای ایران از احتمال تمدید مذاکرات برای روز یکشنبه نیز خبر دادهاند. این گزارشها در حالی منتشر میشود که هنوز هیچ بیانیهٔ رسمی از طرفین مذاکرات و یا اسلامآباد که نقش میانجی را دارد، منتشر نشده و جزئیات گزارشها تأیید نشده است.
گفتوگوی مکرون با پزشکیان و بن سلمان
امانوئل مکرون از گفتوگوی امروز خود با مسعود پزشکیان خبر داد و گفت از او خواسته است از مذاکرات با ایالات متحده در پاکستان برای دستیابی به «کاهش تنش پایدار» استفاده کند.
رئیسجمهور فرانسه شامگاه شنبه ۲۲ فروردین در پیامی به زبان فارسی در شبکهٔ اجتماعی ایکس همچنین نوشت: «تأکید کردم که ایران هرچه سریعتر آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را احیا کند؛ فرانسه آمادگی دارد در این زمینه مشارکت کند.»
او در ادامه بر اهمیت رعایت کامل آتشبس، از جمله در لبنان، تأکید کرد و افزود فرانسه از اقدامات مقامهای لبنانی، بهعنوان تنها مرجع مشروع برای اعمال حاکمیت دولت و تصمیمگیری دربارهٔ سرنوشت این کشور، قاطعانه حمایت میکند.
مکرون پیش از تماس با پزشکیان با بین سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، نیز تماس گرفت و در این گفتوگو بر ضرورت بازگرداندن کامل آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز در سریعترین زمان ممکن تأکید کرد.
آقای مکرون همچنین گفت همزمان با آغاز گفتوگوها در اسلامآباد، فرانسه و عربستان سعودی توافق کردهاند برای کمک به کاهش تنش، تضمین آزادی کشتیرانی و دستیابی به توافقی برای تأمین صلح و امنیت پایدار در منطقه، در تماس نزدیک باقی بمانند.
نخستوزیر لبنان سفر خود به آمریکا را در پی فشار حزبالله لغو کرد
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، در پی فشار حزبالله، اعلام کرد سفر خود به ایالات متحده را لغو کرده است.
اینکه این تصمیم چه تأثیری بر مذاکرات با اسرائیل خواهد داشت، هنوز مشخص نیست. قرار بود این مذاکرات این هفته با میانجیگری آمریکا برگزار شود.
دولت لبنان بهشدت خواهان آن است که اسرائیل حملات خود به حزبالله را متوقف کند. حزبالله لبنان نیروی نیابتی مورد حمایت حکومت ایران در لبنان است که از سوی اسرائیل و ایالات متحده بهعنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود.
حزبالله در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند پارسال به اسرائیل حمله کرد. اسرائیل میگوید حملاتش به حزبالله در چارچوب دفاع از خود است و مشمول آتشبس کنونی میان آمریکا و ایران نمیشود.
نواف سلام در پیامی در شبکههای اجتماعی که در آن تصمیم خود برای لغو سفر را اعلام کرد، گفت این اقدام «بهمنظور پیگیری کارهای دولت از بیروت» انجام شده است.
این تحولات همزمان است با جریان داشتن مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در اسلامآباد که قبلاً آتشبس در لبنان بهعنوان یکی از شروط ایران بهعنوان پیششرط برگزاری آن مطرح شده بود.
در این باره، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، از «رایزنیهای فشرده و پیشرفت گفتوگوها» پیش از آغاز مذاکرات خبر داده و نوشته بود در این رایزنیها قرار شد حملات اسرائیل به بیروت متوقف و به «مناطق جنوبی لبنان» محدود شود.
بنایمامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۰ فروردین گفته بود با توجه به درخواستهای مکرر لبنان برای آغاز مذاکرات مستقیم با اسرائیل، به کابینهاش دستور داده تا مذاکرات مستقیم با لبنان را در اسرع وقت آغاز کنند.
او افزوده بود این مذاکرات بر خلعسلاح حزبالله و ایجاد روابط صلحآمیز بین اسرائیل و لبنان متمرکز خواهد بود.
عبور دو ناو آمریکا از تنگه هرمز در آغاز روند پاکسازی مینها
ارتش ایالات متحده اعلام کرد روند «فراهمسازی شرایط» برای پاکسازی مینهای دریایی در تنگهٔ هرمز را آغاز کرده و دو ناو این کشور از این گذرگاه راهبردی عبور کردهاند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، روز شنبه ۲۲ فروردین اعلام کرد ناوهای «یواساس فرانک پترسون» و «یواساس مایکل مورفی» در چارچوب مأموریتی گستردهتر برای اطمینان از پاکسازی کامل تنگه از مینهایی که سپاه پاسداران کار گذاشته است، از تنگهٔ هرمز عبور کردهاند.
برد کوپر، فرماندهٔ سنتکام، گفت: «امروز روند ایجاد یک گذرگاه جدید را آغاز کردیم و بهزودی این مسیر امن را در اختیار صنعت دریانوردی خواهیم گذاشت تا جریان آزاد تجارت تشویق شود.»
پیش از اعلام سنتکام، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، نیز با اعلام اینکه آمریکا «هر ۲۸ قایق مینگذار ایران» را غرق کرده، خبر داد که ارتش آمریکا روند پاکسازی تنگهٔ هرمز را آغاز کرده است.
خبرنگار اکسیوس نیز بهنقل از یک مقام ارشد آمریکا نوشت که این اقدام بدون هماهنگی با ایران انجام شده و نخستین بار است که از زمان آغاز جنگ، ناوهای آمریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.
در بیش از ۴۰ روز گذشته، نگرانی از حملات احتمالی سپاه به کشتیها عملاً موجب مسدود شدن تنگهٔ هرمز شده است. بخش مهمی از نفت جهان از این گذرگاه حیاتی عبور میکند و محدود شدن آن بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.
ایران هنوز واکنش رسمی به گزارش سنتکام نشان نداده اما خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، پیشتر نوشته بود یک مورد حرکت ناوشکن آمریکایی از بندر فجیره بهسمت تنگه هرمز گزارش شده و ادعا کرد که این موضوع بلافاصله با واکنش نیروهای مسلح و مقامات تهران مواجه شده و «دستور توقف به این ناو صادر شده است».
مذاکرات ایران و آمریکا «بهصورت مستقیم» در جریان است
خبرگزاری فرانسه بهنقل از یک مقام کاخ سفید میگوید مذاکرات ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان «بهصورت مستقیم و رودررو» در حال انجام است که تغییری شاخص نسبت به رویههای گذشته محسوب میشود.
شبکهٔ الجزیره نیز گزارش داده است که این گفتوگوها «بهصورت مستقیم و حضوری» برگزار شده و آن را نخستین مذاکرات رودررو میان دو طرف در چند دههٔ اخیر توصیف کرده است.
در همین حال، خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز تأیید کرده است که مذاکرات میان ایالات متحده و ایران «بهصورت مستقیم» در اسلامآباد در جریان است.
در مذاکرات پیشین میان ایران و آمریکا که آخرین دورههای آن پیش از جنگ ۴۰ روزه و پیش از جنگ ۱۲ روزه با میانجیگری عمان برگزار شد، مذاکرهکنندگان واشینگتن و تهران از طریق میانجی و در اتاقهای جداگانه با یکدیگر ارتباط داشتند.
کاخ سفید اعلام کرده است که هیئت آمریکایی مذاکرهکننده شامل جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژه، و جرد کوشنر است. رسانههای ایران نیز محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و علی باقری را اعضای اصلی مذاکرهکنندهٔ ایرانی اعلام کردهاند.
خبرنگار صداوسیما در اسلامآباد خبر داد که مذاکرهکنندگان پس از یک دور گفتوگو، مذاکره را از سر گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، بازگشت به مذاکره حدود ساعت ۱۸:۳۰ به وقت ایران انجام شده است. ساعت مشخصی برای پایان این گفتوگوها مطرح نشده، اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، از احتمال تمدید یکروزهٔ مذاکرات خبر داده است.
آمریکا گرینکارت پسر معصومه ابتکار و خانوادهاش را لغو کرد
وزارت خارجهٔ ایالات متحده اعلام کرد اجازه اقامت دائم (گرینکارت) عیسی هاشمی، پسر معصومه ابتکار، و خانوادهاش را بهدلیل «ارتباط با مقامهای جمهوری اسلامی» لغو کرده و مأموران فدرال آنها را بازداشت کردهاند.
بیانیهٔ وزارت خارجه آمریکا که شنبه ۲۲ فروردین منتشر شد، همسر عیسی هاشمی را مریم طهماسبی معرفی کرده و افزوده آنها به همراه پسرشان اکنون در بازداشت ادارهٔ مهاجرت و گمرک ایالات متحده قرار دارند و در انتظار اخراج از این کشور بهسر میبرند.
معصومه ابتکار در جریان اشغال سفارت آمریکا در تهران در سال ۱۳۵۸ توسط «دانشجویان پیرو خط امام» که به بحران گروگانگیری ۵۲ آمریکایی بهمدت ۴۴۴ روز انجامید، نقش سخنگوی اشغالگران و گروگانگیران را داشت.
وزارت خارجهٔ آمریکا در این بیانیه معصومه ابتکار را «مبلغ اصلی» گروگانگیران توصیف کرده و افزوده است که او با تهیهٔ مصاحبههای هدایتشده، تلاش میکرد شرایط نگهداری گروگانها را مطلوب نشان دهد، در حالی که آنها در سلول انفرادی نگهداری میشدند و تحت فشارهای جسمی و روانی قرار داشتند.
معصومه ابتکار در دولت محمد خاتمی (۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴) رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و معاون رئیسجمهور بود و در دولت حسن روحانی نیز بار دیگر در همین سمت از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ فعالیت کرد، سپس از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ بهعنوان معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده منصوب شد.
بر اساس اعلام وزارت خارجه آمریکا، عیسی هاشمی، مریم طهماسبی و فرزندشان در سال ۲۰۱۴ با ویزاهای صادرشده در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما وارد آمریکا شدند و در خرداد ۱۳۹۵ از طریق برنامهٔ ویزای تنوع نژادی، اقامت دائم دریافت کردند.
وزارت خارجهٔ آمریکا همچنین اعلام کرد که هفتهٔ گذشته وضعیت اقامت حمیده افشار سلیمانی، از بستگان قاسم سلیمانی، فرمانده کشتهشدهٔ نیروی قدس سپاه پاسداران، و دخترش را نیز لغو کرده است. بهگفتۀ این وزارتخانه، این دو نفر نیز در بازداشت ادارهٔ مهاجرت و گمرک آمریکا هستند.
در ادامهٔ این بیانیه آمده است که وضعیت اقامت فاطمه اردشیر لاریجانی، دختر علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران، و همسرش کلانتر معتمدی نیز لغو شده است. بهگفتۀ وزارت خارجهٔ آمریکا، این دو نفر دیگر در ایالات متحده حضور ندارند و از ورود مجدد به این کشور منع شدهاند.
وزارت خارجهٔ آمریکا تأکید کرده است که دولت دونالد ترامپ اجازه نخواهد داد آمریکا به محل اقامت افرادی تبدیل شود که با «رژیمهای تروریستی ضدآمریکایی» مرتبط هستند.
دونالد ترامپ میگوید آمریکا روند پاکسازی تنگه هرمز را آغاز کرده است
دونالد ترامپ میگوید آمریکا اکنون در حال آغاز روند پاکسازی تنگه هرمز است و آن را لطف این کشور به کشورهای سراسر جهان توصیف کرد.
رئیسجمهور آمریکا در پیامی که دقایقی پس از اعلام شروع مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد منتشر کرد، نوشت: «ما اکنون روند پاکسازی تنگه هرمز را آغاز کردهایم، بهعنوان لطفی به کشورهای سراسر جهان، از جمله چین، ژاپن، کره جنوبی، فرانسه، آلمان و بسیاری دیگر. جالب اینجاست که آنها خودشان شجاعت یا ارادهٔ انجام این کار را ندارند.»
دونالد ترامپ در بخشی دیگر از پیام خود نوشت تنها چیزی که برای حکومت ایران در این منطقه باقی مانده، «تهدید این است که شاید یک کشتی به یکی از مینهای دریاییشان برخورد کند، که البته همهٔ ۲۸ قایق مینگذارشان هماکنون در کف دریا قرار دارد».
همزمان با انتشار این پیام، باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، بهنقل از یک مقام آمریکایی از عبور «چندین کشتی نیروی دریایی ایالات متحده» از تنگه هرمز خبر داد.
این خبرنگار هویت این مقام آمریکایی را اعلام نکرد اما بهنقل از او افزود این اقدام بدون هماهنگی با ایران انجام شده و نخستین بار است که از زمان آغاز جنگ، ناوهای جنگی آمریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.
آکسیوس در خبر تکمیلی بهنقل از این مقام ارشد آمریکایی نوشت «ناوهای جنگی از شرق به غرب از تنگه هرمز عبور کرده و وارد خلیج فارس شدند و سپس دوباره از طریق تنگه به سمت شرق بازگشته و راهی دریای عرب شدند». بهگفتهٔ این مقام آمریکایی، «این عملیاتی با تمرکز بر آزادی کشتیرانی در آبهای بینالمللی بود.»
ایران هنوز واکنش رسمی به این گزارشها نشان نداده اما خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، نوشت یک مورد حرکت ناوشکن آمریکایی از بندر فجیره بهسمت تنگه هرمز گزارش شده و ادعا کرد که این موضوع بلافاصله با واکنش نیروهای مسلح و مقامات تهران مواجه شده و «دستور توقف به این ناو صادر شده است».
مذاکرات رسمی ایران و آمریکا در اسلامآباد آغاز شد
رسانههای ایران همزمان با اعلام رسمی پاکستان، بعدازظهر شنبه ۲۲ فروردین از شروع رسمی مذاکرات میان ایران و آمریکا با میانجیگیری پاکستان در اسلامآباد خبر دادند.
اعلام شروع مذاکرات در حالی است که ایران قبلاً آتشبس در لبنان و آزاد شدن داراییهای مسدودشده را بهعنوان پیششرط مذاکرات مطرح کرده بودند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که ریاست گروه مذاکرهکنندگان ایرانی را بر عهده دارد، نیز این دو شرط را بهعنوان اقدامات مورد توافق دو طرف خوانده و تأکید کرده بود که تا این خواستهها برآورده نشود، مذاکرهای در کار نخواهد بود.
در این باره، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز در خبر شروع رسمی مذاکرات، از «رایزنیهای فشرده و پیشرفت گفتوگوها» پیش از آن خبر داد و نوشت در این رایزنیها قرار شده حملات اسرائیل به بیروت متوقف و به «مناطق جنوبی لبنان» محدود شود.
این رسانهٔ حکومتی همچنین نوشت طرف آمریکایی آزادسازی داراییهای مسدودشده را پذیرفته اما در عین حال تأکید کرد این موضوع «نیاز به گفتوگوهای کارشناسی و فنی دقیقتر در این زمینه» دارد.
ساعتی پیش از اعلام شروع رسمی مذاکرات، سخنگوی وزارت خارجه ایران هم اعلام کرد که گفتوگوها با مقامهای پاکستانی از همان شب ورود هیئت ایرانی به اسلامآباد آغاز شد.
اسماعیل بقائی تأیید کرد که محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی حدود دو تا دو ساعت و نیم با مقامهای پاکستانی گفتوگو کردهاند. بقائی نامی از این مقامها نبرد، اما پیشتر در برخی گزارشها گفته شده بود که این گفتوگو با وزیر دفاع پاکستان انجام شده است که در فرودگاه نیز به استقبال هیئت ایرانی رفته بود.