لهستان، همزمان با پیشرفت مذاکرات ورشو و واشینگتن برای ایجاد یک پایگاه دائمی نظامی آمریکا در این کشور، پیشنهاد کرده است در صورت استقرار دائمی نیروهای آمریکایی، سالانه به ازای هر سرباز ۱۵ هزار دلار بپردازد و هزینههای زیرساختی را نیز تقبل کند.
پاوئو زالفسکی، معاون وزیر دفاع لهستان، روز جمعه سوم مهرماه در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی در واشینگتن گفت مذاکرات با پنتاگون اکنون بر چگونگی اجرای این طرح از جمله نوع نیروها و توانمندیهای مورد نیاز و محل احتمالی استقرار آنها متمرکز است.
او گفت: «ما با پنتاگون دربارهٔ گزینههای مختلف برای اجرای این تصمیم گفتوگو میکنیم.»
زالفسکی از بیان اینکه چه واحدهایی از ارتش آمریکا ممکن است در لهستان مستقر شوند یا محل استقرار آنها کجا خواهد بود خودداری کرد، اما جزئیات تازهای از پیشنهاد ورشو ارائه داد.
او گفت: «ما شرایط بسیار ویژهای به نیروهای آمریکایی پیشنهاد میکنیم. هزینههای زیرساخت را تقبل خواهیم کرد. همچنین به ازای هر سرباز آمریکایی مستقر در لهستان سالانه ۱۵ هزار دلار پرداخت میکنیم.»
معاون وزیر دفاع لهستان در پاسخ به این پرسش که این پول را چه کسی خواهد پرداخت، گفت: «مالیاتدهندگان لهستانی.»
آمریکا هماکنون هزاران نیروی نظامی در لهستان دارد، اما بیشتر آنها بهصورت چرخشی در این کشور حضور دارند. لهستان نیز به یکی از مراکز مهم عملیات ناتو در جناح شرقی این پیمان تبدیل شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ۲۶ شهریور اعلام کرد که در مسیر ایجاد یک پایگاه ارتش آمریکا در لهستان «پیشرفت عمدهای» حاصل شده و در صورت نهایی شدن توافق، محل آن بهزودی اعلام خواهد شد.
مذاکرات دربارهٔ این پایگاه همزمان با بازبینی گستردهتر پنتاگون دربارهٔ نحوهٔ استقرار نیروهای آمریکایی در اروپا جریان دارد. زالفسکی گفت ورشو و واشینگتن همچنان دربارهٔ گزینههای مختلف از نظر نیروها، توانمندیها و محل استقرار گفتوگو میکنند و انتظار میرود پس از پایان این بازبینی، جزئیات بیشتری مشخص شود.
پنتاگون به درخواست رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
برای ورشو، اهمیت ایجاد یک پایگاه دائمی آمریکا تنها به شمار نیروهای مستقر در آن محدود نمیشود.
زالفسکی گفت: «پایگاههای دائمی، تعهد دائمی ایجاد میکنند.» بهگفتهٔ او، چنین حضوری کمتر تحت تأثیر تغییر شرایط سیاسی یا نظامی قرار میگیرد و در عین حال پیام مستقیمی برای مسکو خواهد داشت.
او افزود: «این پیام بسیار مهم و فوری را به ولادیمیر پوتین میدهد که آمریکا در لهستان منافع راهبردی دارد و حمله به لهستان، حمله به نیروهای مسلح آمریکا در لهستان خواهد بود.»
زالفسکی در عین حال تأکید کرد که حضور دائمی آمریکا را نباید صرفاً اقدامی به سود لهستان دانست و گفت ایجاد چنین پایگاهی حاصل «نوعی نوعدوستی» نیست، بلکه بازتاب «منافع روشن آمریکا» نیز هست.
لهستان در سالهای اخیر نیروهای مسلح خود را بهسرعت گسترش داده و سرمایهگذاری گستردهای برای خرید تسلیحات آمریکایی انجام داده است. این کشور از نظر سهم هزینههای دفاعی از تولید ناخالص داخلی نیز در میان اعضای ناتو در ردههای نخست قرار دارد.
روابط ورشو و واشینگتن در حوزهٔ انرژی نیز گسترش یافته و شرکتهای آمریکایی در ساخت نخستین نیروگاه هستهای لهستان مشارکت دارند.
کارشناسانی که با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفتوگو کردهاند، میگویند اهمیت پایگاه دائمی آمریکا در لهستان تا حدی به نتیجهٔ بازبینی گستردهتر حضور نظامی واشینگتن در اروپا بستگی خواهد داشت.
دیوید کتلر، معاون پیشین دبیرکل ناتو در امور اطلاعات و امنیت، گفت چنین پایگاهی «نشانهٔ مهمی از تعهد آمریکا به جناح شرقی ناتو» خواهد بود، اما متحدان در نهایت به مجموعهٔ تغییرات نگاه خواهند کرد؛ اینکه چه نیروها و توانمندیهایی در اروپا باقی میمانند و نیروهای کمکی با چه سرعتی میتوانند به لهستان و کشورهای حوزهٔ بالتیک برسند.
کتلر، که اکنون پژوهشگر ارشد مرکز تحلیل سیاست اروپا است، افزود اگر این پایگاه توانمندی نظامی واقعی بیشتری به جناح شرقی ناتو اضافه کند، بازدارندگی را تقویت خواهد کرد، اما اگر همزمان با کاهش قابل توجه نیروهای آمریکا در دیگر نقاط اروپا باشد، تأثیر آن در اطمینانبخشی به متحدان بسیار کمتر خواهد بود.
متیو بویس، معاون پیشین دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور اروپا و اوراسیا و پژوهشگر ارشد مؤسسه هادسن، نیز گفت مذاکرات دربارهٔ پایگاه نشاندهندهٔ نقش فزایندهٔ لهستان در ناتو است.
او گفت: «این مذاکرات دربارهٔ پایگاه، ارزش مستمر لهستان بهعنوان یکی از متحدان مهم ناتو را نشان میدهد.»
چارلز کوپچان، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی، نیز گفت چشمانداز ایجاد پایگاه دائمی آمریکا برای لهستان و دیگر کشورهای جناح شرقی ناتو بهویژه با افزایش نگرانی از تهدید روسیه اهمیت دارد.
او در عین حال گفت ناتو همچنان با دورهای از عدم قطعیت روبهرو است و به روابط گاه پرتنش دونالد ترامپ با متحدان آمریکا و بازبینی پنتاگون اشاره کرد که ممکن است به کاهش حضور نظامی ایالات متحده در دیگر نقاط اروپا منجر شود.
تلاش ورشو برای استقرار دائمی نیروهای آمریکایی در شرایطی صورت میگیرد که مقامهای لهستانی میگویند روسیه بیش از گذشته آمادهٔ پذیرش خطر در مواجهه با اعضای ناتو شده است.
زالفسکی گفت: «آمادگی روسیه برای پذیرش خطر بیشتر آشکار است و روسیه آمادهٔ تشدید تنش است.»
او به حوادثی اشاره کرد که لهستان آنها را به روسیه مرتبط میداند، از جمله نقض حریم هوایی و اقدامات ادعایی خرابکارانه، و گفت این موارد نشاندهندهٔ فشاری است که کشورهای جناح شرقی ناتو با آن روبهرو هستند.
لهستان در برابر این وضعیت هم بر روابط نظامی خود با آمریکا و هم بر عضویت در ناتو تکیه کرده است. از دید ورشو، حضور دائمی نیروهای آمریکایی میتواند بازدارندگی در برابر روسیه را تقویت کند، زیرا هرگونه رویارویی نظامی با لهستان میتواند نیروهای آمریکا را نیز مستقیماً درگیر کند.