دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه ۲۷ مرداد اعلام کرد هیچ مذاکرهای با ایران در جریان نیست و از برقراری کامل محاصره دریایی بنادر ایران خبر داد.
او با انتشار پیامی در شبکه تروث سوشال نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ مذاکره یا گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است.»
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه و همزمان با پایان مهلت دو ماهه تفاهمنامه اسلامآباد که توسط او و رئیسجمهور ایران امضا شده بود، تأکید کرد که قصد تمدید این تفاهمنامه را ندارد.
ترامپ در ادامه پیام خود نوشته است: «محاصره دریایی همچنان بهطور کامل برقرار و در حال اجراست. تنگه هرمز باز است و فعالیت در آن جریان دارد.»
او همچنین خبر داد که تمام مینهای دریایی کار گذاشتهشده در این آبراه «جمعآوری شده یا منفجر شدهاند».
مقامهای ایرانی طی هفتههای اخیر و پس از آخرین دور درگیریها با آمریکا در تیرماه بارها گفتهاند که مذاکرهای با واشینگتن انجام نمیشود و از گفتوگو با عمان برای رسیدن به توافقی درباره تنگه هرمز خبر دادهاند.
با این حال رئیسجمهور آمریکا یک روز پیش در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز هشدار داد اگر عمان در جریان درگیری آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز سد راه اقدامات آمریکا شود، ایالات متحده این کشور را بمباران خواهد کرد.
ترامپ که طی یک هفته اخیر گفته ممکن است تنگه هرمز را بخشی از قلمروی ایالات متحده اعلام کند، روز سهشنبه ۲۷ مرداد در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، بار دیگر این آبراه را «قلمرو ایالات متحده» خواند.
او در این پست، یک تصویر گرافیکی را به نمایش گذاشته که در آن، تنگۀ هرمز بهعنوان «قلمروی تازۀ» ایالات متحده نشانهگذاری شده است.
ساعتی بعد کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، در واکنش گفت: «همان طور که دونالد ترامپ یاد گرفت نام خلیج فارس را درست بنویسد، به زودی توهمش درخصوص تنگه هرمز را هم اصلاح خواهیم کرد.»
او با بازنشر پست آقای ترامپ، در شبکه ایکس این موضع را اتخاذ کرد.
ساعاتی پیش از آن نیز محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکننده اصلی با ایالات متحده، اعلام کرد تهران تا قبل از رفع محاصرهٔ بنادر ایران توسط آمریکا و انجام برخی شروط دیگر، تنگهٔ هرمز را بازگشایی نخواهد کرد.
در پی بنبست در مذاکرات تهران و واشینگتن برای رسیدن به توافق نهایی و تداوم محاصره دریایی ایران، خبرگزاری رویترز روز دوشنبه به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد که جمهوری اسلامی تصمیم گرفته است سیاست خود را از حالت دفاعی به «کاملاً تهاجمی» تغییر دهد.
در همان روز روزنامه والاستریتجورنال هم گزارش داده بود که ایران در دو ماه گذشته به جای پیگیری مذاکره با ایالات متحده، توان خود را صرف آمادهسازی برای نبردی بزرگتر با آمریکا و اسرائیل کرده است.
ادامۀ تلاشهای میانجیها برای توافق ایران و آمریکا
در همین حال قطر بهعنوان یکی از میانجیها میان ایران و آمریکا میگوید یک توافق بین ایران و عمان بر سر تنگۀ هرمز میتواند از سر گرفتن مذاکرات برای پایاندادن به جنگ را آسانتر کند.
از زمان آغاز جنگ در نهم اسفندماه سال ۱۴۰۴، ایران عملاً تنگۀ هرمز را بستهاست؛ آبراهی که تا پیش از جنگ، مسیر عبور نزدیک به ۲۰ درصد حاملهای انرژی جهان، بخصوص نفت و گاز طبیعی مایع بود.
ماجد الانصاری سخنگوی وزارت خارجۀ قطر روز سهشنبه ۲۷ مردادماه و ساعاتی پیش از انتشار مطلب تازۀ رئیسجمهور ایالات متحده، در جمع خبرنگاران گفت: «ما در انتظار توافقی بین عمان و ایران بر سر تنگۀ هرمزهستیم؛ توافقی که امکان بازگشت به چارچوب مذاکرات را فراهم میکند».
بهگفتۀ این مقام قطری «توافق بر سر تنگۀ هرمز، از سر گرفتن گفتوگوها بین ایالات متحده و ایران را بهمراتب آسانتر خواهد کرد».
واکنش قطر بهدرخواست ایران برای ورود صلیب سرخ به پرونده خلبانان
سخنگوی وزارت خارجه قطر درخواست جمهوری اسلامی ایران برای ورود کمیته بینالمللی صلیب سرخ به موضوع خلبانان ایرانی را «ترفند رسانهای» خواند و گفت ایران هنوز به دعوت این کشور برای بررسی موضوع پاسخ نداده است.
ماجد الانصاری روز سهشنبه ۲۷ مرداد گفت «دعوت دوحه از هیئت ایرانی برای سفر به قطر و بررسی این پرونده همچنان پابرجاست، اما تهران هنوز به دعوت دوحه برای اعزام هیئتی به قطر پاسخ نداده است».
این اظهارات سه روز پس از آن بیان میشود که قطر ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر «به اسارت گرفته شدن» سه خلبان ایرانی را قاطعانه تکذیب کرد.
کمیته جستوجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پیشتر مدعی شده بود از چهار خلبان دو جنگندهٔ سوخو-۲۴ که روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در جریان مأموریتی علیه یک پایگاه نظامی در قطر هدف پدافند قرار گرفتند، سه نفر «به اسارت نیروهای قطری» درآمدند و از کمیته بینالمللی صلیب سرخ خواسته بود برای روشن شدن وضعیت آنها مداخله کند.
قطر میگوید پس از ورود جنگندههای ایرانی به حریم هوایی این کشور و پاسخ ندادن آنها به تلاشها برای برقراری تماس، بر اساس قواعد درگیری اقدام به دفاع از قلمرو خود کرده است. به گفته ماجد الانصاری، تیمهای جستوجو و نجات قطر بعداً بقایای یکی از خلبانان را پیدا کردند و از ایران نیز دعوت شد هیئتی برای اطلاع از جزئیات عملیات جستوجو و نجات به قطر اعزام کند.