یورش مأموران امنیتی به بیمارستانی در ایلام برای بازداشت مجروحان اعتراضات، موجی از واکنشها و محکومیتها را برانگیخته است.
ایلیا جزایری از رادیوفردا با یکی از معترضان که خود در جریان اعتراضات شنبه ۱۳ دی منطقۀ ملکشاهی حضور داشته، دربارۀ چگونگی شلیک مأموران به معترضان و نیز حمله به بیمارستان ایلام گفتوگو کرده است.
این شاهد عینی میگوید پس از شروع تیراندازیِ «نیروهای سپاه»، مردم فکر کردند تیر هوایی است، اما وقتی چند نفر روی زمین افتادند، متوجه ماجرا شدند.
ویدئوهای این حمله که شنبهشب ۱۳ دی و بهدنبال درگیری شدید میان معترضان و نیروهای امنیتی در ایلام صورت گرفت، یک روز بعد ابتدا در شبکههای اجتماعی منتشر شد و اندکی بعد، وزارت بهداشت نیز وقوع این حمله را تأیید کرد.
پس از انتقال مجروحان این اعتراضات به بیمارستان «امام خمینی» ایلام و محاصرۀ آن، تلاش مأموران امنیتی برای ورود و بازداشت شماری از مجروحان، با مقاومت بستگان آنها و کادر درمان روبهرو شد.
با این حال تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد مأموران امنیتی در نهایت با پرتاب گاز اشکآور و خشونت وارد این بیمارستان شدند.
روایت شاهد عینی حاضر در اعتراضات ملکشاهی
محمد حیدری ایلامی، یکی از معترضان حاضر در ملکشاهی، در گفتوگو با رادیو فردا گفته است: «چهار روز پیش از این تجمع اعتراضی، برای راهپیمایی در میدان اصلی شهرستان ملکشاهی در روز ۱۳ دی فراخوان داده شده بود.»
«بهدنبال انتشار این فراخوان، سهتن از جوانان منطقه توسط اداره اطلاعات ملکشاهی بازداشت و از آنها خواسته شد لغو تظاهرات روز ۱۳ دی را اعلام کنند. پس از آنکه این جوانان گفتند لغو تظاهرات در اختیار آنها نیست، از آنها خواسته شد تعهد بدهند تظاهرات مسالمتآمیز خواهد بود و شعارهای خارج از چارچوب سر داده نمیشود.»
به گفتۀ این شاهد عینی، به همین دلیل مردم ملکشاهی به خاطر جوانانی که تعهد داده بودند، «همقسم» شدند تظاهرات روز ۱۳ دی، مسالمتآمیز و «در چارچوب» برگزار شود.
بر اساس این روایت، ساعت دو بعدازظهر، جمعیت زیادی در میدان اصلی شهرستان ملکشاهی تجمع و شروع به شعار دادن کردند. «برنامه این بود که تا روبهروی فرمانداری ملکشاهی راهپیمایی کنند. در فاصله میدان تا فرمانداری، ساختمان دوطبقه سپاه ملکشاهی قرار دارد که یک اتاق نگهبانی در ورودی آن وجود دارد».
به گفتۀ محمد حیدری ایلامی، مردم معترض که به «روبهروی ساختمان سپاه رسیدند، با صدای بلندتر شعار سر دادند و به سوی ساختمان سنگپرانی کردند. اینجا بود که تعدادی از نیروهای سپاه به پشتبام ساختمان رفتند و مردم که این نیروها را بالای پشتبام دیدند، شعارهایشان اوج گرفت».
این شاهد عینی افزود: «بعد از آن نیروهای سپاه تیراندازی مستقیم به سوی مردم را شروع کردند. آنهایی که نیروهای بالای پشتبام را نمیدیدند، فکر میکردند تیر هوایی است. اما وقتی تعدادی از جمعیت که گلوله خوردند روی زمین افتادند، جمعیت متوجه ماجرا شد».
حیدری ایلامی به رادیو فردا گفت: «در همان ابتدا تعدادی از مردم که اکثراً جوان بودند کشته شدند. یکی دیگر از افرادی که زخمی شد، دو روز بعد در بیمارستان جانش را از دست داد».
او تعداد زخمیها را «زیاد» عنوان کرد و افزود به خاطر فقدان بیمارستان در ملکشاهی، زخمیها و کشتهشدگان به بیمارستان ایلام منتقل شدند.
حیدری ایلامی در عین حال تأکید کرد که «بسیاری از زخمیها اما به خاطر ترس از از دستگیر شدن، به بیماستان نرفتند که یکی از آنها از دوستان من بود».
این معترض حاضر در اعتراضات ملکشاهی از تلاش نیروهای امنیتی از همان لحظات اولیه برای ربودن اجساد کشتهشدگان و مجروحان خبر داد و افزود: «اما جمعیت قابل توجهی در بیمارستان حضور داشتند، جمعیتی که اکثراً برای اطلاع از اوضاع به آنجا رفته بودند. این جمعیت و کادر درمان با وجود حملات نیروهای امنیتی از جمله با گاز اشکآور، اجازهٔ بردن اجساد و دستگیری زخمیها را به آنها ندادند».
این درگیریها تا نزدیکیهای بامداد یکشنبه ۱۴ دی ادامه داشت. اما سرانجام در شامگاه یکشنبه، نیروهای امنیتی با ادامهٔ حملات موفق شدند وارد بیمارستان شوند.
شاهد عینی به رادیو فردا گفت: «مأموران پس از آنکه شامگاه یکشنبه توانستند وارد بیمارستان شوند، هرکس را که میدیدند کتک میزدند، چه از مردم و چه از کادر درمان. همه را کتک زدند. با وجود این مقاومت ادامه پیدا کرد و تنها موفق شدند تعدادی از کادر درمان را دستگیر کنند، کسی از زخمیها دستگیر نشد».
واکنشها؛ «رکوردی تازه در جنایت»
حساب فارسی وزارت خارجۀ آمریکا در شبکۀ ایکس با بازنشر فیلم حملۀ مأموران به بیمارستان «امام خمینی» ایلام، نوشت که «یورش به بخشها، ضرب و شتم کادر پزشکی و حمله به مجروحان با گاز اشکآور و گلوله جنگی، جنایتی آشکار علیه بشریت است».
شاهزاده رضا پهلوی ولیعهد پیشین ایران نیز در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت: «به گلوله بستن مردم شجاع و نجیب ملکشاهی، قتل جوانان این شهر، و سپس حملهٔ بزدلانه مزدوران رژیم به بیمارستان ایلام، جنایتی آشکار است؛ و یادآور کشتار مردم زاهدان در جمعهٔ خونین ۱۴۰۱».
در شبکههای اجتماعی نیز بسیاری از کاربران، بیمارستان ایلام را با بیمارستان شفا در غزه مقایسه کردند و نوشتهاند همانطور که حمله به آن بیمارستان، محکومیتهای جهانی را برانگیخت، این یورش نیز باید با قاطعیت محکوم شود.
برخی دیگر، از افرادی که بهدلیل حملات اسرائیل به این بیمارستان در غزه انتقاد کرده بودند، اما در مقابل این یورش سکوت کردهاند، به تندی انتقاد کردند.
کاربران حمله به مراکز درمانی و تعقیب زخمیها را «نقض آشکار حقوق بشر و جنایتی غیرقابل توجیه» معرفی کردهاند.
روابط عمومی وزارت بهداشت ایران روز دوشنبه در بیانیهای خبر داد که در روزهای اخیر و همزمان با بروز برخی اعتراضات در تعدادی از شهرهای کشور، «متأسفانه در مواردی شاهد ورود به مراکز درمانی، آسیب به آمبولانسهای اورژانس، تخریب تجهیزات درمانی و صدمهدیدن تعدادی از کارکنان خدوم نظام سلامت بودهایم».
این روابط عمومی تأکید کرده بود که «بیمارستانها، آمبولانسها و تجهیزات درمانی، فضاهایی امن و داراییهایی عمومیاند که به همه مردم تعلق دارند و باید در هر شرایطی از تعرض، تنش و درگیری مصون بمانند».
احمد نجاتیان، رئیس کل سازمان نظام پرستاری هم تأکید کرده که «تمامی بیمارستانها و مراکز درمانی باید محیطی امن برای همه مردم و کادر درمان باشند».
او هر گونه ایجاد ناامنی در بیمارستانها را «بر خلاف اصول شناختهشدهٔ نظام سلامت در ایران و جهان» عنوان کرده است.
علاوه بر دستور وزیر بهداشت برای بررسی حمله به بیمارستان ایلام، خبرگزاری ایرنا نیز از دستور مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی، به اسکندر مومنی، وزیر کشور، برای ماموریت به یک هیئت ویژه به منظور بررسی این یورش خبر داد.
در این خبر بر اساس ادبیات جمهوری اسلامی از یورش ماموران به بیمارستان ایلام با عنوان «حادثه» یاد شده و آمده که شهر «ارکواز» مرکز شهرستان ملکشاهی استان ایلام در روزهای گذشته شاهد تجمعات اعتراضی و «درگیریهای پراکنده» بود.
در خبر پیشین خبرگزاری ایرنا، در عین حال ادعا شده بود که در ملکشاهی، «شماری از معترضان با در دست داشتن سلاح گرم و نارنجک در تجمعها حاضر شدهاند و پس از سر دادن شعارهای هنجارشکنانه اقدام به تیراندازی به سمت نیروهای انتظامی و امنیتی کردند».
آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات، نیز با استفاده از هشتگ «ملکشاهی_ایلام»، از مقامهای مسئول خواسته است تا «در اسرع وقت و به عدالت، به فاجعهای» که در این منطقه رخ داده رسیدگی کنند.
در شبکههای اجتماعی برخورد خشونتآمیز با معترضان در ملکشاهی، با «جمعهٔ خونین زاهدان» و «نیزار ماهشهر» نیز مقایسه و «رکوردی تازه از جنایت و سبعیت توسط حکومتی که هر بار مرزهای انسان ستیزی را جا به جا میکند»، توصیف شده است.
وبسایت «حالوش» در نخستین سالگرد «جمعهٔ خونین زاهدان» با انتشار گزارشی دربارهٔ ابعاد گسترده کشتار مردم در هشتم مهر سال ۱۴۰۱، اسامی ۱۰۵ تن از مردم و نمازگزاران اهل سنت را اعلام کرد که در این حادثه با شلیک نیروهای حکومتی کشته شدند.
خشونتهای بیسابقه در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در «نیزار ماهشهر» بر اساس برخی روایتها مانند گزارش نیویورکتایمز منجر به کشتهشدن ۴۰ تا ۱۰۰ نفر در این شهر شد.
استان ایلام از محرومترین استانهای ایران است و شهرستان ملکشاهی از محرومترین مناطق این استان به شمار میآید. مردم این شهرستان از فقر مالی شدید رنج میبرند. یکی از بحرانهای مبتلابه ایلام، خودسوزی است که بیشتر در میان زنان این استان رواج دارد.
