در حالی که حرکت ناو هواپیمابر آمریکایی «آبراهام لینکلن» از دریای جنوبی چین به سوی خاورمیانه ادامه دارد و گزارشهای فزاینده حاکی از احتمال اعزام دو ناو آمریکایی دیگر به منطقه است، ارتش آمریکا تأیید کرد که جنگندههای متعلق به اسکادران هوایی ۴۹۴ آمریکایی در اردن فرود آمده و سامانههای بیشتر دفاع هوایی پاتریوت و تاد در حال انتقال به خاورمیانه و خلیج فارس است.
تحرکات نظامی در شرایطی است که تهدیدهای لفظی متقابل رئیسجمهور آمریکا و مقامات سیاسی و فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی ایران بالا گرفته و روزنامهٔ وال استریت جورنال نیز اول بهمن گزارش داد که دونالد ترامپ از تیمش خواسته است یک طرح «قاطع» در مورد ایران به او ارائه کنند.
دونالد ترامپ از ۱۲ دی، پنج روز پس از آغاز اعتراضات ایران، به جمهوری اسلامی هشدار داده بود که از کشتن معترضان خودداری کند. اما مجموعهٔ گزارشهای انتشاریافته از سوی نهادهای حقوق بشری این ارزیابی را تقویت میکند که شمار کشتههای ایران ممکن است بالاتر از هر رقمی باشد که تا حال منتشر شده است.
در این میان، هفت ماه پس از جنگ ۱۲ روزهٔ اسرائیل و جمهوری اسلامی، اسرائیل خود را برای هر سناریویی که ممکن است منطقه در روزهای آتی شاهد آن باشد آماده کرده است. رسانههای اسرائیل میگویند که «آمادهباش کامل» ارتش و سایر نهادهای این کشور در ارتباط با احتمال عملی شدن گزینهٔ نظامی آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران ادامه یافته است.
دفاع هوایی و رزمایشها
به گزارش شبکهٔ کان در روز سهشنبه ۳۰ دی، به موازات «آمادهباش کامل»، نشستهای ارزیابی اوضاع در نهادهای نظامی، اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل ادامه دارد.
رسانههای اسرائیل تأکید دارند که رهبران این کشور هنوز از تصمیم نهایی رئیسجمهور آمریکا آگاه نشدهاند و تدارکات انجامشده تنها برای آمادگی رویارویی با هر اتفاقی است که ممکن است رخ دهد. افسر ارشد ذخیره، پروفسور گابی سیبونی، معتقد است که بر اساس تجربیات پیشین در مقاطع حساس، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو بهخوبی «با یکدیگر هماهنگ هستند».
کابینهٔ امنیتی-سیاسی اسرائیل شامگاه ۲۸ دی در نشستی نظرات داوید برنئا، رئیس موساد، را که از سفر برقآسا به آمریکا بازگشته بود شنید. جزئیات سفر او به آمریکا که کمتر از دو روز طول کشیده بود، و مذاکراتی که با همتایان آمریکایی و سایر مقامات دیگر آن کشور داشت رسانهای نشد.
ارتش اسرائیل سامانههای دفاع هوایی خود را مستقر کرده است که مورد بازدید ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش، نیز قرار گرفته است. زمیر ۲۹ دی در این بازدید گفت: «آمادهٔ بهکارگیری تواناییهای تهاجمی بیسابقه با قدرتی هستیم که تا حال دیده نشده است». همان ساعات بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سخنرانی در کنست جملهٔ مشابهی بیان کرد.
به نوشتهٔ یدیعوت آحرونوت، اسرائیل ارزیابی میکند که با توجه به بهکارگیری سامانهٔ دفاع هوایی لیزری «پرتو آهنین» که از ۱۱ دی امسال در ارتش عملیاتی شده و سامانههای دفاع هوایی چندلایه را تقویت کرده است، اکنون این کشور ممکن است توان مقابله با موشکهای احتمالی ایران تا ۷۰۰ فروند موشک در روز را افزایش داده باشد.
شبکهٔ تلویزیونی «سیانان» پیشتر ارزیابی کرده بود که جمهوری اسلامی این بار بهویژه از موشکهای فوقسنگین «خیبر» که کلاهک انفجاری به وزن یکونیم تُن دارد، در حملات احتمالی به اسرائیل استفاده کند.
مرزها
ارتش اسرائیل روز اول بهمن یک رزمایش در شمال کشور برگزار کرد که هدف آن ظاهراً بررسی میزان آمادگی در صورت روبهرو شدن با تکرار حملات راکتی حزبالله یا هر تحرک دیگر این سازمان در حمایت از جمهوری اسلامی در صورت هدف قرار گرفتن تهران بود.
ارتش اسرائیل ۲۹ دی نیز حملات هوایی سنگینی را متوجه «اردوگاههای» حزبالله و انبارهای تسلیحاتی آن در چند منطقه جنوب لبنان کرد.
تدارکات در لشکر ۹۱ در مرز شمالی و لشکر باشان در بخش اسرائیلی بلندیهای جولان افزایش یافته و لشکر تازهتأسیس ۹۶ برای مقابله با احتمالات، به مرز شرقی (با اردن) فرستاده شده است تا با خطرات احتمالی در صورت وقوع تحرکاتی از ناحیه شبهنظامیان فلسطینی یا عراقیهای متحد تهران از مرز اردن مقابله کند.
خطر تکرار حملات احتمالی دوباره از سوی حوثیهای متحد تهران، از جمله به بنادر جنوبی مانند ایلات، در نظر گرفته شده است.
هماهنگی با شهرداران؛ نگرانی از کمبودها، حمایت اپوزیسیون
به نوشتهٔ معاریو، همزمان ارتش اسرائیل پیامهایی برای دادن اطمینان خاطر به مردم کشور منتشر میکند و از طریق ستاد پشت جبهه با شهرداران و نهادهای اضطراری در هماهنگی دائم است تا تابآوری ملی را تقویت کرده و راهکارها و دستورالعملها برای هر چالش احتمالی را مشخص کرده باشد.
شهرداران گفتهاند هر لحظه آمادهٔ گشایش پناهگاههای عمومی هستند و مردم نیز آمادگی برای رفتن به اتاقهای امن را بالا بردهاند. وضعیت اما هنوز ظاهراً عادی است و غیر از چند پرواز شبانهٔ ششرکت هواپیمایی «لوفتهانزا»، کار عادی فرودگاه بینالمللی اسرائیل ادامه دارد.
آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین، ۲۹ دی در نشست حزب خود، «اسرائیل خانهٔ ما»، گفت ایران تلاش خواهد کرد که به اهداف راهبردی اسرائیل حمله کند؛ مانند کاری که در جنگ اواخر بهار با مؤسسه علمی وایزمن کرد. از این رو، اسرائیل باید حتیالامکان اهداف مهم استراتژیک خود را به سرعت تخلیه کند.
لیبرمن همچنین به آخرین گزارش حسابرس کل کشور اشاره کرد که نوشته بود بیش از سه میلیون نفر از شهروندان اسرائیل، از جمله اعراب بادیهنشین در جنوب، در مواقع بحران موشکی از حفاظت لازم برخوردار نیستند.
او افزود: «به جای خرید اسکادران جدیدی (که این هفته با سه فروند اف-۳۵ به نیروی هوایی اسرائیل تحویل شد)، باید یک نیروی موشکی تأسیس کنیم».
از سوی دیگر، در صحنهٔ سیاسی اسرائیل سران اپوزیسیون از اقدامات دولت و ارتش در قبال خطرات ناشی از ایران دوباره حمایت میکنند. بنی گانتس، از رهبران اپوزیسیون که ژنرال ذخیره و رئیس پیشین ستاد ارتش است، این هفته ابراز آمادگی کرد که در صورت نیاز برای حمایت از دولت به کابینه ملحق شود.
فرصتها و خطرات
دنیس سیترینوویچ، کارشناس امور ایران و افسر اطلاعاتی پیشین ارتش، ۲۹ دی در «اسرائیل هیوم» نوشت: تقویت حضور نظامی آمریکا در نزدیکی ایران و تعهدی که دونالد ترامپ در حمایت از معترضان ایرانی بیان کرد، بنیامین نتانیاهو را «به دستیابی به هدف راهبردی تغییر چشمگیر در نظام حاکم بر ایران نزدیکتر میکند».
او نوشت انباشت قدرت نظامی آمریکا در منطقه برای اسرائیل یک فرصت است، اما این خطر را نیز دارد که هدف از تمامی تحرکات وسیع نظامی آمریکا رسیدن به توافقی با تهران باشد که در آن صورت به منافع اسرائیل کمکی نخواهد کرد.
به نوشتهٔ سیترینوویچ، در هر سناریوی تشدید شرایط امنیتی منطقه، جمهوری اسلامی ابتدا حمله به اسرائیل را انتخاب نخواهد کرد، اما تقریباً در هر سناریویی از این دست احتمال دخالت اسرائیل افزایش مییابد.
ژنرال ذخیره الیعزر چینی ماروم، فرمانده پیشین نیروی دریایی اسرائیل، به رادیوی افام-۱۰۳ تلآویو گفت اسرائیل هفته گذشته به آمریکا گفته بود که یک حملهٔ آمریکایی به ایران، هرچند که سنگین اما محدود به یک بار باشد، جمهوری اسلامی را متزلزل نخواهد کرد؛ اسرائیل ممکن است با موجی از حملات بزرگ موشکی ایران روبهرو شود که هنوز آمادگی کامل مهار آن را بدون حضور تجهیزات بیشتر آمریکایی در منطقه ندارد؛ و اگر مشارکت اسرائیل در عملیات آمریکایی مورد نیاز باشد، در حالی که آمریکا مشغول زدن مقرها و تأسیسات سپاه پاسداران باشد، اسرائیل میتواند به آرایهٔ موشکی جمهوری اسلامی حمله کند و توان آتش ایران را مهار کند.
ایال تسیرکوهن، پژوهشگر ارشد در زمینه راهبرد، امنیت و اطلاعات در اسرائیل، اول بهمن در سایت شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل نوشت جمهوری اسلامی در متوقف کردن چرخهٔ جنگیِ در حال حرکت یا تأخیر قابل تأمل در آن تجربه آموخته و با وقوف به اینکه پیروز این میدان نیست، به شیوههای تهدید فرسایشی روی خواهد آورد و با صبوری که دارد تلاش خواهد کرد تمامی منطقه را متزلزل کند.
به گفتهٔ این کارشناس، هیچ اقدامی که مبتنی بر درک عمیق از روز بعد از حمله نباشد راهحل نیست، بلکه تنها سرآغاز بحران بعدی خواهد بود. تسیرکوهن نوشته است که تاریخ منطقه آموخته که خلأ قدرت خالی نمیماند و اغلب با عناصر افراطیتر، خشنتر و خطرناکتر پر شده است.
میری آیزن، افسر ذخیره اطلاعاتی پیشین اسرائیل، ۳۰ دی به شبکه اینترنتی «آیالتیوی» گفت عواقب حملات نظامی به جمهوری اسلامی الزاماً در راستای تأمین یک آیندهٔ بهتر برای ملت ایران و تحقق مطالبات این مردم که قلب ما با آنهاست نخواهد بود، اما وضع وخیمتری که ممکن است از رهگذر این تغییرات احتمالی ایجاد شود، الزاماً به زیان اسرائیل نیست.
