کارشناسان میگویند جزیره خارک ایران، مهمترین پایانه صادرات نفتی کشور، میتواند هدف ایالات متحده قرار گیرد؛ اقدامی که میتواند درآمدهایی که اقتصاد تحت تحریم تهران به آن متکی است را قطع کند.
اما تصرف احتمالی این جزیرهٔ کوچک در خلیج فارس که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از طریق آن صورت میگیرد، به معنای تشدید قابل توجه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران خواهد بود. با این حال، کارشناسان میگویند چنین اقدامی بعید است ضربه اقتصادی مرگباری به جمهوری اسلامی وارد کند.
وبسایت آکسیوس روز ۱۶ اسفند گزارش داد که بحث دربارهٔ تصرف جزیرهٔ خارک در دولت آمریکا مطرح شده است؛ جزیرهای که ایران از دههٔ ۱۳۴۰ و پس از ساخت تأسیسات نفتی در آن، بهشدت برای صادرات نفت خود به آن وابسته بوده است. نفتکشهای غولپیکری که نفت را در حجم بالا حمل میکنند، میتوانند در اسکلههای آب عمیق این جزیره پهلو بگیرند.
یک منبع نزدیک به کاخ سفید به «نیویورک پست» گفت: تصرف این جزیره «با توجه به اهمیت حیاتی آن برای نتیجهٔ جنگ، بیشتر مسئلهٔ زمان است تا اینکه آیا انجام میشود یا نه».
دولت ترامپ بهطور علنی دربارهٔ این موضوع اظهار نظر نکرده است.
گرگوری برو، تاریخدان حوزهٔ نفت ایران و تحلیلگر ارشد در مؤسسه اوراسیا گروپ، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «ایران پایانههای صادراتی دیگری هم دارد. پنج مورد دیگر وجود دارد، از جمله پایانهٔ جدیدی در جاسک در شرق تنگه هرمز که از طریق یک خط لوله هزار کیلومتری به میدانهای اصلی نفتی ایران متصل است».
به گفتهٔ او، پایانهٔ نفتی جاسک بهطور مشخص برای دور زدن تنگه هرمز، و سناریوهایی مانند این، ساخته شده است.
اگر ایالات متحده تلاش کند که کنترل این جزیرهٔ نسبتاً خشک و کمپوشش را به دست بگیرد، ایران ممکن است تصمیم بگیرد تأسیسات نفتی مستقر در خارک را نابود کند.
برو گفت: «ایرانیها ممکن است ترجیح دهند زیرساختهای خارک را نابود کنند تا اینکه اجازه دهند به دست دشمن بیفتد».
به گفتهٔ کارشناسان، چنین اقدامی میتواند برای واشینگتن یک پیروزی نمادین و برای تهران یک دستاورد تبلیغاتی باشد، در حالی که بازارهای جهانی نفت در هر صورت شوک آن را جذب خواهند کرد.
برو افزود: هر نیروی آمریکایی که در خارک مستقر شود در برابر حملات متقابل ایران آسیبپذیر خواهد بود، زیرا این جزیره عملاً حفاظت مؤثری در برابر حملات موشکی یا پهپادی ندارد.
ایران از زمان آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند، همین سلاحها را در سراسر خلیج فارس به کار گرفته است.
تصرف احتمالی خارک توسط آمریکا همچنین میتواند یک پیروزی تبلیغاتی بزرگ برای مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، باشد.
خامنهای که روز ۱۸ اسفند پس از کشته شدن پدرش به مقام رهبری رسید، در شرایطی قدرت را به دست گرفت که با حاشیههای فراوان همراه بود و مشروعیت او حتی در میان بخشی از روحانیت ایران نیز مورد تردید قرار داشت.
اشغال خاک ایران توسط یک قدرت خارجی میتواند دقیقاً همان وضعیت اضطراری ملی را فراهم کند که برای تقویت جایگاه او و بسیج افکار عمومی لازم است.
برو گفت: «این میتواند به حکومت اجازه دهد که هدف جنگ را تغییر دهد؛ از دفاع از خود در برابر تجاوز آمریکا و اسرائیل به دفاع از تمامیت ارضی ایران».